Dolar/TL50,57
0.12%
Euro/TL55,59
0.24%
Gram Altın5.785,86
3.33%
BIST 10011.131,32
3.02%
Brent Petrol$88,34
1.23%
Gümüş/Ons$41,80
5.78%
Gedik Yatırım
Reel Sektör

Türkiye'den AB'ye kritik uyarı: “Made in EU” dışında kalırsak otomotiv sanayisi ağır darbe alabilir

Türkiye, AB'nin Made in EU düzenlemesine dahil olmak için Berlin'de temaslarını hızlandırdı. Otomotivde yatırım, ihracat ve istihdam kaybı endişesi büyüyor.

20 Kasım 2026

Türkiye'den AB'ye kritik uyarı: “Made in EU” dışında kalırsak otomotiv sanayisi ağır darbe alabilir

Türkiye, Avrupa Birliği'nin Çin rekabetine karşı hazırladığı yeni sanayi politikalarının dışında kalmamak için diplomatik girişimlerini hızlandırdı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Berlin'de Alman mevkidaşı Katherina Reiche ve Ford temsilcileriyle görüşerek Türkiye'nin “Made in EU” kapsamına alınmasını istedi. Ankara, yaklaşık 30 yıllık Gümrük Birliği ilişkisine rağmen yeni teşvik sisteminden dışlanmanın otomotiv sektöründe yatırım, ihracat ve istihdam kayıplarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Türkiye, Berlin'de diplomasi trafiğini hızlandırdı

Avrupa Birliği'nin sanayi üretimini desteklemek ve Çin kaynaklı rekabet baskısını azaltmak amacıyla hazırladığı yeni düzenlemeler, Türkiye'nin en önemli ihracat sektörlerinden otomotivi yakından ilgilendiriyor.

AB'nin gündemindeki “Made in EU” yaklaşımı, belirli kamu desteklerinin ve teşviklerin Avrupa'da üretilen ürünlere yönlendirilmesini öngörüyor.

Ancak Türkiye'nin bu düzenlemelerin kapsamı dışında kalması ihtimali, Ankara'da ve otomotiv sektöründe endişe yaratıyor.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Berlin'deki temaslarında Almanya Ekonomi Bakanı Katherina Reiche ile bir araya gelerek Türk sanayisinin Avrupa üretim ve tedarik zincirlerindeki rolünü ele aldı.

Görüşmenin temel gündem maddelerinden biri, Türkiye'nin yeni Avrupa sanayi politikalarında nasıl konumlandırılacağı oldu.

Bolat, Türkiye ile Avrupa arasında özellikle otomotiv sektöründe onlarca yıldır oluşan üretim ve tedarik ağlarının korunmasının her iki tarafın rekabet gücü açısından önemli olduğunu vurguladı.

Bakan, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye'nin Avrupa sanayi ve tedarik zincirlerinin ayrılmaz bir parçası olduğunu, özellikle otomotiv sektöründe yıllar içinde oluşan güçlü üretim ve tedarik ağlarının korunmasının hem Türkiye hem Avrupa'nın rekabet gücü açısından önem taşıdığını karşılıklı olarak teyit etmekten mutlu olduk.”

“Made in EU” nedir, Türkiye neden endişeli?

Avrupa Birliği, Çin başta olmak üzere küresel rakiplerine karşı sanayi üretimini korumak ve stratejik sektörlerde dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla yeni teşvik mekanizmaları üzerinde çalışıyor.

Sanayi Hızlandırma Yasası (Industrial Accelerator Act) kapsamında gündeme gelen “Made in EU” yaklaşımı, özellikle temiz ulaşım teknolojileri ve elektrikli araçlar açısından önem taşıyor.

Düzenlemelerle belirli alanlarda kamu alımları, sübvansiyonlar ve temiz ulaşım teşviklerinin yerli üretim koşullarına bağlanması hedefleniyor.

Bu yaklaşımın arkasında, Çinli üreticilerin özellikle elektrikli araç pazarında artan rekabet gücü bulunuyor.

Ancak Avrupa sanayisini korumayı amaçlayan yeni kuralların kapsamı, AB dışındaki üretim merkezleri açısından kritik bir sorun yaratıyor.

Türkiye, AB ile Gümrük Birliği ilişkisine sahip olmasına rağmen yeni sanayi teşviklerinin dışında bırakılabileceğinden endişe ediyor.

Ankara'nın temel itirazı, Avrupa sanayisinin üretim zincirlerine entegre olan Türk fabrikalarının, yeni kurallar nedeniyle Avrupa'daki rakipleri karşısında dezavantajlı duruma düşme ihtimali.

AB taslaklarında Türkiye için kapsam daralıyor

Türkiye'nin girişimlerinin arkasında, Avrupa Birliği içindeki müzakerelerde ortaya çıkan farklı yaklaşımlar bulunuyor.

Avrupa Komisyonu'nun 4 Mart tarihli ilk taslağı, Gümrük Birliği ortaklarının yeni sanayi düzenlemeleri kapsamında daha elverişli değerlendirilmesine imkân tanıyan bir yaklaşım içeriyordu.

Ancak sonraki müzakerelerde kapsamın daraltılması gündeme geldi.

Özellikle Fransa ve Almanya arasında şekillenen uzlaşma arayışlarında, düzenlemenin 27 AB üyesi ülkeye odaklanması ve İngiltere gibi bazı ülkelere özel statü tanınması tartışılıyor.

Bu senaryoda Türkiye ve Fas gibi AB dışındaki önemli üretim merkezlerinin kapsam dışında kalması ihtimali bulunuyor.

Henüz nihai hale gelmeyen düzenlemenin hangi ülkeleri ve ürünleri kapsayacağı, Türkiye açısından belirleyici olacak.

Türk otomotiv ihracatçıları, müzakerelerin 2026 sonuna kadar tamamlanmasının gerçekçi görünmediğini, çözümün 2027'nin ilk aylarına sarkabileceğini değerlendiriyor.

Otomotiv sektörü neden en büyük risk altında?

Türkiye'nin Avrupa sanayi zincirlerine entegrasyonu özellikle otomotiv sektöründe güçlü.

Türkiye'deki otomotiv fabrikaları, Avrupa merkezli üreticilerin küresel üretim ağlarında önemli bir yere sahip.

Ülkede üretilen otomobiller, ticari araçlar ve otomotiv parçalarının büyük bölümü Avrupa Birliği ülkelerine ihraç ediliyor.

Bu nedenle AB'nin yeni teşviklerinde yalnızca Birlik sınırları içindeki üretime öncelik verilmesi, Türkiye'deki fabrikaların rekabet koşullarını değiştirebilir.

Örneğin, AB'de sağlanan elektrikli araç teşviklerinin belirli bir Avrupa menşei şartına bağlanması halinde Türkiye'de üretilen araçların desteklerden yararlanması zorlaşabilir.

Benzer şekilde kamu alımlarında veya temiz ulaşım programlarında yerli üretim koşullarının uygulanması, Türkiye'deki üreticilerin bazı pazarlardaki konumunu etkileyebilir.

Sektör temsilcileri, böyle bir gelişmenin mevcut yatırımları ve yeni üretim projelerini olumsuz etkileyebileceği görüşünde.

Türkiye'nin temel kaygısı yalnızca ihracat kaybı değil; Avrupa merkezli otomotiv şirketlerinin gelecekteki yatırımlarını Türkiye yerine AB içindeki tesislere yönlendirmesi ihtimali.

Ford ile kritik görüşme: Mevcut yatırımlar korunmalı

Ticaret Bakanı Bolat, Berlin temasları kapsamında Ford temsilcileri Nicola Walker ve Judith Kleinemeyer ile de görüştü.

Görüşmede Türkiye'nin “Made in EU” yaklaşımına dahil edilmesinin otomotiv üretim zincirleri açısından önemi ele alındı.

Ford, Ford Otosan üzerinden Türkiye'de önemli üretim faaliyetleri yürütüyor.

Bu nedenle yeni Avrupa düzenlemeleri, yalnızca Türk otomotiv şirketlerini değil, Türkiye'de üretim yapan uluslararası otomotiv gruplarını da ilgilendiriyor.

Bolat, görüşmenin ardından sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Ülkemizdeki mevcut yatırımların korunması, yeni yatırımların teşvik edilmesi ve Türkiye-AB otomotiv değer zincirlerinin güçlendirilmesi için Türkiye'nin 'Made in EU' yaklaşımına tüm boyutlarıyla dahil edilmesinin önemine ilişkin ortak görüşlerimizi paylaştık ve önümüzdeki dönemde atılabilecek adımları ele aldık.”

Türkiye'deki otomotiv tedarikçilerini temsil eden TAYSAD ile Otomotiv Endüstrisi İhracatçıları Birliği (OİB) de Türkiye'nin yeni düzenlemelerin dışında bırakılmasının Avrupa otomotiv sektörünün rekabet gücüne zarar verebileceğini savunuyor.

Türkiye'nin elindeki en önemli koz: 30 yıllık Gümrük Birliği

Ankara'nın müzakerelerde öne çıkardığı temel unsur, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında yaklaşık 30 yıldır yürürlükte bulunan Gümrük Birliği.

Bu düzenleme, sanayi ürünlerinin iki taraf arasında genel olarak gümrük vergisi olmadan dolaşmasını sağlıyor.

Türkiye, söz konusu entegrasyonun yalnızca ticaretle sınırlı olmadığını, Avrupa şirketlerinin üretim ve yatırım kararlarını da şekillendirdiğini vurguluyor.

Türk otomotiv sektörüne ilişkin paylaşılan verilere göre:

  • Türkiye, AB'nin otomotiv ihracatında üçüncü büyük pazar konumunda.

  • Avrupalı şirketlerin Türkiye otomotiv sektöründeki yatırımları yaklaşık 25 milyar dolar düzeyinde.

  • Sektördeki yatırım, üretim, ihracat ve ithalat faaliyetlerinde Avrupa bağlantılı şirketlerin ağırlığı yaklaşık yüzde 75 seviyesinde.

Bu yapı, Türkiye'nin Avrupa otomotiv sanayisinin dışında bağımsız bir üretim merkezi olmaktan çok, mevcut Avrupa üretim ağlarının bir parçası olduğunu gösteriyor.

Ankara, Gümrük Birliği'nin sağladığı entegrasyonun yeni sanayi teşviklerinde de dikkate alınmasını istiyor.

Bununla birlikte Gümrük Birliği, Türkiye'nin AB'nin tüm iç sanayi teşviklerinden otomatik olarak yararlanacağı anlamına gelmiyor. Yeni düzenlemelerin kapsamı, devam eden müzakerelerde belirlenecek.

Türkiye-Almanya ticaretinde 60 milyar dolar hedefi

Bolat'ın Berlin temaslarında iki ülke arasındaki ticari ilişkiler de gündeme geldi.

Ticaret Bakanı, Türkiye ile Almanya arasındaki ticaret hacminin yaklaşık 52 milyar dolar seviyesinde olduğunu belirtti.

Ankara ve Berlin'in yeni iş birlikleriyle bu rakamı 60 milyar dolara çıkarmayı hedeflediğini söyledi.

Almanya, Türkiye'nin Avrupa'daki en önemli ticaret ve sanayi ortaklarından biri.

Özellikle otomotiv, makine ve sanayi ara mallarında iki ülke arasında yoğun üretim ve tedarik ilişkileri bulunuyor.

Bu nedenle Türkiye, “Made in EU” düzenlemelerinin hazırlanmasında Almanya'nın desteğini sağlamaya önem veriyor.

Karbon vergisi ve çelik kotaları da baskıyı artırıyor

Türkiye'nin Avrupa pazarında karşı karşıya olduğu sorunlar yalnızca “Made in EU” düzenlemeleriyle sınırlı değil.

AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM), karbon yoğun sektörlerde faaliyet gösteren Türk ihracatçıları açısından yeni maliyetler ve uyum yükümlülükleri doğuruyor.

Ayrıca çelik ithalatına yönelik kota ve koruma önlemlerinde gündeme gelen değişiklikler, Türk çelik üreticilerinin Avrupa pazarına erişimini zorlaştırabilecek gelişmeler arasında bulunuyor.

Bu nedenle yeni sanayi teşviklerinin Türkiye'yi dışlaması, mevcut ticaret ve rekabet baskılarına yeni bir unsur ekleyebilir.

Otomotiv sektöründe elektrikli araç dönüşümü için büyük yatırımların gerektiği bir dönemde, teşviklere erişim konusu daha da önem kazanıyor.

Gözler Brüksel'deki müzakerelerde

Avrupa Birliği'nin yeni sanayi politikasına ilişkin yasama süreci henüz tamamlanmadı.

Türkiye ise bu süreçte Almanya başta olmak üzere Avrupa'nın önemli sanayi ülkeleriyle temaslarını yoğunlaştırıyor.

Ankara, Türkiye'nin Gümrük Birliği ortaklığı ve otomotiv üretimindeki konumu nedeniyle “Made in EU” düzenlemelerine kapsamlı biçimde dahil edilmesini talep ediyor.

Ford gibi Türkiye'de üretim yapan uluslararası şirketlerin ve otomotiv tedarikçilerinin de bu talebe destek vermesi, konunun Avrupa sanayisi açısından taşıdığı önemi ortaya koyuyor.

Önümüzdeki müzakerelerde belirleyici soru, AB'nin kendi sanayisini desteklerken Türkiye gibi uzun yıllardır Avrupa üretim zincirlerine entegre olan ülkeleri yeni teşvik sisteminin içinde mi, dışında mı tutacağı olacak.

DW, ParaAnaliz

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.

Piyasalarda yalnız değilsiniz

Bu haberle ilgili detaylı rapor ve analizlere, uzman desteğiyle Akanak Insights'a ulaşın.

Uzman Desteğine Göz Atın
Paylaş

İlgili Haberler