Tüketici güveninde sert düşüş: Harcama eğilimi yüzde 17,8 geriledi

Bloomberg HT Tüketici Güven Ön Endeksi eylül ayının ilk yarısında %4,04 gerileyerek 71,71’e düştü. Tüketicilerin gelecek 12 aya ilişkin beklentilerinde sınırlı iyileşme görülürken, dayanıklı tüketim malları, otomobil ve konut alım eğilimini ölçen endeksteki %17,82’lik sert düşüş dikkat çekti. Veriler iç talepte güçlü bir canlanmanın yakın olmadığına işaret ediyor.

Bloomberg HT Tüketici Güven Ön Endeksi, eylül ayının ilk yarısında bir önceki ayın nihai verisine göre %4,04 gerileyerek 71,71 seviyesine düştü.

Endeksin alt kalemleri incelendiğinde tüketicilerin mevcut ekonomik duruma ilişkin değerlendirmeleri ile tüketim eğilimlerinde bozulma görülürken, önümüzdeki 12 aya ilişkin beklentilerde sınırlı bir iyileşme kaydedildi.

Tüketici güvenindeki gerilemenin en önemli nedenlerinden biri ise harcama eğilimindeki sert düşüş oldu.

Tüketim eğilimi yüzde 17,82 düştü

İçinde bulunulan dönemin dayanıklı tüketim malları, otomobil ve konut satın almak açısından uygun olup olmadığını ölçmeye çalışan Bloomberg HT Tüketim Eğilimi Ön Endeksi, eylül ayının ilk yarısında %17,82 gerileyerek 62,91 seviyesine indi.

Bu sert düşüş, tüketicilerin büyük tutarlı harcamalar konusunda daha ihtiyatlı davranmaya başladığına işaret ediyor.

Tüketim eğilimindeki gerilemenin nedenlerinden birinin, son dönemde sermaye piyasası fonlarında yaşanan gelişmelerin yarattığı olumsuz servet etkisi olduğu değerlendiriliyor.

Başta altın olmak üzere finansal piyasalardaki negatif fiyat hareketlerinin de hanehalkının servet algısını ve harcama isteğini baskılamış olabileceği belirtiliyor.

İşsizlik endişeleri artıyor

Endeksin alt sorularında tüketicilerin işsizlik beklentilerinde de kötüleşme görüldü.

İşsizlik eğilimindeki yükseliş, hanehalkının ekonomik aktivitedeki yavaşlamayı daha fazla hissetmeye başladığına işaret ediyor.

İstihdam konusunda artan endişelerin tüketici güvenindeki gerilemede etkili olan unsurlardan biri olabileceği değerlendiriliyor.

Özellikle yüksek tutarlı ve ertelenebilir harcamalarda tüketicilerin daha temkinli davranması, önümüzdeki dönemde iç talebin seyri açısından önem taşıyor.

Gelecek 12 aya ilişkin beklentiler hafif iyileşti

Mevcut ekonomik duruma ilişkin algı ve tüketim eğilimi zayıflarken, gelecek 12 aya yönelik beklentilerde ise sınırlı bir toparlanma görüldü.

Bloomberg HT Tüketici Beklenti Ön Endeksi, bir önceki ayın nihai verisine göre %0,19 artarak 74,61 seviyesine yükseldi.

Böylece tüketicilerin geleceğe ilişkin beklentilerinde belirgin bir bozulma yaşanmazken, mevcut koşullara yönelik değerlendirmeler ile fiili harcama eğilimi arasındaki ayrışma dikkat çekti.

İç talepte güçlü toparlanma sinyali yok

Eylül ayının ilk yarısına ilişkin öncü göstergeler, Türkiye ekonomisinde iç talebin kısa vadede güçlü bir ivme kazanmasının zor olabileceğine işaret ediyor.

Özellikle tüketim eğilimi endeksindeki yaklaşık %18'lik aylık gerileme, tüketicilerin dayanıklı tüketim malları, otomobil ve konut gibi büyük harcamaları erteleme eğiliminde olabileceğini gösteriyor.

Mevsimsel faktörler belirli dönemlerde tüketimi destekleyebilecek olsa da Bloomberg HT verileri, bunların dışında iç talepte güçlü ve kalıcı bir hareketlenme sinyali vermiyor.

Tüketici güveninin önümüzdeki dönemdeki seyri açısından finansal piyasalardaki gelişmeler, istihdam görünümü ve hanehalkının satın alma gücündeki değişim belirleyici olacak.

BloombergHT