Karahan: Enflasyonun ana eğilimi geriliyor—Piyasa yıl sonu beklentisini yükseltti

TCMB Başkanı Fatih Karahan, gıda ve enerji kaynaklı arz şoklarına rağmen enflasyonun ana eğilimindeki gerilemenin sürdüğünü ve iç talepteki zayıflamanın üçüncü çeyrekte daha belirgin hale geldiğini söyledi. Buna karşılık TCMB Piyasa Katılımcıları Anketi’nde yıl sonu enflasyon beklentisi %29,4’ten %29,6’ya yükseldi. Piyasa, yılın kalan iki PPK toplantısında toplam yaklaşık 200 baz puanlık faiz indirimi öngörüyor.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, İstanbul'da yaptığı sunumda dezenflasyon sürecinin devam ettiğini ancak jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerinden enflasyon görünümü açısından yukarı yönlü risk oluşturduğunu söyledi.

Karahan'a göre son enflasyon verileri ve öncü göstergeler, aylık dalgalanmalara rağmen fiyat baskılarının zayıflamaya devam ettiğine işaret ediyor.

Ekonomik aktivite verileri ile son dönemdeki arz şoklarının yurtiçi fiyatlara sınırlı ölçüde yansıması da iç talebin güç kaybettiğini gösteriyor.

Bununla birlikte yüksek enerji fiyatları TCMB'nin enflasyon görünümü açısından yakından takip ettiği başlıca risklerden biri olmaya devam ediyor.

Yıllık enflasyon %75,5'ten %31,5'e geriledi

Karahan, yıllık tüketici enflasyonunun Mayıs 2024'te ulaştığı %75,5 seviyesinden Ağustos 2026 itibarıyla %31,5'e gerilediğine dikkat çekti.

Son dönemde ise gıda ve enerji fiyatlarının dezenflasyon sürecini zorlaştırdığı görülüyor.

Temmuz-ağustos döneminde aylık enerji enflasyonu ortalama %3,9, gıda enflasyonu ise ortalama %2,1 olarak gerçekleşti.

Buna rağmen Karahan'ın verdiği rakamlara göre aylık enflasyonun ana eğilimi %1,9'a kadar geriledi.

Medyan tüketici enflasyonu da %1,8 seviyesine inerken, çekirdek mal ve hizmet fiyatlarındaki katılığın çözülmeye başladığı belirtildi.

Bu tablo TCMB açısından önemli. Çünkü enerji ve gıda gibi para politikasının doğrudan kontrol edemediği kalemlerdeki fiyat artışlarına rağmen çekirdek fiyat dinamiklerinin zayıflaması, dezenflasyon sürecinin sürdüğüne işaret ediyor.

İç talepte yavaşlama üçüncü çeyrekte belirginleşti

TCMB'nin değerlendirmesine göre iç talepte ikinci çeyrekte başlayan zayıflama üçüncü çeyrekte daha belirgin hale geldi.

Türkiye ekonomisi 2026'nın ikinci çeyreğinde yıllık bazda %2,3 büyürken, çeyreklik büyüme %1,1 oldu.

Çeyreklik büyümeye dış talep ve sanayi üretimi katkı sağlarken nihai yurtiçi talep büyümeyi aşağı çekti.

Karahan'ın değerlendirmesinde özellikle arz şoklarının yurtiçi fiyatlara sınırlı ölçüde yansıması dikkat çekiyor. TCMB bunu ekonomideki talep koşullarının zayıfladığına ilişkin göstergelerden biri olarak değerlendiriyor.

Enerji fiyatları en önemli yukarı yönlü risk

Dezenflasyon göstergelerinde iyileşme görülmesine karşın TCMB açısından tablo tamamen risksiz değil.

Jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek seyreden enerji fiyatları enflasyon görünümünün önündeki başlıca tehditlerden biri.

Enerji maliyetlerinin kalıcı biçimde yüksek seyretmesi, başta ulaştırma ve üretim maliyetleri olmak üzere ekonominin farklı alanlarına zaman içerisinde yansıyabilir.

TCMB bu nedenle enflasyon görünümünde ara hedeflerden belirgin bir sapma ortaya çıkması halinde para politikası duruşunun sıkılaştırılacağını bir kez daha vurguladı.

Bu mesaj, Merkez Bankası'nın faiz indirimleri konusunda önceden belirlenmiş otomatik bir patikaya bağlı olmadığı anlamına geliyor.

TL'nin mevduat ve fonlardaki payı %61,3'e yükseldi

Karahan'ın sunumunda dolarizasyon göstergelerine de yer verildi.

Sıkı para politikası, Türk lirasına yönelik talep ve güçlendirilen makroihtiyati tedbirlerin yeniden dolarizasyon riskini sınırladığı belirtildi.

Türk lirasının toplam mevduat ve yatırım fonları içerisindeki payı %61,3'e yükseldi.

TCMB'nin brüt uluslararası rezervleri eylül ayının başında yaklaşık 184 milyar dolar, swap hariç net rezervleri ise 53 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Toplam kredi büyümesi de %25,9'a geriledi. Karahan kredi büyümesinin mevcut seviyelerini ılımlı ve makul olarak değerlendirdi.

Piyasanın yıl sonu enflasyon beklentisi %29,6'ya çıktı

Karahan'ın dezenflasyon mesajlarının yanında TCMB'nin eylül ayı Piyasa Katılımcıları Anketi ise beklentilerde sınırlı bir bozulmaya işaret etti.

Reel sektör, finans sektörü ve profesyonellerden toplam 67 katılımcıyla gerçekleştirilen ankette 2026 yıl sonu tüketici enflasyonu beklentisi %29,4'ten %29,6'ya yükseldi.

Eylül ayı TÜFE artışı beklentisi %2,1 olarak gerçekleşirken bu tahmin yıllık enflasyonun yaklaşık %30,1 seviyesine gerilemesine işaret ediyor.

12 ay sonrası enflasyon beklentisi büyük ölçüde değişmeyerek %23,7 seviyesinde kaldı.

24 ay sonrası enflasyon beklentisi ise %18'den %18,3'e yükseldi.

Dolayısıyla kısa ve orta vadeli enflasyon beklentilerinde sınırlı da olsa yukarı yönlü bir hareket gözleniyor.

Piyasa yıl sonuna kadar 200 baz puan indirim bekliyor

Anketin faiz beklentileri ise piyasanın TCMB'den yılın son iki toplantısında yeniden gevşeme beklediğini gösteriyor.

Katılımcıların 2026 yıl sonu politika faizi beklentisi yaklaşık %35,1 seviyesinde.

Politika faizinin halen %37 olduğu dikkate alındığında bu tahmin yıl sonuna kadar toplam yaklaşık 200 baz puanlık faiz indiriminin fiyatlandığını gösteriyor.

TCMB'nin önünde ekim ve aralık olmak üzere iki Para Politikası Kurulu toplantısı bulunuyor.

Anket sonuçları böylece piyasanın kabaca her iki toplantıda da 100'er baz puanlık indirim senaryosunu merkez tahmin olarak gördüğüne işaret ediyor.

12 ay sonrası politika faizi beklentisi ise %29,2'ye geriledi.

Dolar/TL beklentisinde kısa ve uzun vadeli ayrışma

Piyasa katılımcılarının döviz kuru beklentilerinde de dikkat çekici bir ayrışma görüldü.

2026 yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,6567'den 51,5716'ya hafif geriledi.

Buna karşılık 12 ay sonrası dolar/TL tahmini 57,4278'den 58,6049'a yükseldi.

Bu tablo katılımcıların yıl sonuna kadar kurda önceki ankete kıyasla biraz daha sınırlı bir yükseliş beklediğini, ancak daha uzun vadede TL'deki nominal değer kaybının devam edeceğini düşündüğünü gösteriyor.

Cari açık beklentisi 50,1 milyar dolar

Katılımcıların 2026 yıl sonu cari işlemler açığı tahmini de 50,2 milyar dolardan 50,1 milyar dolara geriledi.

Gelecek yıl için cari açık beklentisi ise yaklaşık 44,4 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.

Büyüme tahminlerinde ise aşağı yönlü revizyon dikkat çekti.

2026 yılı GSYH büyüme beklentisi %3'e gerilerken, 2027 büyüme tahmini %4'ten %3,9'a indirildi.

ANALİZ: Dezenflasyon sürüyor ama beklentiler henüz TCMB kadar rahat değil

Karahan'ın sunumunun ana mesajı açık: Gıda ve özellikle enerji fiyatlarından gelen arz şoklarına rağmen enflasyonun ana eğiliminde düşüş devam ediyor.

İç talebin üçüncü çeyrekte daha belirgin şekilde yavaşlaması da TCMB'nin dezenflasyon senaryosunu destekliyor. Arz şoklarının tüketici fiyatlarına sınırlı yansıması talep koşullarındaki soğumanın bir başka göstergesi.

Ancak Piyasa Katılımcıları Anketi daha ihtiyatlı bir tablo çiziyor.

Yıl sonu enflasyon beklentisinin %29,4'ten %29,6'ya, 24 ay sonrası beklentinin ise %18'den %18,3'e yükselmesi küçük değişimler olmakla birlikte beklentilerin henüz kesintisiz biçimde aşağı yönlü olmadığını gösteriyor.

Daha önemlisi, enerji fiyatlarının jeopolitik gelişmeler nedeniyle yüksek kalması halinde TCMB'nin faiz indirim alanı daralabilir.

Piyasa şimdilik politika faizinin yıl sonunda yaklaşık %35'e düşmesini, yani ekim ve aralık toplantılarında toplam yaklaşık 200 baz puanlık indirim yapılmasını bekliyor.

Bu patikanın gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini ise büyük ölçüde üç değişken belirleyecek: aylık enflasyonun ana eğilimi, iç talepteki yavaşlamanın hızı ve enerji fiyatları.

Karahan'ın verdiği mesaj da bu nedenle iki yönlü: Dezenflasyon devam ediyor, ancak gerekirse yeniden sıkılaştırma seçeneği masada kalıyor.