İngiltere, Fransa ve Kanada’dan İsrail’in Batı Şeria yerleşimlerine koordineli yaptırım

İngiltere, Fransa, Kanada ve bir grup Avrupa ülkesi, işgal altındaki Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerine karşı koordineli yaptırımlar açıkladı. İngiltere yasa dışı yerleşimlerden yapılan ürün ithalatını yasaklarken, bu yerleşimlere finansman ve inşaat hizmeti sağlayan kişi ve şirketler de yaptırımların hedefi olacak. İsrail ise Londra'nın kararına Doğu Kudüs'teki İngiliz Konsolosluğu'nu kapatarak karşılık verdi. ABD yönetimi yaptırımlara katılmayacağını açıkladı.

Batılı ülkeler, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu hükümetinin Batı Şeria politikasına yönelik baskıyı artırıyor.

İngiltere, Fransa ve Kanada'nın öncülüğündeki bir grup ülke, Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerine karşı koordineli yaptırım uygulama kararı aldı.

İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband, Avam Kamarası'nda yaptığı açıklamada, yeni yaptırım rejimi kapsamında işgal altındaki topraklardaki yasa dışı İsrail yerleşimlerinden İngiltere'ye ürün ithalatının yasaklanacağını duyurdu.

Yaptırımlar yalnızca ticaretle sınırlı kalmayacak. Yerleşimlere finansman, inşaat ve benzeri hizmetler sağlayan kişi ve şirketler de önlemlerin kapsamına alınacak.

Miliband: İki devletli çözümün yok edilmesine seyirci kalmayacağız

İngiltere Dışişleri Bakanı Miliband, yaptırım kararını açıklarken Netanyahu hükümetine yönelik oldukça sert ifadeler kullandı.

Miliband, İngiliz hükümetinin Batı Şeria'da Filistinlilere karşı “etnik temizlik” yaşandığı görüşünde olduğunu belirterek, “İki devletli çözümün yok edilmesine razı olmayacağız” dedi.

İsrail hükümeti ise etnik temizlik suçlamalarını reddediyor.

Miliband, İngiltere'nin politikasının İsrail halkını değil Netanyahu hükümetinin uygulamalarını hedeflediğini vurguladı.

“Bizim tartışmamız İsrail halkıyla değil, hükümetinin izlediği politikayla” diyen Miliband, İngiltere'nin bölgede daha fazla acıya seyirci kalmayacağını söyledi.

İsrail'den sert misilleme

İsrail yönetiminin Londra'nın kararına yanıtı gecikmedi.

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar, İngiltere'nin Doğu Kudüs'teki konsolosluğunun kapatılacağını ve Gazze'deki barış girişimleri için oluşturulan yabancı delegasyonların bulunduğu merkezde görev yapan İngiliz personelin çıkarılacağını açıkladı.

Sa'ar, Miliband'ın açıklamalarını “skandal ve gerçek dışı” olarak nitelendirerek İngiltere'nin attığı adımların İsrail'e karşı düşmanca olduğunu savundu.

İsrail'in benzer yaptırımlar uygulayan diğer ülkelere de karşılık vereceğini belirten Sa'ar, İsrail toplumunun çoğunluğunun hükümetin Batı Şeria politikasını desteklediğini ve Filistin devletinin kurulmasına karşı olduğunu ileri sürdü.

Fransa ve Kanada da yaptırımlara katılıyor

İngiltere'nin girişimi daha geniş bir Batılı ülkeler koalisyonunun parçası olarak uygulanacak.

Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noël Barrot, ülkesinin İngiltere tarafından açıklanan önlemlere katılacağını duyurdu.

Miliband'ın verdiği bilgiye göre Kanada, Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Polonya, Portekiz ve İsveç de koordineli yaptırımlara dahil olacak.

Böylece İsrail'in Batı Şeria'daki yerleşim politikası konusunda Batılı ülkelerin diplomatik baskısı yeni bir aşamaya taşınmış oldu.

Washington yaptırımlara katılmayacak

ABD ise müttefiklerinin aldığı karara katılmayacağını açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Washington yönetiminin İngiltere'nin planlarından önceden haberdar edildiğini belirterek ABD'nin yaptırımlara “açıkça” katılmayacağını söyledi.

Rubio, Trump'ın konu hakkında henüz açıklama yapmadığını belirtti.

ABD'nin temel önceliğinin bölgede istikrarın korunması olduğunu söyleyen Rubio, Ortadoğu'nun oldukça hassas bir dönemden geçtiğine dikkat çekerek Batı Şeria'da şiddet veya gerilimin yeniden yükselmesini istemediklerini ifade etti.

İngiltere'nin açıklamasından önce ABD'nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee de Londra'nın planı uygulaması halinde karşılık verilebileceği mesajını vermişti.

ABD'deki bazı Cumhuriyetçi siyasetçiler ise İngiltere'nin kararının bazı eyaletlerde yürürlükte bulunan İsrail'e yönelik boykot karşıtı düzenlemelerle çatışabileceğini savunuyor.

Londra İsrail politikasında sertleşiyor

Yeni yaptırımlar aynı zamanda İngiltere'nin İsrail politikasında belirgin bir değişime işaret ediyor.

Miliband, Başbakan Andy Burnham yönetiminin önceki Keir Starmer hükümetinden farklı bir politika izlemesini amaçlıyor. Miliband'a göre önceki İşçi Partisi hükümeti, Gazze savaşı sırasında İsrail hükümetinin politikalarına karşı yeterince güçlü bir tavır ortaya koymadı.

İşçi Partisi'nin özellikle sol kanadındaki milletvekilleri uzun süredir Netanyahu hükümetine karşı daha sert önlemler alınmasını talep ediyordu.

Bununla birlikte Miliband, İsrail'e yönelik yaptırımlar ile ülkenin güvenliğine verilen destek arasında ayrım yaptı.

Yahudi kökenine ve Holokost'tan kurtulan bir aileden geldiğine dikkat çeken Miliband, İsrail'in var olma ve kendisini savunma hakkını desteklediğini söyledi. Hamas'ı ve İran'ın İsrail'e ve dünya genelindeki Yahudilere yönelik tehditlerini de kınadı.

Miliband ayrıca İngiltere ile İsrail arasındaki istihbarat ve güvenlik işbirliğinin değişmeyeceğini açıkladı.

Batı ile Netanyahu hükümeti arasındaki gerilim büyüyor

Son yaptırım kararı, İsrail'in Gazze savaşı ve Batı Şeria'daki yerleşim politikaları nedeniyle bazı Batılı müttefikleriyle ilişkilerinin giderek daha sorunlu hale geldiğini gösteriyor.

İngiltere, Fransa, Kanada ve diğer Avrupa ülkelerinin koordineli hareket etmesi, diplomatik eleştirilerin ekonomik yaptırımlara dönüşmeye başladığına işaret ediyor.

Bununla birlikte ABD'nin yaptırımlara katılmaması Batı cephesinde İsrail konusunda önemli bir ayrışmanın devam ettiğini ortaya koyuyor.

İsrail'in yaptırım uygulayan diğer ülkelere de misilleme yapacağını açıklaması ise önümüzdeki dönemde İsrail ile Avrupa arasındaki diplomatik gerilimin daha da tırmanabileceğine işaret ediyor.

Bloomberg