TBMM'de Fon Yasası Kabul Edildi: Tasfiye Edilen Yatırım Fonları İçin Yeni Dönem Başlıyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu, Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) tasfiye kararı aldığı yatırım fonlarına ilişkin hazırlanan kanun teklifini onaylayarak yasalaştırdı.

Yeni düzenleme, SPK’nın 17 Eylül 2026 tarihli kararları kapsamında tasfiye sürecine giren ve henüz işlemleri tamamlanmamış yatırım fonlarının adil, şeffaf ve etkin bir şekilde tasfiye edilmesini amaçlıyor. Yasayla birlikte; fon malvarlığından usulsüzce çıkarılan varlıkların geri kazanılması, oluşan zararların sorumlulardan tahsili ve elde edilen tutarların yatırımcılara ödenmesine ilişkin hukuki çerçeve netleştirildi.

Öte yandan bu düzenlemenin, kapsama girenler dışındaki genel yatırım fonları için kalıcı veya genel bir tasfiye rejimi oluşturmayacağı vurgulandı.

Tasfiye Süreci SPK Gözetiminde Yürütülecek

Kanun uyarınca tasfiye işlemleri, SPK’nın sıkı denetim ve gözetimi altında yetkilendirilen kuruluşlarca yürütülecek. SPK; varlıkların nakde çevrilmesinden değerleme yöntemlerine, pay sahipliğinin tespitinden ara ve nihai ödemelere kadar tüm süreci belirlemeye yetkili kılındı.

• Piyasa Koşulları ve Esnek Satış: Varlıkların borsa fiyatının gerçek değeri yansıtmadığı veya tasfiyeyi geciktireceği durumlarda SPK; geri alım, hakim ortağa satış, toptan satış ve borsa dışı satış gibi alternatif yöntemlerin kullanılmasına izin verebilecek.

• Şeffaflık ve Veri Paylaşımı: Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, Borsa İstanbul, Türkiye Bankalar Birliği ve ilgili portföy yönetim şirketleri; gizlilik ve sır saklama maddelerini gerekçe göstermeksizin SPK, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ve Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) ile bilgi paylaşmakla yükümlü olacak.

• TEFAS Mağdurlarına Güvence: 17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS üzerinden iletilen ancak fonun temerrüde düşmesi veya fiyat açıklayamaması nedeniyle tamamlanamayan talimatlarda payları bloke kalan yatırımcılar da tasfiye haklarından yararlanabilecek.

• Suç Faillerine Ödeme Yapılmayacak: Piyasa dolandırıcılığı, bilgi suistimali veya piyasa bozucu eylemlerde bulunduğu tespit edilen kişilere tasfiye ve geri kazanım hesaplarından hiçbir ödeme yapılmayacak.

Yatırımcılara 1 Milyon Liraya Kadar Ara Ödeme Imkanı

Yasa, fon varlıklarının borçları karşılayamaması durumunda izlenecek finansal haritayı da çiziyor. Bu tür durumlarda yatırımcıların "net yatırım tutarı" esas alınacak.

Net Yatırım Tutarı Nasıl Hesaplanacak?

Yatırımcının fona yaptığı nakit giriş ve çıkışları, tasfiye tarihine kadar TÜFE ve Yİ-ÜFE ortalaması kullanılarak kıstelyevm yöntemiyle güncellenecek. Nakit çıkışlarında "ilk giren ilk çıkar" (FIFO) ilkesi uygulanacak.

Ödeme Şartları ve Limitler:

1. Küçük Yatırımcıya Öncelik: Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında olan hak sahiplerine tutarın tamamı ara ödeme olarak verilebilecek.

2. Üst Limit: Net yatırım tutarı 1 milyon TL ve üzerinde olan yatırımcılara yapılacak ara ödeme tutarı en fazla 1 milyon TL ile sınırlandırıldı.

3. Piyasa Değeri Sınırı: Para piyasası fonları hariç, yapılacak ara ödeme tutarı yatırımcının hesabındaki toplam fon değerini aşamayacak.

4. Pay İadeleri: Ara ödemeler sırasında fon katılma payları iade alınmayacak; pay iadeleri nihai tasfiye aşamasında gerçekleştirilecek.

Gönüllü İade ve Enflasyon Düzeltmesi

Kanun, tasfiye kararı öncesinde fon katılma paylarını iade ederek kazanç sağlayan kişilere, elde ettikleri getirinin enflasyona göre güncellenmiş kısmını aşan tutarları isteğe bağlı olarak geri yatırma imkanı sunuyor. Benzer şekilde, ilgili fon portföylerindeki hisselerden kazanç sağlayanlar da enflasyon farkının üzerindeki karı genel hisse iade hesabına aktarabilecek.

Usulsüzlük Yapanların Mal Varlıklarına Elkoyulabilecek

Yeni yasayla birlikte fon malvarlığından hukuka aykırı, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle değer aktaran kişilere karşı sert tedbirler getirildi:

• Şahsi Sorumluluk: Zayi olan fon varlıklarından öncelikle portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Tahsilatın imkansız olduğu durumlarda, usulsüzlükte sorumluluğu bulunan gerçek ve tüzel kişiler ile bunlarla ortak hareket edenler şahsen sorumlu olacak. Görevden ayrılmış olmak sorumluluğu ortadan kaldırmayacak.

• TMSF Yetkilendirildi: SPK’nın bildirmesiyle birlikte TMSF, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kapsamında sorumluların mal varlıklarına el koyma ve takip başlatma yetkisine sahip olacak. Bu davalarda İstanbul İdare Mahkemeleri yetkili kılındı.

• Kayyum ve Satış Yetkisi: Ceza soruşturması kapsamında el konulan gayrimenkul gibi doğrudan fona devredilemeyen varlıklar için TMSF kayyum olarak atanabilecek ve dava sonucunu beklemeden bu varlıkları satabilecek.

• Özel Geri Kazanım Hesabı: Tahsil edilen tüm tutarlar TMSF nezdinde her fon için ayrı "Geri Kazanım Hesapları"nda tutulacak. Bu hesaplardaki kaynaklar haczedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek ve yalnızca yatırımcılara yapılacak ödemeler ile tasfiye masrafları için kullanılabilecek.