S&P Global: Gelişmiş Ülkeler Hızlanırken Gelişen Piyasalar İvme Kaybediyor

Küresel ekonomi temmuz ayında büyüme hızını artırdı ancak manşetin altında dikkat çekici bir ayrışma yaşanıyor. S&P Global PMI verilerine göre büyümenin motoru bu kez gelişmiş ekonomiler olurken, gelişen piyasalarda ivme belirgin biçimde zayıfladı. ABD gelişmiş ülkeler arasında öne çıkarken, Hindistan ve Çin yavaşladı; Brezilya ve Rusya ise daralma bölgesinde kaldı.

S&P Global tarafından yayımlanan temmuz ayı PMI verileri, dünya ekonomisinin jeopolitik gerilimlere ve yüksek yaşam maliyetlerine rağmen büyümeyi sürdürdüğünü gösterdi.

J.P. Morgan Küresel Bileşik PMI Üretim Endeksi hazirandaki 52,0 seviyesinden 52,6'ya yükselerek art arda dördüncü ay güçlendi. Endeksin 50'nin üzerinde olması ekonomik aktivitede genişlemeye işaret ediyor.

Ancak küresel manşet rakamındaki iyileşme ülkeler arasında eşit dağılmadı.

Önceki aylarda gelişmiş ekonomilerden daha güçlü performans gösteren gelişen piyasalar temmuzda belirgin şekilde geride kaldı. Gelişmiş ekonomilerde büyüme son iki yılın en güçlü seviyelerinden birine ulaşırken, gelişen ülkelerde büyüme 14 ayın en düşük hızına geriledi.

Gelişmiş ülkeler iki yılın en güçlü dönemlerinden birini yaşıyor Temmuz verilerinin en dikkat çekici tarafı, gelişmiş ekonomilerdeki toparlanmanın geniş bir coğrafyaya yayılması oldu.

Gelişmiş ülkelerde üretim artışı iki yılı aşkın sürenin en yüksek hızına ulaştı. Böylece gelişmiş ekonomiler altı ay sonra ilk kez gelişen piyasaların büyüme performansını geride bıraktı.

Bu tablo, şubat ayında yaklaşık üç yılın en güçlü büyümesini kaydeden gelişen ekonomiler açısından önemli bir yön değişimine işaret ediyor.

Ayrışmanın merkezinde ise hizmet sektörü ve yatırım harcamaları bulunuyor.

Orta Doğu'da tırmanan çatışmalar daha önce özellikle seyahat, turizm ve eğlence harcamalarını olumsuz etkileyerek gelişmiş ekonomilerin hizmet sektörlerini baskılamıştı.

Ancak Körfez'deki jeopolitik tansiyonun haziran ve temmuz aylarının önemli bölümünde nispeten azalması, hizmet sektöründe yeniden canlanmaya olanak sağladı.

Temmuzda gelişmiş ekonomilerin hizmet faaliyetleri son sekiz ayın en güçlü artışlarından birini kaydetti.

Gelişen piyasalarda ise tam tersi bir tablo ortaya çıktı.

Bu ülkelerde hizmet sektörü büyümesi Aralık 2022'den bu yana en düşük seviyeye geriledi. PMI anketlerine göre yüksek yakıt, enerji ve gıda fiyatları hanehalklarının satın alma gücünü aşındırarak zorunlu olmayan harcamaları sınırladı.

Savunma ve YZ yatırımları gelişmiş ülkeleri destekliyor Gelişmiş ekonomilerin performansını destekleyen ikinci önemli unsur yatırım harcamaları oldu.

Hem gelişmiş hem de gelişen ekonomilerde imalat sanayi büyümesi temmuz ayında bir miktar yavaşladı. Bunun önemli nedenlerinden biri, şirketlerin daha önce yaptıkları ihtiyati stok birikiminin hız kesmesiydi.

Buna karşılık özellikle ABD ve Avrupa'da artan savunma harcamaları, gelişmiş ülke sanayisine ek destek sağladı.

Buna bir de YZ bağlantılı yatırım harcamalarındaki güçlü artış eklendi.

Teknoloji ile makine ve ekipman imalatı, temmuz ayında dünya genelinde en hızlı büyüyen sektörler arasında yer aldı.

Bu gelişme, küresel ekonomide giderek daha belirgin hale gelen başka bir ayrışmaya da işaret ediyor: YZ, savunma ve ileri teknoloji yatırımlarından daha fazla pay alan gelişmiş ekonomiler, yüksek enerji ve gıda maliyetlerinden daha fazla etkilenen gelişen ekonomilere karşı avantaj kazanıyor.

ABD gelişmiş ekonomiler arasında lider Temmuz ayında gelişmiş ekonomilerdeki toparlanmanın başını ABD çekti.

Hizmet sektöründeki güçlü sıçrama, imalat sanayindeki yavaşlamayı fazlasıyla telafi etti. Böylece ABD ekonomisindeki büyüme geçen ekim ayından bu yana en yüksek hızına ulaştı ve büyük gelişmiş ekonomilerin tamamını geride bıraktı.

Bununla birlikte ABD'deki güçlü hizmet performansının bir bölümünün geçici faktörlerden kaynaklanabileceği belirtiliyor. FIFA Dünya Kupası, ABD'nin 250'nci yıl kutlamaları ve birçok bölgede normalden daha güneşli hava tüketici harcamalarını destekledi.

Dolayısıyla hizmet harcamalarındaki mevcut hızın önümüzdeki aylarda bir miktar normalleşmesi mümkün.

Avustralya'da ekonomik büyüme ocaktan bu yana en güçlü seviyesine ulaştı. Beş aydır gerileyen imalat üretimi büyük ölçüde istikrar kazanırken hizmet sektöründeki faaliyet hızlandı.

İngiltere ekonomisi iki aylık daralmanın ardından yeniden büyümeye geçti.

Euro Bölgesi ise dört ay sonra ilk kez büyüme kaydederek geçen kasımdan bu yana en güçlü performansını gösterdi. Hizmet sektöründeki toparlanmaya fabrika üretimindeki sıçrama eşlik etti.

Japonya'da büyüme hafif ivme kaybetmesine rağmen tarihsel standartlara göre güçlü kalmayı sürdürdü. Hizmet sektöründeki yavaşlama, güçlü imalat performansıyla dengelendi.

Büyük gelişmiş ekonomiler arasında daralma kaydeden tek ülke Kanada oldu. Ancak Kanada'daki ekonomik küçülme de oldukça sınırlı kaldı.

Gelişen piyasalarda tablo tersine döndü Gelişmiş ülkelerde toparlanma ne kadar geniş tabanlıysa, gelişen piyasalardaki yavaşlama da o kadar yaygın gerçekleşti.

Dört büyük gelişen ekonominin tamamında performans kötüleşti.

Hindistan hâlâ grubun en hızlı büyüyen ekonomisi konumunda. Ancak büyüme hızı Mart 2022'den bu yana en düşük seviyesine indi.

Özellikle hizmet sektöründe sert bir yavaşlama yaşanırken imalat sanayisi de yılın önceki dönemlerine kıyasla momentum kaybetti.

Çin'de büyüme bir yılın en düşüğünde Çin'de ekonomik aktivite temmuz ayında belirgin şekilde zayıfladı.

Büyüme hızı bir yılın en düşük seviyesine gerilerken imalat sektörü dört ayın en zayıf performansını gösterdi.

Daha çarpıcı bozulma ise hizmetlerde yaşandı.

Çin hizmet sektörü neredeyse durma noktasına gelirken Eylül 2024'ten bu yana en düşük büyümesini kaydetti. Bu performans, yılın ikinci çeyreğinde görülen güçlü genişlemeyle keskin bir tezat oluşturuyor.

Çin'deki yavaşlama, küresel büyüme açısından özellikle önemli. Çünkü dünyanın ikinci büyük ekonomisi son yıllarda gelişen piyasaların toplam büyüme performansının en önemli motorlarından biri olmayı sürdürüyordu.

Brezilya ve Rusya daralıyor Brezilya ekonomisi ise temmuzda doğrudan daralma bölgesine geçti.

Ekonomik aktivite geçen ekimden bu yana en sert düşüşünü kaydederken fabrika üretiminde belirgin bir gerileme yaşandı. Hizmet sektörü de dokuz ay sonra ilk kez küçüldü.

Rusya'da ekonomik aktivite art arda beşinci ay geriledi.

Bununla birlikte Rus ekonomisindeki daralmanın hızı bir miktar azaldı. Fabrika üretiminin sınırlı biçimde büyümeye dönmesi ve hizmet sektöründeki küçülmenin hafiflemesi genel düşüşü frenledi.

Küresel büyümenin motoru değişiyor Temmuz PMI verilerinin verdiği temel mesaj, küresel ekonominin büyümeye devam etmesinden çok büyümenin kompozisyonunun değişmesi.

Yılın ilk bölümünde dünya ekonomisinin güçlü halkası konumundaki gelişen piyasalar hız kaybederken, gelişmiş ekonomiler hizmet sektöründeki toparlanma, savunma harcamaları ve YZ yatırımlarının desteğiyle öne çıkıyor.

Bununla birlikte mevcut görünümün kalıcı olup olmayacağı henüz kesin değil.

ABD'deki güçlü hizmet tüketiminin bir bölümü geçici faktörlerden kaynaklanırken yüksek enerji ve gıda fiyatları gelişen ülkelerin iç talebini baskılamaya devam ediyor.

Dolayısıyla dünya ekonomisi temmuz ayında hızlanmış olsa da küresel büyüme giderek daha dengesiz bir görünüm kazanıyor.

Önümüzdeki aylarda özellikle enerji ve gıda fiyatlarının seyri, Orta Doğu'daki jeopolitik gelişmeler ve YZ ile savunma yatırımlarının temposu, gelişmiş ve gelişen ekonomiler arasındaki bu yeni büyüme farkının kalıcı olup olmayacağını belirleyecek.