Navlun Krizine Karşı "Gölge Filo" Formülü: ABD Yaptırımları Esnetmeyi Tartışıyor

Reuters'ın ABD'li bir yetkiliye dayandırdığı habere göre; Donald Trump yönetimi, küresel navlun (şiddetli biçimde yükselen navlun) fiyatlarını düşürme çabası kapsamında Rusya, İran ve Venezuela gibi ülkelerden petrol ve petrol ürünleri taşıyan ve "gölge filo" olarak adlandırılan gemilere uygulanan yaptırımları hafifletmeyi tartışıyor.

Bu görüşmeler, Trump'ın Rus motorinine (dizel) yönelik yaptırımları 7 Nisan'a kadar askıya alma kararından birkaç gün sonra geldi. Söz konusu karar; Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Avrupa ülkeleri ve ABD Senatosu’ndaki bazı Cumhuriyetçi üyelerin yoğun eleştirileriyle karşılanmıştı. Zelenskiy ve senatörler, bu adımı Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e bir "hediye" olarak değerlendirmiş ve Rusya'ya Ukrayna'daki savaşı sürdürmesi için finansman sağlayacağını belirtmişti.

Meşru Petrolün Taşınmasına İzin Verilmesi Hedefleniyor

ABD'li yetkili, yeni görüşmelerin ABD'nin daha önce yaptırım uygulanan gemiler aracılığıyla "meşru petrol" akışına izin verme ihtimaline odaklandığını söyledi. Burada kastedilen; Washington’ın yaptırım uygulamadığı ham petrol veya işlenmiş petrol ürünleridir; yoksa yaptırım altındaki Rus ve İran petrol sevkiyatları değildir. Yetkili, asıl amacın Körfez bölgesinden daha fazla işlenmiş ürün ve ham petrol çıkarabilmek olduğunu ekledi.

Aynı paralelde, Energy Aspects araştırma grubu, ABD Enerji Bakanı Chris Wright'ın bu hafta Riyad'da düzenlenen Dünya Petrol Kongresi'ne gönderdiği video mesajında, yönetimin ABD ham petrolüne olan talebi olumsuz etkileyen navlun fiyatlarını düşürmek amacıyla gölge filo gemilerine yönelik yaptırımları esnetmeyi konuştuğunu ifade etti. Söz konusu konuşmanın bazı kesitleri sosyal medyada yayınlanırken, ABD Enerji Bakanlığı videonun tamamının erişilebilir olmadığını bildirdi.

Yetkili, yaptırım altındaki gemileri kullanmak isteyen şirketlerin ABD Hazine Bakanlığı'na başvuruda bulunması gerekeceğini belirtti.

Enerji Bakanlığı yaptırımları esnetmeye yönelik herhangi bir adımın Rusya'nın ham petrol veya petrol ürünleri taşımasına yardımcı olmayacağını açıklayıp soruları Hazine Bakanlığı'na yönlendirirken; Trump'ın Rus motorinini küresel piyasalara hızla sunma baskısının her iki bakanlık üzerinde de bu gemilerle taşımacılığa izin verilmesi yönünde bir baskı oluşturabileceği belirtiliyor. Beyaz Saray ise henüz yorum talebine yanıt vermedi.

Piyasa Değerlendirmesi ve Beklenen Etkinin Sınırları

Yüksek petrol ve yakıt fiyatları, Cumhuriyetçilerin Kongre'nin her iki kanadındaki çoğunluğu korumayı umduğu 3 Kasım'daki ara seçimler öncesinde Trump için bir risk oluşturuyor.

Piyasa tarafında ise tanker navlun fiyatları tüm zamanların en yüksek seviyelerine ulaştı. İran ve Ukrayna'daki savaşlar enflasyonu körüklerken, ABD ham petrolünün Asya rafinerilerine nakliyesinde zorluklar yarattı. Bu durum Asyalı alıcıları Orta Doğu ve Latin Amerika'dan alternatif aramaya yöneltti.

Energy Aspects müşterilerine gönderdiği notta, gölge filoya yönelik yaptırımların esnetilmesinin navlun fiyatları üzerinde büyük bir etki yaratmayacağını, ancak Orta Doğu'daki petrol taşıma trafiğinin artmasına katkı sağlayabileceğini belirtti. Notta, çoğunluğu yaşlı ve bakımsız olan bu yaptırımlı tankerlerin üzerindeki kısıtlamaların kaldırılmasının ana filoya bir gecede büyük bir kapasite eklemesinin beklenmediği, zira Rusya veya Venezuela ile bağlantıları nedeniyle yaptırım uygulanan gemilerin çoğunun zaten son üç aydır aktif olarak ticaret yaptığı vurgulandı. Kısıtlamaların gevşetilmesinin yalnızca Hürmüz Boğazı üzerindeki bazı mekik taşımacılığı seferleri için küçük sayıda ilave tanker sağlayabileceği ifade edildi.

Buna karşılık deniz taşımacılığı sektöründeki kaynaklar, gemi sigorta şirketlerinin Avrupa Birliği ve İngiltere tarafından çıkarılan düzenlemelere tabi kalmaya devam edecek olması sebebiyle, yaptırımların kaldırılmasının navlun fiyatlarında genel bir düşüşe yol açmasını olası görmüyor.