Trump: Ara seçimlerden önce İran’a saldırmayacağız

ABD Başkanı Donald Trump, 3 Kasım ara seçimlerinden önce İran’a saldırmayacaklarını açıkladı. Washington ile Tahran arasında “verimli görüşmeler” yürütüldüğünü söyleyen Trump, İran'a yönelik deniz ablukasının ise devam edeceğini belirtti. Açıklama petrol fiyatlarındaki yükselişi bir miktar frenlese de Brent günü yüzde 4 artışla 104,28 dolardan tamamladı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik olası yeni askeri operasyonların zamanlamasını açık biçimde ülkesindeki seçim takvimine bağladı.

Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, “Ara seçimlerden önce hiçbir zaman İran'a saldırmayacağız” dedi.

ABD'de ara seçimler 3 Kasım'da gerçekleştirilecek.

Trump aynı açıklamada Washington ile Tahran arasında “verimli görüşmeler” yürütüldüğünü de belirtti.

Ancak ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının devam edeceğini vurgulayan Trump, Tahran'ın nükleer silah edinmesine izin verilmeyeceğini yineledi.

Trump'ın söylemi bir günde değişti

Trump'ın son açıklaması, yalnızca bir gün önce verdiği mesajlardan önemli ölçüde farklılaştı.

Başkan çarşamba gecesi düzenlenen bir seçim mitinginde İran ile anlaşmaya ilişkin olarak, “Aslında gerçekten yapmak istediğim bir şey değildi” demişti.

Trump ayrıca yönetiminin seçimlerden önce İran'a yönelik yeni saldırıları değerlendirdiğini söylemişti.

Bu açıklamalar Ortadoğu'daki savaşın yeniden tırmanabileceği endişelerini artırırken petrol fiyatlarının yükselmesine katkıda bulundu.

Trump'ın perşembe günü saldırı seçeneğini seçim sonrasına bırakacağını açıklaması ise piyasalardaki endişeleri bir miktar azalttı.

İran savaşı seçim sorununa dönüşüyor

Trump'ın daha diplomatik bir söyleme yönelmesi, Amerikalı seçmenlerin ara seçimler için oy kullanmaya başladığı ve İran savaşına yönelik kamuoyu desteğinin gerilediği bir döneme denk geliyor.

Ağustos ayında gerçekleştirilen Reuters/Ipsos anketine göre Amerikalıların yalnızca yüzde 31'i İran'a karşı ABD askeri operasyonlarını destekliyordu.

Bu oran mart ayında yüzde 37 seviyesindeydi.

Ankete katılanların yüzde 83'ü ise çatışmanın uzun süreceğini düşünüyordu.

İran savaşının siyasi etkisinin en önemli kanallarından birini enerji fiyatları oluşturuyor.

Benzin fiyatları bir yılda yaklaşık yüzde 40 arttı

Savaşın başlamasından bu yana yükselen petrol fiyatları ABD'de akaryakıt maliyetlerini de yukarı taşıdı.

AAA verilerine göre ABD'de benzin fiyatları geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 40 yükseldi.

Ülke genelinde benzinin galon fiyatı perşembe günü ortalama 4,36 dolar seviyesindeydi.

İran savaşının başladığı şubat sonundan hemen önce fiyat 2,98 dolar civarında bulunuyordu.

Hayat pahalılığı ise 3 Kasım seçimleri öncesinde kamuoyu araştırmalarında seçmenlerin en fazla önem verdiği başlıklar arasında yer alıyor.

Bu nedenle yüksek petrol ve benzin fiyatları, Kongre'deki çoğunluğunu korumaya çalışan Cumhuriyetçiler açısından önemli bir seçim gündemine dönüşmüş durumda.

Rekabetin yoğun olduğu bazı seçim bölgelerindeki Cumhuriyetçi adayların özellikle İran savaşı konusunda Trump yönetimiyle aralarına mesafe koymaya çalıştıkları belirtiliyor.

Beyaz Saray'ın hesabında seçim takvimi

Reuters'ın eylül ayında yayımladığı bir habere göre Trump'ın üst düzey danışmanları, Cumhuriyetçilerin seçimlerde yaşayabileceği siyasi kayıpları sınırlamak amacıyla İran savaşının ara seçimlere kadar kontrol altında tutulmasını savunuyordu.

Bununla birlikte seçimlerin ardından daha ağır ABD saldırılarının gerçekleştirilmesi seçeneğinin masada tutulduğu belirtilmişti.

Trump'ın son açıklaması da olası yeni saldırılar açısından 3 Kasım seçimlerini açık bir dönüm noktası haline getiriyor.

ABD bölgeye üçüncü uçak gemisini gönderiyor

Trump'ın seçimlerden önce saldırı olmayacağını açıklamasına rağmen ABD'nin Ortadoğu'daki askeri yığınağı devam ediyor.

Associated Press'in geçen hafta aktardığı bilgilere göre Washington bölgeye yaklaşık 9 bin denizci ve deniz piyadesi ile üçüncü bir uçak gemisi gönderiyor.

Bu sevkiyat sonucunda ekim ayı sonuna kadar Ortadoğu'da üç Amerikan uçak gemisinin bulunması mümkün hale gelebilir.

Dolayısıyla Trump'ın kısa vadeli diplomasi mesajına rağmen ABD'nin seçim sonrasındaki olası askeri seçeneklerini destekleyecek kapasiteyi bölgede artırdığı görülüyor.

Trump: Hürmüz'den bir gecede 22 milyon varil geçti

Trump ayrıca perşembe günü Hürmüz Boğazı'ndan bir gecede 22 milyon varil petrol geçtiğini, bu petrolün hiçbirinin İran'dan gelmediğini veya İran'a gitmediğini öne sürdü.

CNBC bu rakamı bağımsız olarak doğrulayamadığını belirtti.

Kpler verilerine göre salı günü sona eren haftada Hürmüz Boğazı'ndan günlük ortalama 11,3 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü çıkışı gerçekleşti.

Bölgedeki toplam petrol akışı ise günlük 20,4 milyon varil seviyesinde hesaplandı.

Trump konuştu, petrol yine de yükseldi

Trump'ın seçimlerden önce İran'a saldırılmayacağını açıklaması petrol fiyatlarının gün içindeki zirvelerinden gerilemesine yol açtı.

Ancak fiyatlarda kalıcı bir düşüş gerçekleşmedi.

Brent petrol perşembe gününü yüzde 4 artışla 104,28 dolardan tamamladı.

ABD tipi WTI petrol ise yüzde 3,6 yükselerek 91,49 dolara çıktı.

Petrol piyasasında İran kaynaklı risklerin devam etmesinin temel nedenlerinden biri Hürmüz Boğazı'nda tankerlere yönelik saldırıların artması.

Son bir hafta içerisinde Hürmüz ve çevresinde dokuz tanker saldırıya uğradı.

Bu gelişmeler, savaşın ilk dönemlerinde büyük ölçüde kesintiye uğrayan ancak son haftalarda toparlanmaya başlayan petrol akışının yeniden tehlikeye girebileceği endişesini artırıyor.

Hürmüz'deki akış hâlâ savaş öncesinin altında

Kpler verilerine göre salı günü sona eren haftada Hürmüz Boğazı'ndan günlük yaklaşık 9,5 milyon varil ham petrol çıktı.

Bu miktar İran savaşı öncesindeki normal seviyelerin yaklaşık yüzde 30 altında.

Bununla birlikte alternatif boru hatları da dahil edildiğinde Ortadoğu'dan gerçekleşen toplam ham petrol akışı günlük 16,4 milyon varile ulaştı ve savaş öncesi seviyelere oldukça yaklaştı.

Ancak tanker saldırılarının devam etmesi, nakliye ve sigorta maliyetlerinin yüksek kalmasına ve enerji piyasasındaki risk priminin korunmasına neden oluyor.

Kasırga da petrol fiyatlarını destekledi

Petrol fiyatlarını yukarı taşıyan ikinci önemli gelişme ise ABD'deki Isaias Kasırgası oldu.

Kasırganın Alabama, Mississippi ve Florida kıyılarına yaklaşması nedeniyle Meksika Körfezi'ndeki petrol şirketleri üretimin bir bölümünü durdurdu.

Yaklaşık 500 bin varil/gün, yani bölgedeki açık deniz üretiminin yaklaşık yüzde 25'i geçici olarak devre dışı kaldı.

Böylece Trump'ın İran'a yönelik saldırıları seçim sonrasına bırakacağını açıklaması jeopolitik riskleri bir miktar azaltırken, Hürmüz'deki tanker saldırıları ve Meksika Körfezi'ndeki üretim kayıpları petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalmasını sağladı.

Piyasalar açısından yeni kritik tarih artık açık: 3 Kasım ABD ara seçimleri.

CNBC