DERLEME: TCMB faiz indirimlerine devam edecek mi? Kurumlar ikiye bölündü

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 22 Ekim toplantısında politika faizini beklentilere paralel olarak 100 baz puan indirerek yüzde 36'ya çekti. Karar metnindeki değişiklikler faiz indirim döngüsünün başladığına işaret ederken, aralık ayında yeni bir indirim yapılıp yapılmayacağı konusunda kurumların görüşleri ayrışıyor. İş Yatırım, Gedik Yatırım, İntegral Yatırım ve Şeker Yatırım yıl sonunda yüzde 35 politika faizi öngörürken, BBVA Research enflasyonda belirgin iyileşme görülene kadar faizlerin sabit tutulabileceğini düşünüyor.

TCMB faiz indirim döngüsüne başladı

TCMB, politika faizini yüzde 37'den yüzde 36'ya indirerek ocak ayından bu yana ilk politika faizi indirimini gerçekleştirdi. Gecelik borç verme ve borçlanma faizleri de 100'er baz puan düşürüldü. Böylece faiz koridoru yüzde 39-36-34,5 olarak belirlendi.

Merkez Bankası, 24 Ağustos'ta haftalık repo ihalelerine yeniden başlayarak fiili fonlama faizini yüzde 40'tan yüzde 37'ye çekmiş, eylül toplantısında ise politika faizini değiştirmemişti.

Ekim kararının ardından piyasaların odağı, faiz indiriminin büyüklüğünden çok karar metnindeki yönlendirmeye çevrildi.

TCMB'nin açıklamasında yaptığı önemli değişiklik, para politikasının önümüzdeki dönemde izleyeceği yol hakkında ipuçları veriyor.

Önceki metinlerde yer alan, "Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır" ifadesinin yerini, "Adımların büyüklüğü ve zamanlaması enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla belirlenecektir" cümlesi aldı.

Analistlere göre bu değişiklik, faiz indirimlerinin devam edebileceğini ancak Merkez Bankası'nın her toplantıda indirim yapmak zorunda olmadığını gösteriyor.

Enerji fiyatları faiz indirimlerinin önündeki en büyük engellerden biri

TCMB, iç talepteki zayıf seyrin arz şoklarının yurt içi fiyatlara yansımasını sınırladığını vurgularken, yüksek enerji fiyatlarının enflasyon üzerinde yukarı yönlü risk oluşturmaya devam ettiğine dikkat çekti.

Karar metninde, enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bozulma yaşanması durumunda para politikası duruşunun sıkılaştırılacağı ifadesi de korundu.

Bu mesajlar, faiz indirimlerinin otomatik bir takvime bağlanmadığını ve küresel enerji piyasalarındaki gelişmelerin kararlar üzerinde belirleyici olabileceğini ortaya koyuyor.

Öte yandan, yatırım fonlarının tasfiye sürecinin tüketim ve finansal istikrar üzerindeki olası etkilerine karar metninde değinilmedi. Bazı analistler, fon krizinin iç talebi daha da zayıflatabileceğine ilişkin bir değerlendirmenin daha hızlı faiz indirimleri için gerekçe oluşturabileceğini düşünüyordu.

Ancak TCMB bu yönde bir mesaj vermedi.

İş Yatırım: 2026 sonunda yüzde 35, 2027 sonunda yüzde 27

İş Yatırım, önümüzdeki Para Politikası Kurulu toplantılarında iki yönlü riskler bulunmasına rağmen faiz patikasına ilişkin tahminlerini değiştirmedi.

Kurumun baz senaryosuna göre TCMB, 100'er baz puanlık indirimlerle yoluna devam edecek. Politika faizi 2026 sonunda yüzde 35'e, 2027 sonunda ise yüzde 27'ye gerileyecek.

İş Yatırım, Türkiye'nin Brezilya, Rusya ve Kolombiya ile birlikte yüksek reel faiz sunan ülkeler arasında bulunduğuna dikkat çekiyor.

Mevcut politika faizinin aylık yaklaşık yüzde 3 brüt getiriye karşılık geldiği belirtilen değerlendirmede, yüzde 17,5 stopaj ve yüzde 1,7'lik enflasyon ana eğilimi dikkate alındığında aylık net reel getirinin yaklaşık yüzde 0,75 düzeyinde olduğu hesaplanıyor.

Kurum, yıllık faiz oranında 100 baz puanlık indirimin aylık net reel getiriyi yalnızca 0,08 yüzde puan azaltacağını belirtiyor.

Ekonomideki yavaşlamanın dezenflasyona katkısı dikkate alındığında, İş Yatırım'a göre TCMB'nin faiz indirimlerini sürdürmek için yeterli hareket alanı bulunuyor.

BBVA Research: Faizler bir süre yüzde 36'da kalabilir

BBVA Research ise daha temkinli bir yaklaşım benimsiyor.

Kurum, enflasyon dinamiklerinde belirgin bir yavaşlama görülene kadar politika faizinin yüzde 36 seviyesinde sabit tutulmasını bekliyor.

BBVA'ya göre iktisadi faaliyetteki ivme kaybı, arz şoklarının fiyatlara geçişini sınırlandırıyor. Ancak yüksek enerji maliyetleri enflasyon görünümü açısından önemli bir risk olmaya devam ediyor.

Kurum, enflasyonun 2027 yılının ilk çeyreğinin sonlarına kadar yüzde 30 civarında katılık göstereceğini öngörüyor.

Bununla birlikte BBVA Research, yıl sonu enflasyonunun yüzde 30'un altına gerileyeceğine ilişkin güçlü sinyaller alınması durumunda TCMB'nin aralık toplantısında 100 baz puanlık yeni bir indirime gidebileceğini de belirtiyor.

Dolayısıyla kurumun temel beklentisi faizlerin sabit kalması yönünde olsa da aralık ayında indirim olasılığı tamamen dışlanmıyor.

Akbank: Aralık ayında faiz indirimi garanti değil

Akbank Ekonomik Araştırmalar, TCMB'nin karar metnindeki değişikliğin faizlerde yönün aşağı olduğuna ilişkin rehberlik içerdiğini düşünüyor.

Ancak kurum, yeni metinde özellikle "zamanlama" ifadesine yer verilmesini önemli buluyor.

Akbank'a göre bu vurgu, Merkez Bankası'nın gerekli gördüğünde faiz indirimlerine ara verebileceği anlamına geliyor.

Böylece TCMB, mevcut küresel koşullarda koşulsuz bir faiz indirim döngüsü beklentisinin yaratabileceği riskleri sınırlamaya çalışıyor.

Akbank, bu nedenle aralık toplantısında mutlaka faiz indirimi yapılacağını söylemenin mümkün olmadığı görüşünde.

İntegral Yatırım: Enflasyon beklentileri indirim hızını sınırlıyor

İntegral Yatırım, yıl sonu politika faizi beklentisini yüzde 35 olarak koruyor. Ancak yüksek enflasyon beklentilerinin faiz indirimlerinin hızını sınırlayabileceğine dikkat çekiyor.

TCMB'nin ekim ayı Piyasa Katılımcıları Anketi'nde:

• 2026 yıl sonu enflasyon beklentisi yüzde 29,61'den yüzde 29,63'e yükseldi.

• 12 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 23,70'ten yüzde 23,89'a çıktı.

• 24 ay sonrası enflasyon beklentisi yüzde 18,32'den yüzde 17,94'e geriledi.

• 2026 büyüme beklentisi yüzde 3'ten yüzde 2,9'a düştü.

İntegral Yatırım'ın ekim ayı için aylık enflasyon beklentisi yüzde 2,24 düzeyinde.

Kurumun hesaplamasına göre piyasa katılımcılarının yüzde 29,63'lük yıl sonu enflasyon beklentisinin gerçekleşebilmesi için kasım ve aralık aylarında aylık enflasyonun ortalama yaklaşık yüzde 0,99 olması gerekiyor.

TCMB'nin yüzde 28'lik tahminine ulaşılması için ise aynı dönemde aylık ortalama enflasyonun yaklaşık yüzde 0,35'e gerilemesi gerekiyor.

Bu nedenle 12 Kasım'da yayımlanacak yılın dördüncü Enflasyon Raporu kritik önem taşıyor.

Raporda enflasyon tahminlerinin yukarı yönlü güncellenmesi veya ihtiyatlı mesajların güçlenmesi, faiz indirimlerinin daha yavaş ilerleyeceği beklentisini destekleyebilir.

Gedik Yatırım: Petrol 100 doların üzerinde kalırsa indirim alanı daralır

Gedik Yatırım da TCMB'nin faiz indirim döngüsünü başlattığı görüşünde.

Ancak kurum, bundan sonraki adımların büyüklüğünün ve zamanlamasının büyük ölçüde enerji fiyatlarına bağlı olacağını vurguluyor.

Gedik Yatırım'ın baz senaryosunda petrol fiyatlarının 2027 yılının ilk yarısında 80-90 dolar aralığında dengeleneceği varsayılıyor.

Bu senaryoda politika faizinin 2026 sonunda yüzde 35 civarına gerilemesinin ardından 2027'nin ilk yarısında yaklaşık 500 baz puanlık ek indirim yapılabileceği değerlendiriliyor.

Buna karşılık petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde kalması, TCMB'nin faiz indirim alanını önemli ölçüde daraltabilir.

Şeker Yatırım: Kademeli indirimler sürebilir

Şeker Yatırım, TCMB'nin 100 baz puanlık indirimini enflasyonun ana eğilimindeki yavaşlama ve son dönemdeki ekonomik göstergelerle uyumlu buluyor.

Kurum, jeopolitik risklerin canlılığını koruması nedeniyle indirim büyüklüğünün sınırlı tutulduğunu belirtiyor.

Şeker Yatırım'a göre TCMB, politika faizini etkin şekilde kullanırken makroihtiyati tedbirlerle likidite koşullarını da yönetmeye devam ediyor.

Kurum, yerel ve küresel piyasalarda yeni bir şok yaşanmaması halinde yıl sonuna kadar ihtiyatlı ve kademeli faiz indirimlerinin devam etmesini bekliyor.

Ancak arz veya talep kaynaklı yeni şokların para politikası duruşunda değişikliğe yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

Sonuç: Aralık kararı için üç kritik gösterge

Kurumların değerlendirmeleri bir araya getirildiğinde, TCMB'nin faiz indirim döngüsüne başladığı konusunda geniş bir görüş birliği bulunduğu görülüyor. Asıl ayrışma ise indirimlerin ne kadar hızlı ilerleyeceği konusunda ortaya çıkıyor.

İş Yatırım, Gedik Yatırım, İntegral Yatırım ve Şeker Yatırım yıl sonuna kadar bir indirim daha yapılmasını beklerken, BBVA Research ve Akbank aralık toplantısında faizlerin sabit bırakılabileceğine dikkat çekiyor.

Önümüzdeki dönemde para politikasının yönünü belirleyecek üç önemli gösterge öne çıkıyor:

Birincisi, enflasyonun ana eğilimi. Özellikle ekim ve kasım enflasyon verileri, dezenflasyon sürecinin kalıcılığı konusunda belirleyici olacak.

İkincisi, enerji fiyatları. İran savaşı ve petrol arzına ilişkin risklerin devam etmesi, faiz indirimlerinin hızlandırılmasını güçleştirebilir.

Üçüncüsü, iç talepteki yavaşlama. Ekonomik faaliyetin zayıflaması ve yatırım fonları krizinin olası etkileri, enflasyon üzerindeki talep baskısını azaltarak faiz indirimlerine alan açabilir.

Bu çerçevede piyasalarda 10 Aralık PPK toplantısı öncesinde 12 Kasım Enflasyon Raporu ve açıklanacak aylık enflasyon verileri yakından izlenecek.

Genel tablo, TCMB'nin faizlerde yönü aşağı çevirdiğini ancak indirimlerin hızını enflasyon ve enerji piyasalarındaki gelişmelere göre ayarlamak istediğini gösteriyor.

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.