PİYASA-ANALİZ: İran'da barış arayışı sürüyor, piyasalarda seçim tedirginliği...

İran'dan gelen iyimser haberler petrol fiyatlarını sert düşürdü

Jeopolitik cepheden gelen iyimser haberlerle dün küresel mali piyasalar günün büyük bölümünü yükselişle tamamladı. İran dinî lideri Hamaney'in hükûmete barış görüşmeleri için yetki vermesi sabah saatlerinde var olan iyimserliği pekiştirirken, tansiyonun barometresi konumunda Brent cinsi ham petrolün vadeli fiyatı günü %11 civarında düşüşle 104 dolar seviyesinde tamamladı.

Petrolün gerilemesiyle risk iştahının iyileştiğini görsek de sürecin netameli geçeceğinin anlaşılmasıyla gece geç saatlerde elde edilen kazanımların bir kısmının geri verildiğine de şahit olduk.

Wall Street'te karışık kapanış, Asya borsalarında sert satışlar

ABD'de bugün yapılacak ara seçimler öncesinde Wall Street geceyi karışık bir seyirle tamamladı. Dow Jones yükselirken, en büyük 500 şirketin işlem gördüğü S&P 500 endeksi %0,5 geriledi. Apple'ın bilanço sonrası tatil dönemine ilişkin kâr marjı beklentilerinin hayal kırıklığı yaratmasıyla hisseleri kapanış sonrası işlemlerde geriledi.

Teknoloji hisselerinin işlem gördüğü Nasdaq endeksi %1 gerilerken, bu sabah Asya borsalarında da satış baskısının arttığını görüyoruz. Güney Kore borsası KOSPI %4'e varan kayıplar yaşarken, Tayvan borsasında kayıplar ise %3'ü aştı.

ABD ara seçimleri: Trump için kritik sınav

ABD'de başkanlık seçimleri dört yılda bir yapılırken, bu sürenin tam ortasında Kongre'nin yenilenmesi için yeniden sandığa gidiliyor. Bu nedenle "ara seçim" olarak adlandırılan seçimlerde başkan değişmiyor ancak Temsilciler Meclisi'nin 435 üyesinin tamamı ve Senato'nun yaklaşık üçte biri yeniden seçiliyor.

Sonuçlar, Trump'ın görev süresinin kalan iki yılında izleyeceği politikalar açısından büyük önem taşıyor. Anketler Demokratların Temsilciler Meclisi'ni kazanacağına işaret ederken, Senato yarışı belirsizliğini koruyor. Buna karşılık tahmin piyasalarında Demokratların Senato'yu da kazanma olasılığı %75 civarında fiyatlanıyor.

Demokratların her iki kanatta da çoğunluğu ele geçirmesiyle ortaya çıkabilecek "Mavi Dalga", Trump'ın yeni vergi indirimlerini ve harcama planlarını hayata geçirmesini zorlaştırırken, özellikle teknoloji şirketleri ve yapay zekâ veri merkezleri üzerindeki denetimleri artırabilir.

Ancak yarışın başa baş geçtiği bazı eyaletlerde oy sayımının uzayabileceğini, dolayısıyla kesin sonuçların hemen netleşmeyebileceğini de göz önünde bulundurmak gerekiyor.

Brent petrol 105 dolarda: Keşm Adası haberleri riskleri canlı tutuyor

Emtia cephesinde ise İran ile yürütülen barış görüşmelerinin yarattığı iyimserlikle dün sert bir şekilde gerileyen Brent petrol, bu sabah 105 dolar civarında dengelenmeye çalışıyor.

Ancak ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki İran'a ait Keşm Adası'nı vurduğuna yönelik haberler —tam da barış görüşmeleri devam ederken— jeopolitik risklerin henüz ortadan kalkmadığını gösteriyor.

ABD 10 yıllık tahvil faizi %4,91, dolar endeksi 101,8 seviyesinde işlem görürken, geçen haftaki Binance saldırısının ardından kripto para piyasalarındaki dalgalanma sürüyor.

Bitcoin 77 bin dolar civarında tutunmaya çalışırken, Binance'den net para çıkışlarının 4,7 milyar doları aştığını okuyoruz.

İran-ABD görüşmeleri: Barış umudu var, anlaşma henüz yok

İran ile ABD arasında sekiz aydır devam eden savaşı sona erdirmek amacıyla Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen görüşmeler, henüz somut bir anlaşma sağlanamadan tamamlandı. Ancak taraflar arasında temasların devam ettiğini de not edelim.

İran, daha önce sunduğu yedi maddelik barış planını sadeleştirerek iki gün içinde uygulanabilecek bir hâle getirdiğini açıklarken, ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırmasını, petrol satışlarına izin vermesini ve yaptırımları hafifletmesini talep ediyor.

Buna karşılık Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması gündemde.

Trump, İran'ın anlaşma yapmak istediğini ve bunun mümkün olduğunu söylese de Tahran'daki kaynakların yeni bir ABD saldırısını anlaşmadan daha olası gördüğünün de altını çizmemiz gerekiyor.

Altın ve gümüşte tepki yükselişi kalıcı olamadı

Dün güne tepki alımları ile başlayan kıymetli metaller, Hamaney'in hükûmete barış görüşmeleri için yetki vermesinin ardından kazanımlarını günün ikinci yarısında artırdı.

Ancak bir tarafta Keşm Adası'nın vurulduğuna yönelik haberler, diğer tarafta ise bugün düzenlenecek ara seçimler öncesinde yeniden satış baskısının tırmandığını görüyoruz.

Haftayı 49 dolar seviyesinin diplerinde tamamlayan gümüşün ons fiyatı dün gün içerisinde 51,25 dolar seviyesini test etse de bu sabah yeniden 49,60 dolar seviyelerine geriledi.

Benzer şekilde altının ons fiyatı da dün 3.970 dolar seviyelerine varan bir yükseliş kaydetmesinin ardından bu sabah 3.925 dolar seviyelerine geri çekildi.

Fiyat hareketlerinin hızını ve gücünü ölçen RSI göstergesinin aşırı satım bölgesine gelmesi gözlerin gümüş üzerine çevrilmesine neden olsa da aşırı satım bölgesine girilmesinin fiyatın daha da gerilemeyeceği anlamına gelmediğini dün peşinen belirtmiştik.

Sağlıklı bir alımdan söz edebilmek adına, bizim için önemli bir seviye olan 55 doların üzerinde temiz bir gecelik kapanış bekleyeceğiz.

Gümüşte daha da aşağıda 48,50 dolar seviyelerini, altında ise 3.750 dolar seviyelerini takip edeceğiz.

Borsa İstanbul'da yedi haftalık düşüşün ardından tepki alımları

Dün günün büyük bölümünde etkili olan iyimser havanın Türk mali piyasalarının da yüzünü güldürdüğünü gördük.

Fon Krizi'nin gölgesinde yedi haftadır kesintisiz kan kaybeden BIST 100 endeksi dün günü %1,9 yükselişle tamamlarken, bankacılık hisselerinde alımların daha da belirginleştiğini ve XBANK endeksinin %4,2 değer kazandığını gördük.

Dipnot olarak, TCMB'nin haftalık verilerine göre yabancı yatırımcıların hisse senetlerinden çıkışının üst üste dördüncü haftaya ulaştığını da belirtmek isteriz.

Türkiye piyasalarında son haftalarda hâkim olan sert havanın bir nebze olsun yumuşadığını görsek de ülkenin risk algısını yansıtan beş yıl vadeli CDS primi 259 baz puan seviyesinde kalmaya devam etti.

Yılbaşında %28,70 seviyesinde bulunan on yıllık gösterge tahvil faizi %35,60'a kadar yükselirken, iki yıllık tahvilin bileşik faizi %39,70 civarında yatay seyrini korudu.

USD/TRY kuru ise yarın valörlü işlemlerde psikolojik 50,00 seviyesinin kıyısına kadar yükseldi.

TCMB rezervlerinde erime sürüyor: Ekim ayında 15,3 milyar dolarlık kayıp

Tatil nedeniyle perşembe günü yayımlanmayan TCMB'nin haftalık bülteni dün açıklandı.

Analitik bilançonun da yardımıyla TCMB rezervlerindeki erimenin devam ettiğini görüyoruz.

En güncel verilere göre, 30 Ekim valörlü işlemlerde net yabancı para pozisyonu 19,3 milyar dolara gerilerken, ekim ayı boyunca rezervlerde 15,3 milyar dolarlık azalma yaşandığını hesaplıyoruz.

Elbette rezervlerin yarısından fazlasının altından oluştuğu düşünülürse altın fiyatlarındaki düşüşün de değerleme etkisi üzerinden tabloyu olumsuz etkilediğini belirtmek gerekiyor.

Altın fiyatlarının etkisinden arındırılmış hesaplamalarda ekim ayındaki rezerv kaybı 11,3 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Fon Krizi öncesinde, 26 Ağustos tarihinde net yabancı para pozisyonunun 54 milyar dolar olduğunu da hatırlatalım.

TL mevduat cazibesini koruyor: Dövize yöneliş sınırlı

Yurt içi yerleşiklerin portföy tercihlerinde 23 Ekim ile sona eren haftada anlamlı bir değişim görmedik.

Tüzel kişilerin döviz mevduatı 1 milyar dolar artarken, gerçek kişilerin döviz mevduatı 800 milyon dolar azaldı.

TL'nin toplam mevduat içindeki payı ise %62 seviyesinde güçlü seyrini korudu.

Bunun nedenini anlamak çok da zor değil. Yıllık %36 civarında seyreden TL mevduat faizi, stopaj sonrası aylık yaklaşık %2,5 net getiri sağlıyor.

USD/TRY kurunun aylık artışının %1,6 seviyesinde kaldığı düşünülürse TL mevduatın dövize kıyasla daha cazip olmaya devam ettiğini görüyoruz.

İmalat sanayisinde daralma 31'inci ayına ulaştı

Her ayın ilk iş günü İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından açıklanan ve ekonomik büyümenin öncü göstergelerinden biri olan imalat sanayi PMI endeksi, ekim ayında 47,3 seviyesine gerileyerek büyüme ile daralmayı ayıran 50 eşik değerinin altında kalmaya devam etti.

Böylece imalat sanayisindeki daralma 31'inci ayına ulaşırken, zayıflığın bir önceki aya göre biraz daha belirginleştiğini görüyoruz.

Alt sektörlere baktığımızda, takip edilen 10 sektör arasında yalnızca giyim ve deri ile gıda sektörlerinde büyüme kaydedilirken, diğer sektörlerde daralma devam etti.

Günün kritik verisi: Ekim ayı enflasyonu

Bugün ise gözler TÜİK'in KKTC saatiyle 09.00'da (TSİ 10.00) açıklayacağı ekim ayı enflasyon verilerinde olacak.

Piyasa beklentisi aylık TÜFE artışının %2,4 seviyesinde gerçekleşmesi yönünde.

Manşet enflasyon yüksek görünse de fiyat artışlarının genel eğilimindeki iyileşmenin korunması bekleniyor.

Emre Değirmencioğlu (@emredegirmenci5), Grup Müdürü • Group Manager, Hazine Bölümü • Treasury Department, Kıbrıs İktisat Bankası

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.