TMB Başkanı Eren: Kalkınma Yolu’nu petrol karşılığı Türk müteahhitler yapacak

Türkiye Müteahhitler Birliği (TMB) Başkanı Erdal Eren, Basra’dan Türkiye üzerinden Avrupa’ya uzanması planlanan Kalkınma Yolu Projesi’nde yeni bir finansman modelinin gündemde olduğunu açıkladı. Eren’e göre BAE ve Katar gibi ülkelerin projeden geri çekilmesinin ardından Türkiye ile Irak prensipte anlaşmaya vardı. Irak’ın vereceği petrolün bedeli bir fonda toplanacak, Türk müteahhitlerin üstleneceği altyapı projelerinin ödemeleri bu fondan yapılacak.

Türkiye Müteahhitler Birliği Başkanı Erdal Eren, Türk müteahhitlik sektörünün önümüzdeki dönemde en büyük potansiyel pazarlarından birinin Irak olacağını söyledi.

EKONOMİ’nin sorularını yanıtlayan Eren, yıllardır yeterli altyapı yatırımı yapılmayan Irak’ta büyük bir yatırım ihtiyacı bulunduğunu belirterek, bu süreçte en önemli projelerden birinin Türkiye ile Irak arasında yürütülen Kalkınma Yolu olduğunu ifade etti.

Basra Limanı’ndan Türkiye sınırına kadar uzanacak demiryolu ve buna paralel özel bir otoyol inşa edilmesini öngören proje, Türkiye açısından da stratejik önem taşıyor.

Basra’dan Avrupa’ya yeni ticaret koridoru

Kalkınma Yolu Projesi’nin tamamlanması halinde Basra Körfezi’nden Türkiye’ye uzanan yeni bir ticaret güzergâhı oluşturulacak.

Eren, Çin ve Hindistan’dan gelen malların Afrika’nın güneyinden dolaşmak yerine Basra Limanı’na ulaştırılabileceğini, buradan da Türkiye üzerinden demiryoluyla Avrupa’ya taşınabileceğini söyledi.

Proje yalnızca demiryolu ve otoyoldan oluşmayacak. Ulaşım koridorunun çevresinde yeni şehirler ve yerleşim bölgelerinin kurulması da planlanıyor.

Eren’e göre proje konusunda nihai kararlara oldukça yaklaşılmış durumda.

Türkiye Ulaştırma Bakanlığı ile Irak makamları arasında yoğun temasların gerçekleştirildiğini belirten Eren, demiryolu projesinin teknik çalışmalarının da büyük ölçüde tamamlandığını söyledi.

Bir İtalyan müşavirlik firmasının demiryolunun projelendirme çalışmalarını neredeyse bitirdiğini aktardı.

Irak petrol verecek, Türkiye altyapı yapacak

Projenin önündeki en önemli sorunlardan biri finansman.

Eren, Irak’ın projeyi doğrudan finanse edecek yeterli kaynağa sahip olmaması nedeniyle Türkiye ile Irak arasında petrol karşılığı altyapı anlaşmasının gündeme geldiğini açıkladı.

Anlaşmanın yakın zamanda son halini almasının beklendiğini belirten Eren, modelin temelini Irak petrolünün oluşturacağını söyledi.

Buna göre Irak, her yıl ürettiği petrolün belirli bir bölümünü Kalkınma Yolu Projesi’nin finansmanı için Türkiye’ye verecek.

Petrolün bir başka bölümü ise Irak’ta Türk şirketlerinin gerçekleştirmesi planlanan su altyapısı projelerinin finansmanında kullanılacak.

BAE ve Katar projeden geri çekildi

Kalkınma Yolu’nun finansmanında daha önce Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Suudi Arabistan gibi Körfez ülkelerinin rol üstlenmesi gündemdeydi.

Ancak Eren, savaşın ardından bölgesel stratejilerin değiştiğini ve söz konusu ülkelerin projeden geri çekilmeye başladığını söyledi.

Eren, “Şu anda Türkiye ile Irak beraber hayata geçirme konusunda prensip anlaşması yapmış durumdalar” dedi.

Planlanan modele göre Irak petrolü Türkiye’ye verilecek ve petrol satışından elde edilen kaynak özel bir fonda toplanacak.

Türk şirketlerinin gerçekleştireceği altyapı projelerinin hakedişleri de bu fondan karşılanacak.

Eren, bu modelin Türk müteahhitlik sektörü açısından önemli bir avantaj yaratacağını vurguladı.

Başka ülkelerin finansman sağlayarak kendi şirketlerini veya ürünlerini projeye dahil etme şartı getirmesinin önüne geçileceğini belirten Eren, finansman modelinin hayata geçirilmesi halinde Türk şirketlerinin projede çok daha güçlü rol üstlenebileceğini ifade etti.

“Tamamını bize verin, üç yılda teslim ederiz”

Eren, Kalkınma Yolu Projesi ilk gündeme geldiğinde Irak tarafının inşaat işlerini farklı ülkeler arasında paylaştırmayı düşündüğünü hatırlattı.

Bu dönemde Iraklı yetkililere projenin tamamının Türk müteahhitlere verilmesini önerdiğini anlatan Eren, “Projenin tamamını bize verin, biz üç yılda teslim ederiz” dediğini aktardı.

Eren’e göre gerekli finansmanın sağlanması halinde Türk müteahhitlik sektörü bu büyüklükte bir projeyi gerçekleştirebilecek kapasiteye sahip.

Sadece demiryolu 15-17 milyar dolar

Projenin toplam büyüklüğü konusunda anlaşmalar henüz tamamlanmadığı için kesin rakam bulunmuyor.

Ancak Eren, yalnızca Kalkınma Yolu’nun demiryolu bölümünün maliyetinin 15-17 milyar dolar arasında hesaplandığını söyledi.

Planlanan modele göre Irak’ın demiryolu projesinin finansmanını karşılayacak miktardaki petrolü üç-dört yıl içinde Türkiye’ye vermesi öngörülüyor.

Petrol gelirleri fonda biriktirilecek ve proje kapsamında Türk müteahhitlere yapılacak ödemeler buradan karşılanacak.

Irak’ın su altyapısını da Türk şirketleri yapabilir

Benzer bir finansman modelinin Irak’ın su altyapısı yatırımlarında da kullanılması planlanıyor.

Eren, Irak’ta uzun yıllardır yeterli su altyapısı yatırımı yapılmadığını belirterek, ülkeden geçen nehirler üzerinde baraj ve sulama projelerine büyük ihtiyaç bulunduğunu söyledi.

Bu projelerin Türk şirketleri tarafından yapılmasının gündemde olduğunu belirten Eren, çalışmaların hızlı ilerlediğini ifade etti.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın Irak’taki su projeleriyle ilgilenen Türk şirketlerinden başvuru istediğini söyleyen Eren, TMB olarak ilgili firmaların listesini yetkililere ilettiklerini aktardı.

Irak tarafında projelerin mühendislik çalışmalarının henüz tamamlanmadığını ancak hazırlıkların sürdüğünü belirtti.

Eren ayrıca çok sayıda Türk şirketinin Irak’ta halen hastane projeleri yürüttüğünü söyledi.

Suriye’nin yeniden imarı için önce planlama gerekiyor

TMB Başkanı Eren, Türk müteahhitlik sektörünün bir diğer potansiyel pazarı olan Suriye’deki yeniden imar sürecine ilişkin de değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye ile Suriye yetkililerinin nisan ayında gerçekleştirilen JETCO toplantısında bir araya geldiğini belirten Eren, kendisinin de toplantıya katıldığını ve Suriyeli bakanla baş başa görüşme yaptığını söyledi.

Suriyeli yetkililerin Türk müteahhitlik sektörünün dünyanın farklı bölgelerinde gerçekleştirdiği projeleri yakından takip ettiğini aktaran Eren, Türkiye’nin coğrafi yakınlığı ve iki ülke arasındaki ilişkilerin Türk şirketleri açısından önemli avantaj oluşturabileceğini ifade etti.

Ancak Eren’e göre Suriye’de büyük ölçekli yeniden imar faaliyetlerine başlanabilmesi için öncelikle kapsamlı bir planlama yapılması gerekiyor.

Yeni otoyolların güzergâhlarından ihale sistemine, teknik şartnamelerden projelerin denetlenmesine kadar birçok başlığın netleştirilmesi gerektiğini belirten Eren, bu altyapı oluşturulduktan sonra Türk müteahhitlerin Suriye’nin yeniden imarında önemli rol oynayabileceğine işaret etti.

Ekonomim, alıntıdır