Lagarde’den çifte uyarı: Enflasyon şoku uzun sürecek, YZ’de düzeltme riski büyüyor

Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, Ortadoğu’daki savaş ve enerji arzındaki sorunların yarattığı enflasyon şokunun beklenenden daha uzun süreceğini söyledi. ECB’nin faizleri yeniden artırmak zorunda kaldığını belirten Lagarde, diğer taraftan YZ şirketlerindeki yüksek değerlemelere ve şirketler arasındaki “döngüsel” finansman ilişkilerine dikkat çekerek sektörde bir düzeltmenin “tamamen mümkün” olduğunu söyledi.

Avrupa Merkez Bankası Başkanı Christine Lagarde, Euro Bölgesi'nin aynı anda yüksek enerji fiyatları, dirençli enflasyon ve finansal piyasalarda YZ kaynaklı değerleme riskleriyle karşı karşıya bulunduğu uyarısında bulundu.

Fransız Ouest-France gazetesine konuşan Lagarde, Ortadoğu'daki savaşın enerji piyasalarında yarattığı şokun ilk tahminlerden daha kalıcı hale geldiğini söyledi.

“Mevcut şok daha uzun süreli” diyen Lagarde, savaşın devam ettiğine dikkat çekerek enerji fiyatlarında oynaklık ve yukarı yönlü baskının sürmesini beklediklerini ifade etti.

Yüksek enerji fiyatlarının aynı zamanda ekonomik büyümeyi aşağı çekme riski taşıdığını da vurguladı.

Lagarde: Beklediğimizden daha uzun sürecek

ECB, İran savaşının petrol ve doğalgaz fiyatlarında sert yükselişe neden olmasının ardından bu hafta faizleri ikinci kez artırdı.

Son faiz artışıyla birlikte ECB'nin mevduat faizi %2,5'e yükseldi.

Lagarde, enerji şokunun yalnızca Ortadoğu'daki savaşla sınırlı olmadığını, küresel rafineri kapasitesindeki kayıpların da fiyat baskısını artırdığını belirtti.

Özellikle Rusya'daki rafineri kapasitesinde yaşanan tahribata dikkat çeken Lagarde şöyle konuştu:

“Muhtemelen beklediğimizden daha uzun sürecek büyük bir şok yaşandı.”

Lagarde'a göre İran savaşı ve dünya genelinde, özellikle Rusya'da rafineri kapasitesinin zarar görmesi enerji maliyetlerini yükseltiyor.

Enerji maliyetlerindeki artış ise ekonominin geneline yayılarak diğer mal ve hizmetlerin fiyatlarını da yukarı çekiyor.

Lagarde:

“Bu tür bir durumda, üstelik ekonomimiz de dirençliyken, tepki vermek zorundayız” dedi.

ECB'den yeni faiz artırımları gelebilir

Euro Bölgesi'nde enflasyon halen %3'ün üzerinde ve ECB'nin %2'lik hedefinden uzak.

ECB yetkilileri enerji şokunun fiyatlara daha uzun süre yansıması halinde para politikasının daha da sıkılaştırılması gerekebileceğini değerlendiriyor.

Bundesbank Başkanı Joachim Nagel de ECB'nin enflasyonu kontrol altına alabilmek için faizleri ılımlı ölçüde kısıtlayıcı bölgeye taşıması gerekebileceğini söyledi.

ECB Başekonomisti Philip Lane dahil birçok yetkili mevcut %2,5 mevduat faizini nötr faiz aralığının üst sınırı olarak değerlendiriyor.

Dolayısıyla bundan sonra yapılacak yeni faiz artırımları para politikasının nötr seviyeden kısıtlayıcı bölgeye geçmesi anlamına gelebilir.

ECB enflasyon tahminlerini yükseltti

ECB'nin yeni ekonomik projeksiyonları da Lagarde'ın uyarılarını destekliyor.

Banka, 2027 ve 2028 enflasyon tahminlerini yukarı revize etti. Yeni tahminlerde 2028 yılı enflasyonu da ECB'nin %2 hedefinin hafif üzerinde bulunuyor.

Buna karşılık büyüme tahminleri de yukarı çekildi.

Euro Bölgesi ekonomisinin Ortadoğu'daki savaş, yüksek enerji maliyetleri ve ABD'nin ticaret politikalarının yarattığı baskıya rağmen beklenenden daha dirençli seyretmesi ECB'nin büyüme tahminlerini yükseltmesini sağladı.

Ancak ekonominin dirençli kalması ECB açısından iki taraflı sonuç yaratıyor.

Resesyon riskinin azalması olumlu olsa da güçlü ekonomik aktivite, enerji kaynaklı fiyat artışlarının ekonomiye daha geniş biçimde yayılmasını kolaylaştırabilir. Bu da ECB'ye enflasyonla mücadelede faizleri daha uzun süre yüksek tutma veya yeniden artırma alanı sağlıyor.

Lagarde'den YZ değerlemelerine uyarı

Lagarde'ın dikkat çektiği ikinci önemli risk ise YZ sektörü oldu.

ECB Başkanı, YZ şirketlerinin piyasa değerlemelerinin çok yüksek seviyelere ulaştığını söyledi.

“YZ sektöründeki varlık değerlemeleri çok yüksek. Planlanan çeşitli halka arzlar bunun kanıtı” diyen Lagarde, sektörde olası bir düzeltme riskinin göz ardı edilmemesi gerektiğini belirtti.

Ancak ECB Başkanı'nın asıl dikkat çektiği konu yalnızca yüksek değerlemeler değil.

Lagarde, YZ ekosistemindeki şirketlerin birbirleriyle kurdukları finansal ve ticari ilişkilerde ortaya çıkan “döngüsellik riskine” de işaret etti.

YZ’de “döngüsel finansman” riski

Lagarde bu mekanizmayı, bir şirketin başka bir şirkete ortak olması ve ardından ortak olunan şirketin ilk şirkete veya bağlantılı bir kuruluşa çip, altyapı ya da başka hizmetler için sipariş vermesi şeklinde tarif etti.

Böyle bir yapı YZ ekosistemindeki yatırım, gelir ve şirket değerlemelerinin birbirlerini karşılıklı olarak beslemesine neden olabilir.

Lagarde:

“Bir şirketin diğerinde pay aldığı, ardından o şirketin mikroçip tedariki için sözleşme verdiği vb. döngüsellik riski bulunuyor” dedi.

YZ sektöründe son yıllarda çip üreticileri, bulut bilişim şirketleri, veri merkezi işletmecileri ve model geliştiricileri arasında giderek karmaşıklaşan yatırım ve tedarik ilişkileri oluştu.

ECB bu bağlantıların finansal sistem açısından yaratabileceği riskleri değerlendiriyor.

“Düzeltme tamamen mümkün”

Lagarde, YZ varlıklarında bir fiyat düzeltmesinin mümkün olduğunu açık biçimde söyledi.

“Bir düzeltme tamamen mümkün. Ne zaman? Bilmiyoruz.”

Ancak Lagarde, Avrupa finans sisteminin geçmiş kriz dönemlerine kıyasla daha güçlü durumda olduğunu da vurguladı.

Avrupa bankalarının YZ ile bağlantılı varlıklara sahip olduğunu belirten ECB Başkanı, buna rağmen bankacılık sisteminin önceki dönemlere göre daha sağlam olduğunu ifade etti.

Bu değerlendirme, olası bir YZ düzeltmesinin Avrupa finans sistemine etkisinin ECB tarafından yakından izlendiğini, ancak şu aşamada sistemik bir kriz beklentisinin dile getirilmediğini gösteriyor.

Fransa'ya reform mesajı

Lagarde röportajında Fransa ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde de bulundu.

Fransa'nın yapısal reform planlayan ülkelerden biri olduğunu belirten Lagarde, bu reformların uygulanmasının büyük önem taşıdığını söyledi.

ECB Başkanı ayrıca Fransa'da aşırı sol tarafından gündeme getirilen, merkez bankalarının elindeki kamu borçlarının iptal edilmesi önerisini yeniden reddetti.

Lagarde böyle bir uygulamanın ekonomik açıdan anlamlı olmadığını ve “finansal olarak çok tehlikeli” olacağını söyledi.

Fransa Cumhurbaşkanlığına aday olacak mı?

Lagarde'ye Fransa Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmayı düşünüp düşünmediği de soruldu.

ECB Başkanı bu ihtimali:

“Bu gurur verici! Ama sanmıyorum” sözleriyle yanıtladı.

ECB'deki görevinden ayrıldıktan sonra Fransız siyasetine dönme ihtimalini de reddeden Lagarde, yakında 71 yaşına gireceğini hatırlatarak “Ne zaman bırakacağını bilmek gerekiyor” dedi.

Lagarde gelecek yıl ECB'den ayrılacağını da yineledi ancak görev süresinin resmi olarak sona ereceği Ekim 2027'ye kadar görevde kalıp kalmayacağı konusunda ayrıntı vermedi.

ANALİZ: Merkez bankalarının yeni ikilemi—Enflasyon yüksek, varlık fiyatları kırılgan

Lagarde'ın açıklamaları küresel piyasaların karşı karşıya olduğu yeni ikilemi net biçimde ortaya koyuyor.

Bir tarafta savaşın neden olduğu enerji şoku enflasyonu yeniden yukarı iterken merkez bankalarını faiz artırmaya zorluyor.

Diğer tarafta uzun yıllar düşük faiz ve ardından YZ yatırım patlamasıyla yükselen bazı varlık değerlemeleri, daha yüksek faiz ortamına karşı giderek daha hassas hale geliyor.

ECB açısından sorun daha da belirgin: Euro Bölgesi ekonomisi enerji şokuna rağmen beklenenden dirençli. Bu durum bankaya faiz artırmak için alan sağlarken, finansal koşulların daha fazla sıkılaşması yüksek değerlemeli varlıklar üzerindeki baskıyı artırabilir.

Lagarde'ın YZ konusundaki uyarısı bu nedenle yalnızca teknoloji hisselerinin pahalı olduğuna ilişkin klasik bir değerleme eleştirisi değil.

ECB Başkanı özellikle YZ şirketleri arasındaki yatırımların, tedarik sözleşmelerinin ve gelirlerin birbirini beslediği “döngüsel” yapının yaratabileceği finansal riske dikkat çekiyor.

Bu risk, yüksek faizlerle birleştiğinde daha önemli hale geliyor.

Özetle ECB'nin önündeki sorun artık yalnızca enflasyonu %2'ye indirmek değil. Enerji şoku faizleri yukarı iterken, merkez bankası aynı zamanda yüksek faizlerin YZ başta olmak üzere pahalı finansal varlıklarda yaratabileceği düzeltmenin finansal sisteme yayılmasını da izlemek zorunda.

Bloomberg