İsrail Seçimleri: Netanyahu Anketlerde Kaybedip Sandıkta Nasıl Öne Geçti?

İsrail’de Salı akşamı sandıkların kapanmasının ardından Knesset seçimlerinde oy sayımı devam ediyor.%77,7 ile 1999'dan bu yana en yüksek katılım oranının kaydedildiği seçimlerde, anketlerin aksine Başbakan Binyamin Netanyahu bloğu, eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eizenkot liderliğindeki muhalefet bloğuna karşı şu ana kadar önde gidiyor.

Merkez Seçim Komitesi, oyların %85,6'sının sayıldığını ve bu sonuçlara göre Netanyahu bloğunun 53, Eizenkot bloğunun 48, Arap partilerinin ise 19 sandalye kazandığını duyurdu. Ancak bu tabloya göre her iki blok da 120 sandalyeli Knesset'te çoğunluğu sağlamak için gereken 61 sandalye barajının altında kalıyor. Ne Netanyahu ne de Eizenkot henüz zafer ilan etmiş değil.

Seçim öncesinde Kanall 11, 12 ve 13 tarafından yayımlanan son anketler Eizenkot bloğunu 52-56 sandalye ile önde gösterirken, Netanyahu bloğunu 50 sandalye civarında tahmin etmişti.

Anketler ile Sandık Sonuçları Arasındaki Farkın Nedeni Ne?

Anket tahminleri ile ilk seçim sonuçları arasındaki bu bariz fark birkaç temel nedene dayanıyor:

• Seçim Barajı (%3,25): Sınırda seyreden küçük partilerin barajın hemen altında kalması, binlerce oyun yanmasına ve sandalye dağılımının anketlerin öngöremediği şekilde değişmesine yol açıyor.

• Metodoloji Sorunları ve Hata Payı: Anket şirketlerinin ayrıntılı denetimlerden uzak olması ve örneklem ağırlıklarının gizli tutulması anket güvenilirliğini düşürüyor. Örneğin Kanal 12'nin %4,4'lük hata payı, 120 sandalyeli parlamentoda yaklaşık 5 sandalyelik bir sapmaya denk geliyor ki bu fark kazanan tarafı belirlemek için fazlasıyla yeterli.

• Son Dakika Mobilizasyonu ve Yayın Yasağı: Seçimden 4 gün önce başlayan anket yayımlama yasağı sürecinde Netanyahu, aşırı sağcı seçmen tabanını "Arap seçmenin katılımı artıyor" söylemiyle sandığa taşımayı başardı. %77,7'lik rekor katılım oranı bu mobilizasyonun bir sonucu.

• Çift Zarf Oyları (Asker ve Diplomat Oyları): Askerler, diplomatlar, hastane çalışanları ve mahkûmların kullandığı ve "çift zarf" olarak adlandırılan yaklaşık 650 bin oy en son sayılıyor. Bu oylar sayılmadan önceki ilk tablolar ile nihai sonuçlar arasında ciddi farklar oluşabiliyor.

• Ölçülemeyen Seçmen Davranışları: Anketler sadece siyasi tercihleri ölçebiliyor, seçmenin gerçekten sandığa gidip gitmeyeceğini garanti edemiyor. Ayrıca akıllı telefon kullanmayan Harediler (aşırı dindar Yahudiler) ve Necef (Negev) bölgesindeki Bedeviler gibi gruplara anketörlerin ulaşması oldukça zor.

Diplomat ve asker oylarının sayımındaki gecikme nedeniyle kesin sonuçların açıklanmasının zaman alacağı belirtiliyor.