IMF: Küresel ekonomi, enerji şokuna rağmen 2026’da yüzde 3 büyümeye gidiyor

Uluslararası Para Fonu (IMF), Ortadoğu’daki savaşın tetiklediği enerji şokuna rağmen küresel ekonominin beklenenden daha dirençli göründüğünü bildirdi. Büyümenin 2026’da yaklaşık yüzde 3 seviyesinde kalmasının hâlâ mümkün olduğunu vurgulayan kurum, petrol ve gaz fiyatlarının yüksek seyretmesi ile artan borç baskıları nedeniyle risklerin sürdüğü uyarısını da yaptı.

Fon sözcüsü Julie Kozack, perşembe günkü düzenli brifinginde enerji şokunun savaşın üzerinden altı ay geçmesine rağmen henüz sona ermediğini söyledi. Küresel ekonominin şimdiye kadar ayakta kaldığını da ekledi.

IMF’ye göre petrol ve gaz stoklarının kullanılması bazı ülkelerin şokun bir kısmını absorbe etmesine yardımcı oldu. Başka ülkeler ise alternatif kaynaklara yöneldi veya talebi kısacak önlemler aldı.

Fon, temmuz ayında 2026 küresel büyüme tahminini yüzde 3’e indirmişti. 2024 ve 2025’teki ortalama büyüme yüzde 3,5 düzeyindeydi.

Ters yönde iki şok

Kozack, küresel ekonominin şu anda zıt yönlere iten iki kuvvetle karşı karşıya olduğunu söyledi. Enerji arzındaki olumsuz şok, enerji, gübre, gıda ve diğer malların fiyatlarını sert biçimde yukarı çekiyor. Yapay zekâyla bağlantılı teknoloji döngüsü ise talebe olumlu bir şok sağlıyor.

Küresel enflasyon beklentilerinin yükseldiğini, ancak uzun vadede hâlâ istikrarlı göründüğünü belirtti. 2022 yaşam maliyeti krizinin ardından başlayan dezenflasyon sürecinin ise sekteye uğradığını kaydetti.

Risklerin yüksek kalmayı sürdürdüğünü de uyardı. Birçok ülkenin petrol ve gaz stoklarını yeniden doldurması gerekiyor. Kış yaklaşırken Kuzey Yarımküre’de enerji talebinin artması bekleniyor.

Yüksek borç

Küresel kamu borcunun hâlihazırda GSYH’nin yüzde 100’üne yaklaştığını, İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en yüksek seviyede olduğunu söyleyen Kozack, yükselişin süreceğini öngördü.

Birçok gelişmiş ekonomide kamu borcunun ekonomiye oranla özellikle yüksek olduğunu ekledi.

Gelişmekte olan ülkelerde, Afrika’daki bazı ülkeler dahil, likidite sorunlarının da arttığını belirtti. Bunu kısmen ikili yardımlardaki düşüşe bağladı.

Merkez bankalarına çağrı

IMF, merkez bankalarını fiyat istikrarı görevine bağlı kalmaya çağırdı. Hükümetlerden ise orta vadeli mali disiplin planları talep etti.

Çağrı, merkez bankalarının enerji maliyetlerinden kaynaklanan enflasyonu kontrol etmek ile büyümeye daha fazla zarar vermemek arasında daha karmaşık bir denklemle karşı karşıya olduğu bir dönemde geldi.

Fon, ABD’nin İran’a yönelik yeni yaptırımlarının —Tahran’a destek veren başka ülkelerdeki şirketleri hedef alan ikincil yaptırımlar dahil— etkilerini de yakından izleyeceğini bildirdi.

Kaynak: El Cezire + Reuters