Dolar/TL50,51
0.01%
Euro/TL55,41
0.08%
Gram Altın5.709,25
4.61%
BIST 10011.131,32
3.02%
Brent Petrol$89,95
0.57%
Gümüş/Ons$41,07
7.41%
Gedik Yatırım
Dünya

Tim Ash: Trump, Zelenski’yi Putin’e satmak istiyor, Avrupa direniyor

Tim Ash’e göre Trump, Ukrayna’yı Putin’in barış koşullarına zorlamak istiyor. Avrupa’nın direnişi ABD ile yeni bir ticaret savaşını tetikleyebilir.

22 Kasım 2026

Tim Ash: Trump, Zelenski’yi Putin’e satmak istiyor, Avrupa direniyor

Ünlü ekonomist ve gelişmekte olan piyasalar uzmanı Tim Ash, ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa ülkelerine Ukrayna’ya sağladıkları mali desteği azaltmaları yönünde baskı yapmasının, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in barış koşullarını Kiev’e kabul ettirme stratejisinin bir parçası olduğunu savundu. Ash’e göre Avrupa, kendi güvenliği açısından Ukrayna’yı desteklemeye devam etmek zorunda. Bu durum, ABD ile Avrupa arasında yeni bir gümrük vergisi ve yaptırım savaşına yol açabilir. Batı ittifakının geleceği ise giderek daha büyük bir tehdit altında.

İkinci Yalta tehlikesi ortadan kalkmadı

Çin’in Shenzhen kentinde Şi Cinping, Donald Trump ve Vladimir Putin arasında gerçekleştirilen ve bazı çevrelerce “İkinci Yalta” olarak nitelendirilen zirvenin ardından Ukrayna’ya ilişkin resmi bir açıklama yapılmamıştı.

Tim Ash’e göre başlangıçta Ukrayna ve Avrupa’nın zirveyi nispeten az hasarla atlattığı düşünülüyordu. Büyük güçlerin Avrupa’nın sınırlarını yeniden çizmek üzere anlaşmaya vardığına ilişkin herhangi bir somut açıklama yapılmamıştı.

Ancak Trump’ın Ukrayna’yı desteklemek üzere oluşturulan Gönüllüler Koalisyonu toplantısına katılan Avrupalı liderlerle yaptığı telefon görüşmesi, Washington’un Ukrayna politikasına ilişkin yeni soru işaretleri doğurdu.

Trump, görüşmede Avrupa’nın Ukrayna’ya mali destek sağlamaya devam edip etmemesi gerektiğini sorguladı.

Ash, bu açıklamanın zamanlamasına özellikle dikkat çekti. Avrupalı liderlerin, Ukrayna’nın 2027 yılında 70 milyar dolara ulaşacağı bildirilen finansman açığının karşılanmasına yardımcı olmak amacıyla 45 milyar avroluk yeni bir finansman paketi üzerinde anlaşmaya varmaları bekleniyor.

Pentagon’dan Ukrayna’nın Rusya’ya yönelik saldırılarına tepki

ABD ile Ukrayna arasındaki anlaşmazlığın bir diğer göstergesi ise Batılı ülkelerin Kiev’e sağladığı askeri yardımların koordinasyonunu amaçlayan Ramstein formatındaki toplantılarda yaşandı.

ABD Savunma Bakan Yardımcısı Elbridge Colby’nin, Ukrayna’nın Rusya topraklarının derinliklerine yönelik insansız hava aracı saldırılarını eleştirdikten sonra toplantıyı terk ettiği bildirildi.

Colby’nin özellikle Rus e-ticaret şirketi Wildberries’in dağıtım merkezleri gibi sivil hedeflere yönelik saldırılara tepki gösterdiği belirtiliyor.

Ash, Colby’nin bu eleştirileri yaparken ABD’nin İran’da 150’den fazla kız öğrencinin hayatını kaybettiği okul saldırısını unutmuş göründüğünü ifade etti.

Ash’e göre Washington, Ukrayna’nın Rus saldırganlığına karşı kendisini savunurken askeri kapasitesini tam anlamıyla kullanmasını istemiyor.

Putin’in barış formülü: Donbas karşılığında zayıflatılmış NATO üyeliği

Tim Ash, Trump’ın Avrupa üzerindeki baskısının Putin’in talepleri doğrultusunda şekillendiğini düşünüyor.

Ash’e göre Moskova’nın amacı, Avrupa’nın Ukrayna’ya sağladığı finansmanı kesmesini temin ederek Kiev’i Rusya’nın dayattığı barış anlaşmasını kabul etmeye zorlamak.

Gündemde olduğu değerlendirilen barış formülüne göre Ukrayna, Donbas bölgesinin tamamından vazgeçmesi karşılığında NATO üyeliği elde edecek. Ancak aynı zamanda NATO’nun ileri askeri konuşlanmasının 1997 sınırlarına çekilmesi öngörülecek.

Ash, böyle bir düzenlemenin NATO’yu ölümcül biçimde zayıflatacağını savunuyor.

İleri askeri konuşlanmanın ve bölgedeki askeri teçhizatın geri çekilmesi halinde NATO’nun Baltık ülkeleri, Polonya ve Romanya gibi üyelerini, ayrıca Ukrayna’yı Rusya’ya karşı savunma kapasitesinin ciddi biçimde zarar göreceğini belirtiyor.

Bu senaryoda Ukrayna, cephe hattındaki savunma mevzilerinden vazgeçerken karşılığında yeni Rus saldırılarını önlemekte yetersiz kalabilecek bir NATO üyeliği elde etmiş olacak.

Ash, Rusya’nın bu noktada durmayacağı görüşünde.

Putin’in hedefi Ukrayna’da istikrarsızlık, NATO’da bölünme

Ash’e göre Putin, söz konusu barış formülünün sürdürülebilir olmadığının farkında.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’nin böyle bir anlaşmayı Ukrayna halkına kabul ettirmesi son derece güç olacak.

Anlaşmanın Ukrayna’da siyasi, toplumsal ve ekonomik istikrarsızlık yaratması, ülkenin kendisini savunma kapasitesini de zayıflatabilecek. Ash, Rusya’nın bu ortamdan yararlanarak yeni saldırılar başlatabileceğini düşünüyor.

Diğer taraftan Avrupalı NATO üyelerinin ittifakın askeri konuşlanmasının 1997 sınırlarına çekilmesini kabul etmeleri de son derece düşük bir ihtimal.

Böyle bir talep, ABD ile Avrupa arasındaki ayrılıkları daha da derinleştirebilir.

Ash’e göre Putin’in asıl hedeflerinden biri de tam olarak bu. Ash, Trump’ın ise Putin’in stratejisinin sonuçlarını göremediğini ya da farklı nedenlerle buna göz yumduğunu ileri sürüyor.

Rusya’dan Avrupa’ya tehdit mesajı mı?

Ash, Kiev’deki Hollanda Büyükelçiliğinin avlusuna isabet eden Rus insansız hava aracı saldırısına da dikkat çekti.

Ukrayna’nın aynı hafta Kerç Köprüsü’ne yönelik başarılı füze saldırılarında Hollanda teknolojisinin kullanıldığını belirten Ash, büyükelçiliğe yönelik saldırının Moskova tarafından bilinçli olarak gerçekleştirilen bir misilleme olduğu görüşünde.

Ash’e göre Rusya, Ukrayna’ya destek veren Batılı ülkelere, bu desteğin doğrudan sonuçları olacağı ve can kayıplarının da yaşanabileceği mesajını vermek istiyor.

Trump’ın Avrupa’ya yönelik baskılarıyla Rusya’nın askeri hamlelerini birlikte değerlendiren Ash, bunların Ukrayna’yı boyun eğdirmeye ve bir “İkinci Yalta” anlaşmasını kabul etmeye zorlamaya yönelik koordineli girişimler olabileceğini savunuyor.

Ash, savaşın yeni bir aşamaya geçtiğini ve bundan sonra gerilimin daha da tırmanmasının beklenmesi gerektiğini belirtiyor.

Avrupa’nın Ukrayna’yı desteklemekten başka seçeneği yok

Tim Ash’e göre Avrupa’nın önündeki temel soru, Trump’ın Ukrayna’ya sağlanan finansmanın sınırlandırılması yönündeki talebine nasıl karşılık vereceği.

Ash, Avrupa’nın Rus saldırganlığı karşısında Ukrayna’yı desteklemeye devam etmekten başka seçeneği olmadığını düşünüyor.

Avrupa, Rusya kaynaklı varoluşsal bir güvenlik tehdidiyle karşı karşıya bulunurken ABD’nin sağlayacağı güvenlik garantilerine olan inancını büyük ölçüde kaybetmiş durumda.

Ayrıca Avrupa henüz Rusya’ya karşı tek başına yeterli savunma kapasitesine sahip değil.

Avrupa ülkeleri savunma sanayisine ve askeri kapasitenin artırılmasına yönelik büyük yatırımlar yapıyor. Ancak Ash’e göre Avrupa’nın kendi güvenliğini bağımsız biçimde sağlayabilecek kapasiteye ulaşması dört ila beş yıl sürecek.

Ukrayna’nın Rusya’ya karşı direnişi ise Avrupa’ya ihtiyaç duyduğu bu zamanı kazandırıyor.

Ukrayna’nın yenilgisi Avrupa için büyük bir felaket olabilir

Ash, Ukrayna’nın savaşı kaybetmesi halinde Avrupa’nın karşı karşıya olduğu güvenlik sorunlarının katlanarak artacağı uyarısında bulunuyor.

Bu senaryoda on milyonlarca Ukraynalının Batı’ya göç etmesi söz konusu olabilir. Yeni bir kitlesel göç dalgası, Avrupa’nın zaten kırılgan olan siyasi, ekonomik ve toplumsal yapısı üzerinde ciddi baskı yaratabilir.

Bir diğer önemli risk ise Ukrayna’nın gelişmiş askeri sanayi kapasitesinin Rusya’nın kontrolüne geçmesi.

Ash’e göre Moskova’nın Ukrayna’nın askeri üretim kapasitesini ele geçirmesi, Rusya’nın Avrupa’ya yönelik oluşturduğu tehdidin boyutunu daha da büyütecek.

Bu nedenle Avrupa, Trump’ın muhtemel tepkisine rağmen Ukrayna’ya mali ve askeri destek sağlamayı sürdürmek zorunda.

ABD ile Avrupa arasında yeni bir ticaret savaşı çıkabilir

Peki Avrupa, Trump’ın taleplerini reddederse Washington nasıl karşılık verecek?

Ash, Trump’ın Avrupa ülkelerine yeni yaptırımlar uygulamak veya gümrük vergilerini artırmakla tehdit edebileceğini düşünüyor.

Ancak bu kez Avrupa’nın, Turnberry ticaret anlaşmasında olduğu gibi Washington’un talepleri karşısında geri adım atmasını beklemiyor.

Ash’e göre Avrupa, ABD’nin uygulayabileceği yeni gümrük vergilerine ve yaptırımlara karşı misillemede bulunabilir.

Ukrayna’nın savunulmasının artık Avrupa’nın kendi varlığını ve güvenliğini korumasıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Ash, Avrupalı liderlerin başka bir seçeneğinin bulunmadığını savunuyor.

Tim Ash: Trump Batı ittifakını yıkıyor

Tim Ash, değerlendirmesinin sonunda Trump’ın Ukrayna politikasının yalnızca Avrupa’nın güvenliğine değil, küresel ekonomiye de ağır zarar verme potansiyeli taşıdığına dikkat çekti.

ABD ile Avrupa arasında yeni bir gümrük vergisi ve yaptırım savaşının başlaması, küresel ekonomiyi ciddi bir krizin eşiğine getirebilir.

Ash’e göre Trump’ın izlediği politika, Batı ittifakının parçalanmasına ve Rusya’nın stratejik konumunun güçlenmesine hizmet ediyor.

Kaynak: Tim Ash, @tashecon blog

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.

Piyasalarda yalnız değilsiniz

Bu haberle ilgili detaylı rapor ve analizlere, uzman desteğiyle Akanak Insights'a ulaşın.

Uzman Desteğine Göz Atın
Paylaş

İlgili Haberler

Amerikan Basını Şenzen Zirvesi'ni Topa Tuttu: "Savaşları Bitirmeye Değil, İmaj Kurtarmaya Yönelikti"
Dünya

Amerikan Basını Şenzen Zirvesi'ni Topa Tuttu: "Savaşları Bitirmeye Değil, İmaj Kurtarmaya Yönelikti"

ABD Başkanı Trump, Çin lideri Şi ve Rusya lideri Putin'i bir araya getiren Şenzen Zirvesi; Ukrayna, İran ve nükleer silahsızlanma gibi kritik dosyalarda somut hiçbir çözüm üretemeden sona erdi. Amerikan basınına göre görüşme, küresel krizleri bitirmekten ziyade üç liderin iç siyasetteki başarısızlıklarını örtbas etmek için kullandığı bir propaganda şovuna dönüştü.

20 Kasım 2026