Dolar/TL50,45
0.01%
Euro/TL55,49
0.09%
Gram Altın6.086,61
0.27%
BIST 10011.477,41
3.08%
Brent Petrol$90,14
1.09%
Gümüş/Ons$45,39
0.73%
Gedik Yatırım
Reel Sektör

İran Savaşı Petrolün Rotasını Değiştirdi: Irak, 12 Yıl Sonra Kerkük-Ceyhan Boru Hattından Sevkiyata Başladı

Irak, İran savaşı nedeniyle 12 yıl sonra Kerkük-Ceyhan hattından petrol sevkiyatına başladı. Günlük 120 bin varillik akışın 500 bine çıkması hedefleniyor.

19 Kasım 2026

İran Savaşı Petrolün Rotasını Değiştirdi: Irak, 12 Yıl Sonra Kerkük-Ceyhan Boru Hattından Sevkiyata Başladı

İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda petrol tankerlerinin geçişinin aksaması, Irak'ı alternatif ihracat güzergâhlarına yöneltti. Bağdat yönetimi, 2014 yılından bu yana devre dışı bulunan Kerkük-Ceyhan petrol boru hattından Türkiye'ye yeniden petrol pompalamaya başladı. İlk aşamada günlük 120 bin varil olarak belirlenen sevkiyatın kademeli olarak 500 bin varile çıkarılması hedefleniyor. Irak ve Türkiye arasında daha önce gündeme gelen günlük 1 milyon varillik petrol ticareti hedefi de yeniden önem kazanırken, Ceyhan Limanı'nın bölgesel enerji ticaretindeki rolü güçlenebilir.

Hürmüz krizi Irak'ı Türkiye güzergâhına yöneltti

ABD ve İsrail'in İran'a karşı başlattığı savaşın bölgesel enerji ticaretinde yarattığı aksaklıklar, Irak'ın petrol ihracatında yeni bir gelişmeye yol açtı.

Irak, 12 yıldır kullanılmayan Kerkük-Ceyhan petrol boru hattından Türkiye'ye yeniden sevkiyat başlattı.

Bağdat yönetimi, salı günü yaptığı açıklamada, teknik ve operasyonel testlerin tamamlanmasının ardından petrol pompalama işlemlerinin yeniden başladığını duyurdu.

Karar, İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin aksadığı ve Irak'ın güney terminallerinden gerçekleştirdiği petrol ihracatının kısıtlandığı bir dönemde alındı.

Kerkük-Ceyhan hattının yeniden devreye alınması, Irak'a Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatlara alternatif bir güzergâh sağlıyor.

İlk aşamada günlük 120 bin varil petrol taşınacak

Irak Petrol Bakanı Basim Mohammed Khudair, boru hattındaki ilk sevkiyat kapasitesinin günlük 120 bin varil olarak belirlendiğini açıkladı.

Bakan, petrol akışının aşamalı olarak artırılacağını ve günlük 500 bin varile ulaşılmasının hedeflendiğini bildirdi.

Ancak kapasite artışının hangi takvim çerçevesinde gerçekleştirileceğine ilişkin ayrıntı paylaşılmadı.

Açıklanan hedefler şöyle:

  • Başlangıç sevkiyatı: Günlük 120 bin varil.

  • Orta vadeli hedef: Günlük 500 bin varil.

  • Boru hattının belirtilen azami kapasitesi: Günlük 750 bin varil.

Günlük 500 bin varillik hedefe ulaşılması halinde, başlangıç seviyesine kıyasla petrol akışında 380 bin varillik artış gerçekleşmiş olacak.

Bununla birlikte hedeflenen kapasitenin fiilen kullanılabilmesi, boru hattının teknik durumu, üretim miktarı ve sevkiyat düzenlemelerine bağlı olacak.

Irak hükümetinden boru hattının yenilenmesine onay

Irak Bakanlar Kurulu da Kerkük-Ceyhan boru hattının rehabilitasyonuna yönelik önemli bir karar aldı.

Başbakan Ali el-Zeydi başkanlığında Necef'te gerçekleştirilen toplantıda, Ekonomik İşler Konseyinin hattın yenilenmesine ilişkin önerisi kabul edildi.

Irak hükümeti, boru hattının teknik altyapısının iyileştirilmesi ve işletme kapasitesinin artırılması yönündeki çalışmalara destek verdi.

Ancak rehabilitasyon programının kapsamı, yatırım tutarı ve tamamlanma takvimi hakkında ayrıntılı bilgi açıklanmadı.

Karar, Irak'ın Türkiye üzerinden petrol ihracatını yalnızca geçici bir önlem olarak değil, daha geniş bir enerji taşımacılığı stratejisinin parçası olarak değerlendirdiğine işaret ediyor.

Kerkük-Ceyhan hattı neden 12 yıldır kapalıydı?

Kerkük-Ceyhan petrol boru hattı, Irak'ın kuzeyindeki petrol sahalarını Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Ceyhan Limanı'na bağlıyor.

Hat, Irak petrolünün Akdeniz üzerinden uluslararası pazarlara ulaştırılmasını sağlayan önemli bir ihracat güzergâhı.

Ancak 2014 yılında IŞİD'in gerçekleştirdiği tekrarlanan saldırılar nedeniyle boru hattı devre dışı kalmıştı.

Bölgedeki güvenlik sorunları ve altyapıda oluşan hasar, sevkiyatın uzun süre yeniden başlamasını engelledi.

Irak Petrol Bakanlığının son açıklaması, bu güzergâhta 12 yıl aradan sonra yeniden petrol akışının başladığını ortaya koyuyor.

Hürmüz Boğazı'na alternatif ihracat kapısı

Kerkük-Ceyhan hattının yeniden açılmasının en önemli nedenlerinden biri, Irak'ın petrol ihracatında Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılığını azaltma ihtiyacı.

Irak'ın güneydeki petrol ihracat terminallerinden yüklenen ham petrol, uluslararası pazarlara ulaşmak için Hürmüz Boğazı'ndan geçmek zorunda.

Ancak devam eden İran savaşı, bölgedeki tanker trafiğinde ciddi aksamalara neden oldu.

Deniz taşımacılığındaki güvenlik riskleri, Irak'ın petrol sevkiyatlarını kısıtlayan unsurlar arasında bulunuyor.

Türkiye üzerinden Akdeniz'e ulaşan Kerkük-Ceyhan hattı ise Hürmüz Boğazı'nı kullanmadan ihracat yapılmasına olanak tanıyor.

Bu nedenle hattın yeniden devreye alınması, Irak'ın petrol satışlarını sürdürme kapasitesi açısından önem taşıyor.

İhracat artışı ne kadar olacak?

Reuters'ın değerlendirmesine göre boru hattının yeniden açılmasının Irak'ın toplam petrol ihracatına etkisi henüz kesin değil.

Bu etki iki temel unsura bağlı olacak.

Birincisi, boru hattına yönlendirilebilecek petrol üretiminin miktarı.

İkincisi ise Türkiye üzerinden yapılan sevkiyatların mevcut ihracata ek olarak mı gerçekleşeceği, yoksa diğer güzergâhlardan yapılan satışların bir bölümünün yerini mi alacağı.

Dolayısıyla Kerkük-Ceyhan hattından günlük 500 bin varil petrol taşınması, Irak'ın toplam ihracatının otomatik olarak aynı miktarda artacağı anlamına gelmiyor.

Türkiye ile Irak arasında bir yıllık petrol anlaşması

Türkiye ve Irak, ağustos ayında Kerkük-Ceyhan hattı üzerinden petrol sevkiyatlarının sürdürülmesine yönelik bir yıllık düzenleme üzerinde anlaşmıştı.

Bu geçici anlaşma, iki ülke arasında daha uzun vadeli bir enerji iş birliği çerçevesi oluşturulmasına yönelik müzakereler devam ederken petrol akışının sürdürülmesini amaçlıyor.

Anlaşmada, boru hattının günlük 750 bin varile ulaşabilen kapasitesi esas alınıyor.

Bağdat ve Ankara, uzun vadeli enerji iş birliğinin hukuki ve ticari koşullarını belirlemek üzere görüşmelerini sürdürüyor.

Son sevkiyat kararı, ağustos ayında varılan mutabakatın ardından atılan önemli bir uygulama adımı niteliğinde.

Irak'tan Türkiye'ye günlük 1 milyon varil petrol hedefi

Türkiye ile Irak arasındaki enerji iş birliği, Kerkük-Ceyhan hattının yeniden açılmasından daha geniş hedefler içeriyor.

Irak Başbakanı Ali el-Zeydi, temmuz ayında Ankara'ya gerçekleştirdiği ziyarette Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile düzenlediği ortak basın toplantısında, ülkesinin Türkiye'ye günlük 1 milyon varile kadar petrol sağlayabileceğini açıklamıştı.

Erdoğan da iki ülkenin kapsamlı bir enerji iş birliği anlaşması imzalamayı hedeflediğini belirtmişti.

Günlük 1 milyon varillik hedef, mevcut Kerkük-Ceyhan hattının belirtilen 750 bin varillik kapasitesinin üzerinde bulunuyor.

Bu nedenle söz konusu hedefin hangi altyapı yatırımları ve sevkiyat düzenlemeleriyle gerçekleştirileceği henüz açıklığa kavuşmuş değil.

Ancak iki ülkenin açıklamaları, petrol ticaretinin genişletilmesine yönelik ortak bir siyasi iradeye işaret ediyor.

Ceyhan Limanı'nın enerji ticaretindeki rolü

Kerkük-Ceyhan boru hattının yeniden faaliyete geçmesi, Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki Ceyhan Limanı açısından da önem taşıyor.

Ceyhan, petrolün boru hatları üzerinden Akdeniz'e ulaştırıldığı ve buradan tankerlerle uluslararası pazarlara sevk edildiği bir enerji terminali.

Irak'tan gelen petrol miktarının artması, limanın bölgesel enerji ticaretindeki faaliyetlerini destekleyebilir.

Özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik sorunlarının devam etmesi halinde, Akdeniz'e doğrudan erişim sağlayan petrol taşımacılığı güzergâhlarının önemi artabilir.

Bununla birlikte Türkiye'nin bu gelişmeden elde edeceği ekonomik faydanın büyüklüğü, taşınan petrol miktarına, transit ve işletme koşullarına ve yapılacak yeni anlaşmalara bağlı olacak.

İran savaşı bölgesel petrol ticaretini yeniden şekillendiriyor

Irak'ın 12 yıl aradan sonra Kerkük-Ceyhan hattını yeniden devreye alması, İran savaşının bölgedeki enerji taşımacılığı üzerindeki etkilerinin somut örneklerinden biri oldu.

Bağdat yönetimi, Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar karşısında ihracat seçeneklerini çeşitlendirmeye çalışırken Türkiye üzerinden Akdeniz'e uzanan güzergâh yeniden önem kazandı.

Irak'ın açıkladığı günlük 120 bin varillik başlangıç sevkiyatı, hedeflenen 500 bin varillik düzeyin henüz oldukça altında.

Bu nedenle önümüzdeki dönemde boru hattındaki kapasite artışının ne hızla gerçekleşeceği ve Türkiye ile Irak arasında kapsamlı enerji anlaşmasının hangi koşullarla sonuçlanacağı belirleyici olacak.

Kerkük-Ceyhan hattının yeniden açılması, Irak'ın Hürmüz Boğazı'na bağımlılığını azaltabilecek bir alternatif sunarken Türkiye'nin bölgesel enerji taşımacılığındaki rolünü de güçlendirme potansiyeli taşıyor.

Kaynak: Irak Petrol Bakanlığı, Irak Bakanlar Kurulu açıklamaları, Reuters.

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.

Piyasalarda yalnız değilsiniz

Bu haberle ilgili detaylı rapor ve analizlere, uzman desteğiyle Akanak Insights'a ulaşın.

Uzman Desteğine Göz Atın
Paylaş

İlgili Haberler

2026'nın En İyi İkinci El Elektrikli Otomobilleri Listelendi
Reel Sektör

2026'nın En İyi İkinci El Elektrikli Otomobilleri Listelendi

Auto Express verilerine göre 2026 yılı ikinci el piyasasında orijinal değerlerinden büyük ölçüde kaybetmelerine rağmen performans, konfor ve lüks donanımlarını koruyan en iyi 10 elektrikli otomobil listelendi. İsveçli Polestar 2’nin Alman devlerini geride bırakarak zirveye yerleştiği listede BMW i4 ikinci, Lotus Eletre ise üçüncü sırayı aldı. 6 bin ile 65 bin dolar arasında değişen fiyatlarıyla öne çıkan bu modeller, yüksek sıfır fiyatlarına kıyasla cazip birer seçenek sunarken; uzmanlar batarya sağlığı, bakım geçmişi ve yüksek yedek parça/sigorta maliyetleri konusunda alıcıları uyarıyor.

11 Kasım 2026