Putin’in Avrupa’ya Karşı “Gölge Savaşı” Şiddetleniyor

Rusya’nın Avrupa’ya yönelik sabotaj, siber saldırı, drone ihlalleri ve örtülü operasyonlardan oluşan “gölge savaşı” giderek daha tehlikeli bir aşamaya geçiyor. Bloomberg Opinion analizine göre Moskova, NATO ile doğrudan savaşa girmek yerine çatışma eşiğinin hemen altında baskıyı artırırken, ABD ile Avrupa arasındaki siyasi görüş ayrılıkları caydırıcılığı zorlaştırıyor.

Dünyanın farklı bölgelerinde uzun süreli savaşlar giderek olağan hale gelirken Avrupa da yeni bir güvenlik tehdidiyle karşı karşıya. Ukrayna savaşı devam ederken Rusya, Avrupa ülkelerine yönelik doğrudan savaş seviyesinin altında kalan ancak giderek daha saldırgan hale gelen operasyonlarını yoğunlaştırıyor.

Bloomberg Opinion analizine göre Kremlin'in stratejisi, NATO ile açık bir askeri çatışmaya girmeden Avrupa ülkelerini cezalandırmak, korkutmak ve Ukrayna'ya verilen desteğin maliyetini artırmak.

Drone ve füze olayları artıyor

Son aylarda yaşanan olaylar Avrupa'daki kaygıları artırdı.

Mayıs ayında bir Rus drone'u Romanya'da bir apartmana çarparken, NATO hava sahasına yönelik drone ihlallerinde genel bir artış yaşandı. Temmuz ayında ise bir Rus füzesi Polonya topraklarında patladı.

Alman yetkililer son olarak Leipzig Havalimanı'nda bulunan patlayıcı yüklü bir drone'dan Rusya'yı sorumlu tuttu.

Almanya'daki bazı enerji tesislerine yönelik saldırıların Moskova tarafından gerçekleştirildiği kesinleşmiş değil. Ancak Rusya'nın geçmiş operasyonları nedeniyle Avrupa güvenlik çevrelerinde şüpheler yoğunlaşıyor.

Gölge savaş 2014'e uzanıyor

Rusya'nın Avrupa'ya yönelik örtülü operasyonları yeni değil.

2014 yılında Kremlin bağlantılı istihbarat görevlileri Çek Cumhuriyeti'ndeki mühimmat depolarında büyük patlamalara neden olmuştu.

Ukrayna savaşının uzaması ve Batılı ülkelerin Kiev'e askeri ve ekonomik desteğini artırmasıyla birlikte bu faaliyetlerin kapsamı da genişledi.

2024'e gelindiğinde Avrupa'da Rusya ile ilişkilendirilen faaliyetler arasında demiryollarına yönelik siber saldırılar, iletişim kabloları ve rüzgâr santrallerine sabotaj şüpheleri, depo ve alışveriş merkezlerine yönelik kundaklama eylemleri ve savunma sanayii yöneticilerine yönelik suikast planları bulunuyordu.

Analize göre temel amaç, Ukrayna'ya destek sağlayan Avrupa ülkelerini cezalandırmak ve bu desteğin siyasi maliyetini yükseltmek.

Ukrayna savaşı Rusya üzerindeki baskıyı artırıyor

Son saldırı dalgası, Rusya ile Ukrayna arasındaki hava savaşının da yoğunlaştığı bir döneme denk geliyor.

Moskova, Ukrayna kentlerine yönelik drone ve füze saldırılarını artırırken Kiev yeterli hava savunma sistemi bulmakta zorlanıyor.

Buna karşılık Ukrayna da Rusya topraklarının derinliklerine yönelik saldırılarını genişletiyor. Aylar süren drone operasyonları Rus petrol rafinerilerini ve lojistik altyapısını hedef aldı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, yoğun drone operasyonlarıyla Rus hava sahasının kullanımını ciddi biçimde sınırlandırabilecekleri mesajını verdi.

Bloomberg Opinion'a göre Moskova, Ukrayna karşısında kendi topraklarını savunmak zorunda kaldıkça Avrupa üzerindeki baskıyı artırıyor.

NATO'nun en büyük korkusu: Baltıklar

Bazı Avrupalı yetkililer daha ciddi bir tırmanma ihtimalinden endişe ediyor.

En riskli senaryolardan biri, Rusya'nın Baltık ülkelerinden birinde sınırlı bir askeri operasyon gerçekleştirerek NATO'yu nasıl karşılık vereceği konusunda iç tartışmaya sürüklemesi.

Ancak Rusya'nın ordusu Ukrayna savaşına yoğun biçimde bağlıyken ikinci bir savaşı başlatmasının Moskova açısından son derece yüksek risk taşıyacağı değerlendiriliyor.

Bu nedenle daha olası senaryo, Rusya'nın açık savaş eşiğinin hemen altında kalacak operasyonlara devam etmesi.

Sorun, bu tür saldırıların sivillerin ölümüne yol açabilecek ve daha büyük bir askeri krizi tetikleyebilecek olması.

NATO ve Almanya karşı önlemleri artırıyor

Batılı ülkeler Rusya'nın hibrit operasyonlarına karşı caydırıcılığı güçlendirmeye çalışıyor.

Leipzig olayının ardından Almanya bazı Rus diplomatları sınır dışı ederken AB'nin Moskova'ya yönelik yaptırımlarının ağırlaştırılmasını istiyor.

Almanya ve Doğu Avrupa ülkeleri aynı zamanda savunma harcamalarını ve anti-drone sistemlerine yatırımlarını artırıyor. Berlin, Ukrayna'ya ilave askeri destek sağlama sözü de verdi.

NATO ise geçen ay Doğu Avrupa üzerinde önceden duyurulmayan hava tatbikatları düzenledi. Tatbikatlarla ittifakın olası bir kriz bölgesine kısa sürede hava gücü aktarabileceği gösterilmeye çalışıldı.

ABD de kısa süre önce Norveç'e kara konuşlu füze sistemleri sevk etti.

Putin çatışmayı Batı ile daha geniş bir mücadele olarak görüyor

Bloomberg Opinion analizine göre Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna savaşını yalnızca Kiev ile Moskova arasındaki bir çatışma olarak değerlendirmiyor.

Kremlin açısından savaş, Batı ile yürütülen çok daha geniş ve uzun vadeli bir mücadelenin parçası.

Bazı Rus analistler bu dönemi Moskova ile Batı arasında bir “Yeni Otuz Yıl Savaşı” olarak tanımlıyor.

Bu bakış açısına göre Batılı ülkelerin Ukrayna'ya Rus askerlerini öldürmekte ve Rusya topraklarını vurmakta kullanılan silahlar sağlaması, Moskova'nın da bu ülkeleri hedef olarak görmesine gerekçe oluşturuyor.

Transatlantik çatlaklar Moskova'ya fırsat verebilir

Analizin dikkat çektiği temel risklerden biri de ABD ile Avrupa arasındaki siyasi anlaşmazlıklar.

NATO ülkeleri askeri düzeyde işbirliğini sürdürürken ticaret, Grönland, İran ve diğer konulardaki krizler siyasi dayanışmayı zorlaştırıyor.

İran savaşı nedeniyle ABD'nin mühimmat stokları üzerindeki baskının artması da Moskova'nın hesaplarını etkileyebilir. Kremlin, Washington'ın Avrupa'da daha ciddi bir krizle karşılaşmaktan kaçınabileceğini düşünebilir.

Aynı dönemde Pentagon, Avrupa'daki Amerikan askeri varlığının azaltılması ihtimalini de içeren küresel kuvvet konuşlanmasını gözden geçiriyor. Avrupa başkentleri olası ABD asker çekilmelerinin NATO'nun caydırıcılığını zayıflatmasından endişe ediyor.

Avrupa için savaşın niteliği değişiyor

Rusya'nın NATO ile doğrudan savaşa girmesi halen son derece riskli bir senaryo. Ancak Avrupa'nın karşı karşıya olduğu tehdit artık yalnızca Ukrayna cephesiyle sınırlı değil.

Siber saldırılar, sabotajlar, drone operasyonları, altyapıya yönelik eylemler ve diğer örtülü operasyonlar savaş ile barış arasındaki sınırı giderek bulanıklaştırıyor.

Bloomberg Opinion'a göre Moskova'nın amacı tam ölçekli bir NATO-Rusya savaşını başlatmak değil; savaş eşiğinin altında kalarak Avrupa'yı baskı altında tutmak ve ittifak içindeki siyasi ayrılıkları derinleştirmek.

Bu nedenle Avrupa açısından en kritik meselelerden biri transatlantik dayanışmanın korunması. Rusya'nın hibrit operasyonlarının yoğunlaştığı bir dönemde Washington ile Avrupa arasındaki çatlakların büyümesi, Moskova'nın daha fazla risk almaya hazır hale gelmesine yol açabilir.