MSCI depremi Borsa İstanbul'u vurdu: Gelişen piyasalar toparlanırken Türkiye ve Endonezya sert düştü

Küresel gelişen piyasalarda yapay zekâ hisselerinin öncülüğünde toparlanma yaşanırken, Türkiye ve Endonezya borsaları MSCI'ın uyarılarıyla satış baskısı altında kaldı. MSCI, Türkiye'deki bazı endeks değişikliklerini süresiz dondururken, yeterli ilerleme sağlanmaması halinde ülkenin gelişen piyasa statüsünün yeniden değerlendirilebileceğini açıkladı. BIST 100 Endeksi dolar bazında 235 seviyesine gerileyerek Haziran 2025'ten bu yana en düşük düzeyini gördü.

Gelişen piyasalarda yapay zekâ hisseleriyle toparlanma

Küresel gelişen piyasa hisse senetleri, teknoloji sektöründe yeniden başlayan alımlarla haftanın son işlem gününde yükselişe geçti.

MSCI Gelişen Piyasalar Hisse Senedi Endeksi yüzde 0,8 değer kazandı. Güney Koreli teknoloji devleri Samsung Electronics ve SK Hynix, yükselişe en büyük katkıyı sağlayan şirketler arasında yer aldı.

Ancak günlük toparlanmaya rağmen endeks, mart ayı başından bu yana en kötü haftalık performansını kaydetmeye hazırlanıyor.

Hafta boyunca dört işlem gününde yaşanan düşüşlerin arkasında, yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin endişeler bulunuyor.

Özellikle teknoloji şirketlerinin yapay zekâ altyapısına yaptığı devasa yatırımların ne ölçüde borçla finanse edildiği ve gelecekte yeterli getiri sağlayıp sağlamayacağı sorgulanıyor.

Aberdeen Investments Kıdemli Araştırma Ekonomisti Sree Kochugovindan, Bloomberg TV'ye yaptığı açıklamada, hafta boyunca yaşanan satışların yapay zekâ yatırımlarının finansmanına ilişkin kaygıların piyasalara yayılmasından kaynaklandığını belirtti.

Kochugovindan'a göre yatırımcılar zamanla nakit akışıyla büyüyen şirketlerle borçlanmaya dayalı büyüyen şirketler arasındaki farkı daha fazla dikkate alacak.

Fed Başkanı Warsh'ın açıklamaları doları zayıflattı

Gelişen piyasalardaki toparlanmayı destekleyen bir diğer gelişme ABD Merkez Bankası'ndan (Fed) geldi.

Fed Başkanı Kevin Warsh'ın cuma günü yaptığı açıklamalar, önümüzdeki 12 ayda üç faiz artırımı beklentisini değiştirmedi.

Ancak Warsh'ın daha şahin bir mesaj vermemesi, ekim ayı sonunda faiz artırımı yapılacağına ilişkin beklentileri zayıflattı.

Bunun ardından dolar ikinci gün üst üste değer kaybetti. Böylece ABD para biriminde bir aydan uzun süredir ilk kez iki günlük düşüş serisi görüldü.

Doların zayıflaması, gelişen ülke para birimlerini destekledi.

MSCI Gelişen Piyasalar Döviz Endeksi yüzde 0,3 yükseldi.

Güney Kore'de Kospi Endeksi yedi günlük düşüş serisini sonlandırırken, yabancı sermaye girişlerinin desteğiyle won dolar karşısında yüzde 1'e kadar değer kazandı.

Macar forinti ve Güney Afrika randı da yaklaşık yüzde 0,5 yükseldi.

Endonezya'da MSCI şoku: Borsa yaklaşık 30 yılın en sert düşüşünü yaşadı

Gelişen piyasalardaki olumlu havanın aksine Endonezya finansal varlıklarında sert satışlar yaşandı.

MSCI, Endonezya'nın mevcut koşullarda gelişen piyasa statüsünü hak etmediğini belirterek ülkenin bağımsız piyasa statüsüne geçirilmesine yönelik istişare başlattığını açıkladı.

Endeks sağlayıcısı, Endonezya piyasasındaki sorunların büyüklüğü nedeniyle ülkenin yalnızca sınır piyasa statüsüne indirilmesinin yeterli olmayacağını değerlendirdi.

Açıklamanın ardından Jakarta Borsası yaklaşık 30 yılın en sert günlük düşüşünü yaşadı.

Endonezya rupisi dolar karşısında yüzde 0,7'ye kadar gerilerken, ülkenin dolar cinsinden tahvilleri de gelişen piyasalardaki en kötü performansı gösterdi.

Oversea-Chinese Banking Corp. stratejisti Christopher Wong, olası statü değişikliğinin kısa vadeli sermaye akımları üzerindeki doğrudan etkisinin sınırlı kalabileceğini, ancak yatırımcı güvenine yönelik sonuçlarının daha önemli olduğunu belirtti.

Endonezya'daki gelişmeler, MSCI'ın piyasa sınıflandırmalarının yabancı yatırımcı davranışları üzerinde ne kadar etkili olabileceğini bir kez daha gösterdi.

Türkiye'ye MSCI'dan ciddi uyarı: Endeks değişiklikleri donduruldu

MSCI'ın incelemeye aldığı bir diğer piyasa Türkiye oldu.

Uluslararası endeks sağlayıcısı, Türkiye hisse senetlerine ilişkin belirli endeks değişikliklerinin derhal ve ikinci bir duyuruya kadar dondurulduğunu açıkladı.

Kararın gerekçesi, bazı küçük halka açık şirketlerle bağlantılı fon varlıklarını içeren olası koordineli işlemlere ilişkin endişeler.

Bu gelişme, Türkiye'de yatırım fonları ve sermaye piyasalarına yönelik soruşturmaların uluslararası endeks sağlayıcılarının da gündemine girdiğini gösteriyor.

MSCI, Haziran 2027'ye kadar yeterli ilerleme kaydedilmemesi halinde Türkiye'nin gelişen piyasa statüsünün yeniden değerlendirilmesi dahil ilave önlemleri gündeme alabileceğini belirtti.

Bu kapsamda Türkiye'nin sınır piyasa veya bağımsız piyasa statüsüne geçirilmesine yönelik bir istişare sürecinin başlatılması da seçenekler arasında bulunuyor.

Ancak MSCI henüz Türkiye'nin gelişen piyasa statüsünü düşürmüş değil. Açıklama, gerekli iyileşmelerin sağlanmaması halinde böyle bir sürecin başlatılabileceğine yönelik bir uyarı niteliğinde.

BIST 100 dolar bazında Haziran 2025 seviyelerine döndü

MSCI'ın açıklaması Borsa İstanbul'daki satış baskısını daha da artırdı.

BIST 100 Endeksi cuma günü yüzde 3,4'e varan kayıp yaşarken, son bir aylık düşüş yaklaşık yüzde 11'e ulaştı.

Dolar bazında endeks 235 seviyesini test ederek Haziran 2025'ten bu yana en düşük düzeyine geriledi.

BIST 100, mayıs ayında dolar bazında 333 seviyesine kadar yükselmişti.

Bu iki seviye karşılaştırıldığında endeksin dolar cinsinden yaklaşık yüzde 29,4 değer kaybettiği görülüyor.

Dolar bazındaki bu gerileme, özellikle yabancı yatırımcıların Türkiye hisse senetlerinden elde ettiği getiriler açısından önemli.

TL bazında hisse fiyatlarının performansı kadar döviz kurundaki değişim de uluslararası portföylerin getirilerini belirliyor.

Türkiye'nin gelişen piyasa statüsünü kaybetmesi ne anlama gelir?

MSCI'ın uyarısı yalnızca teknik bir endeks düzenlemesi olarak görülmemeli.

Gelişen piyasa endeksleri, dünya genelinde çok sayıda uluslararası yatırım fonu ve pasif yatırım aracının portföy dağılımında referans olarak kullanılıyor.

Türkiye'nin gelişen piyasa statüsünden çıkarılması halinde, bu endeksleri takip eden yatırımcıların Türk hisselerine yönelik pozisyonlarını yeniden değerlendirmeleri gerekebilir.

Böyle bir gelişmenin olası sonuçları arasında yabancı sermaye girişlerinin azalması, bazı endeks fonlarının zorunlu portföy değişiklikleri ve hisse senetlerinde ilave satış baskısı bulunuyor.

Ancak etkinin büyüklüğü, olası yeniden sınıflandırmanın kapsamına, uygulama takvimine ve yatırımcıların mevcut pozisyonlarına bağlı olacak.

Bu nedenle MSCI'ın uyarısını kesinleşmiş bir sermaye çıkışı kararı olarak değerlendirmek doğru değil.

Buna karşılık, Türkiye sermaye piyasalarının uluslararası yatırımcılar nezdindeki güvenilirliği açısından ciddi bir sorunla karşı karşıya olduğu da açık.

ANALİZ: Küresel piyasalarda toparlanma var, Borsa İstanbul güven sorunuyla karşı karşıya

Küresel piyasalarda haftanın son işlem gününde yaşanan toparlanma, Türkiye açısından olumlu bir dış ortam yaratabilirdi.

Fed'in yakın vadede faiz artıracağı beklentilerinin zayıflaması, doların gerilemesi ve gelişen piyasa para birimlerinin değer kazanması normal koşullarda Borsa İstanbul'u da destekleyebilecek gelişmeler.

Ancak Türkiye'de tablo farklı.

BIST 100'ün küresel gelişen piyasaların yükseldiği bir günde sert düşmesi, satışların yalnızca uluslararası risk iştahıyla açıklanamayacağını gösteriyor.

MSCI'ın fon işlemleri ve piyasa işleyişine ilişkin endişeleri, Türkiye'de sermaye piyasalarına duyulan güven açısından yeni bir sorun yaratıyor.

Üstelik bu kez uyarı, küresel portföylerin yatırım kararlarında önemli rol oynayan uluslararası bir endeks sağlayıcısından geliyor.

Haziran 2027'ye kadar tanınan süre, piyasa işleyişine ilişkin sorunların giderilmesi açısından önemli bir fırsat.

Ancak yeterli ilerleme sağlanamaması halinde Türkiye'nin gelişen piyasa statüsünün tartışmaya açılması, mevcut satış baskısından çok daha kalıcı sonuçlar doğurabilir.

Sonuç olarak, gelişen piyasalar yapay zekâ hisseleri ve zayıflayan dolar sayesinde toparlanırken, Borsa İstanbul kendi iç sorunları nedeniyle ayrışıyor. Türkiye açısından temel mesele artık yalnızca hisse fiyatlarının düşmesi değil, uluslararası yatırımcı güveninin yeniden tesis edilmesi.

Bloomberg

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

 Bize e-mail atın:  istanbulanalytics@gmail com

 Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez