TCMB rezervlerinde kritik dönüş: Üç haftalık satışın ardından yeniden döviz alımına geçti

TCMB rezervlerinde son haftalarda yaşanan erime durmuş görünüyor. Merkez Bankası analitik bilanço verileri, TCMB’nin bu haftanın ilk üç gününde yaklaşık 3,1 milyar dolarlık döviz alımı yaptığını gösteriyor. Böylece önceki üç haftada gerçekleşen toplam 9,4 milyar dolarlık döviz satışının ardından rezerv politikasında yön yeniden alıma döndü. TCMB, mart ayındaki yaklaşık 51 milyar dolarlık satışın ardından nisan başından bu yana net 30,8 milyar dolarlık döviz alımı gerçekleştirmiş durumda.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) rezervlerinde son haftalarda görülen gerilemenin ardından önemli bir dönüş sinyali geldi.

18 Eylül haftasında swap hariç net rezervler 6,9 milyar dolar gerilemiş, altın fiyatlarındaki olumlu etki hariç tutulduğunda kayıp 7,6 milyar dolara ulaşmıştı.

Ancak TCMB analitik bilanço verileri, bu haftanın ilk üç gününde Merkez Bankası'nın yeniden döviz alıcısı konumuna geçtiğine işaret ediyor.

Verilere göre TCMB, haftanın ilk üç işlem gününde yaklaşık 3,1 milyar dolarlık döviz alımı gerçekleştirdi.

Bu gelişme, önceki üç haftada görülen toplam 9,4 milyar dolarlık döviz satışının ardından önemli bir yön değişimine işaret ediyor.

Üç haftalık satış serisi tersine döndü

TCMB'nin döviz piyasasındaki hareketleri son dönemde rezervlerin seyri açısından yakından izleniyordu.

Merkez Bankası önceki üç haftada toplam 9,4 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirmişti.

Son analitik bilanço verileri ise bu eğilimin geçtiğimiz hafta itibarıyla tersine döndüğünü gösteriyor.

Haftanın ilk üç günündeki yaklaşık 3,1 milyar dolarlık alım, rezerv birikiminin yeniden başladığına işaret ediyor.

Bu dönüş özellikle mart ayında yaşanan büyük rezerv kaybının ardından dikkat çekiyor.

Mart ayındaki satışların önemli bölümü yerine konuldu

TCMB mart ayında yaklaşık 51 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirmişti.

Nisan ayının başından itibaren ise tablo tersine döndü.

Merkez Bankası bu tarihten bu yana net olarak yaklaşık 30,8 milyar dolarlık döviz alımı yaptı.

Böylece mart ayında gerçekleştirilen olağanüstü büyüklükteki döviz satışlarının önemli bir bölümü rezervlere yeniden kazandırılmış oldu.

Son üç haftadaki satışların ardından yeniden alıma geçilmesi, bu rezerv tamamlama sürecinin devam edebileceğine ilişkin ilk sinyali verdi.

18 Eylül haftasında rezervler sert gerilemişti

Yeni haftadaki dönüşten önce rezerv rakamlarında belirgin bir bozulma yaşanmıştı.

18 Eylül haftasında TCMB'nin brüt rezervleri 178,7 milyar dolardan 174,4 milyar dolara geriledi. Böylece haftalık kayıp 4,3 milyar dolar oldu.

Net rezervlerdeki düşüş daha güçlü gerçekleşti.

Net rezervler aynı dönemde 62,3 milyar dolardan 55,8 milyar dolara gerileyerek 6,5 milyar dolar azaldı.

Swap hariç net rezervler ise 6,9 milyar dolarlık düşüşle 43,3 milyar dolara indi.

Altın fiyatlarındaki yükseliş rezerv rakamlarını kısmen destekledi.

Altın fiyat etkisinin brüt rezervlere yaklaşık 1,1 milyar dolar, net rezervlere ise 0,7 milyar dolar pozitif katkı yaptığı hesaplandı.

Bu etki hariç tutulduğunda brüt rezervlerdeki düşüş yaklaşık 5,5 milyar dolar, net ve swap hariç net rezervlerdeki kayıp ise 7,6 milyar dolar seviyesine ulaştı.

Dolayısıyla analitik bilançonun yeni haftada gösterdiği 3,1 milyar dolarlık döviz alımı, önceki haftalardaki rezerv kayıplarının ardından belirgin bir toparlanma sinyali niteliğinde.

Döviz mevduatlarında 3 milyar dolarlık artış

Rezervlerdeki dalgalanmanın yanında yurtiçi yerleşiklerin döviz talebi de güçlü seyrini korudu.

Parite etkisinden arındırılmış verilere göre bireysel yatırımcıların döviz mevduatları 362 milyon dolar arttı.

Kurumsal yatırımcıların döviz alımları ise yaklaşık 2,7 milyar dolar oldu.

Böylece toplam döviz mevduatlarında bir haftada 3 milyar doların üzerinde artış gerçekleşti.

2025 başından bu yana döviz mevduatlarındaki toplam artış ise yaklaşık 36,5 milyar dolara ulaştı.

Buna karşılık TL mevduatlar da 215 milyar TL artarak yaklaşık 20 trilyon TL seviyesine yükseldi.

Yabancı yatırımcı tahvil ve hissede satıcı

18 Eylül haftasında yurtdışı yerleşiklerin Türk varlıklarındaki hareketi de negatif tarafta kaldı.

Yabancı yatırımcılar devlet iç borçlanma senetlerinde (DİBS) yaklaşık 117 milyon dolarlık satış yaptı. Yabancıların DİBS stoku böylece yaklaşık 17,4 milyar dolara geriledi.

Hisse senetlerinde de 110 milyon dolarlık net satış gerçekleşti ve yabancıların hisse stoku 39,4 milyar dolar seviyesine indi.

Hazine eurobondlarında ise 169 milyon dolarlık satış görüldü. Eurobond stoku yaklaşık 87,9 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Para piyasası fonlarından çıkış sürüyor

Finansal sistemde dikkat çeken bir diğer hareket para piyasası fonlarında yaşandı.

Para Piyasası Fonlarının (PPF) toplam büyüklüğü 18 Eylül haftasında 228 milyar TL azalarak yaklaşık 1,71 trilyon TL'ye geriledi.

Son üç haftadaki toplam çıkış ise 385 milyar TL'ye ulaştı.

Serbest Şemsiye Fonu altındaki para piyasası fonlarının büyüklüğü de yaklaşık 1,6 milyar TL düşerek 1,49 trilyon TL oldu.

Tüm döviz fonlarının aktif büyüklüğü ise yaklaşık 592 milyon dolar azalarak 73,7 milyar dolara geriledi.

Karşılaştırma açısından döviz fonlarının büyüklüğü 2024 başında yaklaşık 25 milyar dolar, 2025 başında ise 50 milyar dolar seviyesindeydi.

Dolarizasyon oranında sınırlı yükseliş

Yatırım fonlarının da dahil edildiği dolarizasyon oranı 18 Eylül haftasında %40,5'ten %40,8'e yükseldi.

Bu oran 2023 ortalarında %70 seviyesine kadar çıkmıştı.

Dolayısıyla dolarizasyon uzun vadeli zirvelerinin oldukça altında kalmaya devam etse de son haftadaki döviz mevduatı artışı ve fon hareketleri kısa vadede sınırlı bir yükselişe neden oldu.

Yabancı para kredilerde ilk geri çekilme

Yabancı para krediler haftalık bazda 1,1 milyar dolar geriledi.

Buna rağmen Mart 2024 sonundan bu yana yabancı para kredilerde çok güçlü bir büyüme yaşandı.

Bu dönemde yabancı para krediler yaklaşık %57,5 artarak 77 milyar dolarlık genişleme gösterdi ve toplam 211,8 milyar dolara ulaştı.

Yıllıklandırılmış 13 haftalık ortalama kredi büyümesinde ticari krediler %23,3 seviyesinde yatay kalırken tüketici kredilerindeki büyüme %18,7'den %16,9'a geriledi.

Rezervlerde gözler yeniden birikim hızında

18 Eylül haftasının resmi verileri TCMB rezervlerinde sert bir gerilemeye işaret etse de analitik bilanço rakamları yeni haftada tablonun değişmeye başladığını gösteriyor.

Önceki üç haftada 9,4 milyar dolar satan TCMB'nin ilk üç günde 3,1 milyar dolar alıma geçmesi, rezerv kaybının şimdilik durduğuna işaret ediyor.

Daha geniş perspektiften bakıldığında ise mart ayında yaklaşık 51 milyar dolar döviz satan Merkez Bankası, nisan başından bu yana bunun yaklaşık 30,8 milyar dolarını yeniden rezervlerine ekledi.

Önümüzdeki haftalarda kritik soru, son üç günlük alımın geçici bir hareket mi olduğu, yoksa TCMB'nin yeniden düzenli rezerv biriktirdiği bir dönemin başlangıcına mı işaret ettiği olacak.

Gedik Yatırım raporundan alıntıdır