AVRUPA'DA SİBER SALDIRI ALARMI: Marketlerin soğutucuları hacklendi, tonlarca gıda çöpe gitti

Avrupa'nın birçok ülkesinde süpermarketlerin buzdolabı ve dondurucu sistemlerinde şüpheli siber saldırılar nedeniyle ani sıcaklık değişimleri yaşandı. Belçika, İrlanda, İsveç, Finlandiya ve Estonya'da marketler etkilendi. Geçen ay Fransa'da yaklaşık 700 mağazayı vuran saldırıların ardından yaşanan yeni olaylarda, eski yazılımlarla çalışan soğutma sistemlerinin güvenliği yeniden gündeme geldi.

Avrupa'da beş ülkede marketlerin soğutma sistemleri etkilendi

Avrupa genelinde süpermarketlerin soğutma sistemlerini hedef aldığı düşünülen yeni bir siber saldırı dalgası yaşanıyor.

Pazartesi günü Belçika, İrlanda, İsveç, Finlandiya ve Estonya'daki çeşitli market zincirleri, buzdolabı ve derin dondurucularında beklenmedik sıcaklık değişimleri meydana geldiğini bildirdi.

Bazı mağazalarda soğutma sistemleri işlevini kaybederken, gıda güvenliği gerekçesiyle soğuk ve donmuş ürünler satıştan kaldırıldı. Bozulduğu değerlendirilen ürünler imha edildi.

Olaylar, ekim ayında Fransa'da yaklaşık 700 süpermarketi etkileyen ve büyük miktarda gıda kaybına yol açan siber saldırılarla benzerlik gösteriyor.

Son olayların tamamının siber saldırı kaynaklı olduğu henüz kesinleşmedi. Ancak bazı market zincirleri sistemlerine yönelik saldırıları doğrularken, diğerleri olayları bilişim teknolojileri arızası veya şüpheli güvenlik ihlali olarak tanımlıyor.

Fransa'da 700 marketi etkileyen saldırı yeniden gündemde

Avrupa'daki son olayların arka planında, ekim ayında Fransa'da yaşanan geniş çaplı siber saldırı bulunuyor.

Fransa'da yaklaşık 700 mağazanın soğutma sistemleri devre dışı kalmış, marketler bozulan gıdaları imha etmek zorunda kalmıştı.

Saldırılardan etkilenen zincirler arasında Intermarché, Coopérative U ve Carrefour yer alıyordu.

Soğutma sistemleri üreticisi Danfoss'un sözcüsü, Avrupa'nın farklı ülkelerinde meydana gelen son olayların da şirketin ürünleriyle bağlantılı olduğunu doğruladı.

Danfoss ekipmanları, Fransa'daki saldırılardan etkilenen sistemlerde de kullanılıyordu.

Ancak şirketin açıklaması, bütün olayların aynı saldırgan tarafından gerçekleştirildiğini veya aynı yöntemle düzenlendiğini ortaya koymuyor.

Fransa'daki saldırının sorumluluğunu da henüz herhangi bir grup kamuoyuna açık biçimde üstlenmiş değil.

Belçika'da Carrefour, Delhaize ve Spar mağazaları etkilendi

Belçika'da ülkenin önemli süpermarket zincirleri soğutma sistemlerinde sorun yaşandığını bildirdi.

Hollanda merkezli perakende grubu Ahold Delhaize, pazar gecesi bazı Delhaize mağazalarında soğutma sistemlerini etkileyen bir bilişim teknolojileri olayı meydana geldiğini doğruladı.

Şirket, olayın etkilenen mağazalardaki soğutma ekipmanlarının çalışmasını aksattığını açıkladı.

Carrefour Belçika sözcüsü ise ülkedeki 700 mağazadan 15'inin olaydan etkilendiğini bildirdi.

Spar zinciri de yaklaşık beş mağazasının soğutma sistemlerinde sorun yaşandığını duyurdu.

Belçika'daki olayların tamamının kesin olarak siber saldırıdan kaynaklandığı henüz açıklığa kavuşmadı.

Ancak farklı market zincirlerinde benzer arızaların aynı dönemde ortaya çıkması üzerine olaylar güvenlik incelemesine alındı.

İrlanda'da 13 SuperValu mağazasında ürünler satıştan kaldırıldı

İrlanda'da Musgrave Group, SuperValu zincirine ait 13 mağazanın soğutma sistemlerinin bir siber olaydan etkilendiğini açıkladı.

Şirket sözcüsü, olaydan etkilenen mağazalarda soğuk ve donmuş gıda ürünlerinin tedbir amacıyla satıştan kaldırıldığını belirtti.

Bu karar, soğutma sistemlerinde meydana gelen sıcaklık değişimlerinin gıda güvenliği açısından oluşturabileceği riskleri önlemeyi amaçlıyor.

Marketlerdeki soğutma sistemlerinin yalnızca çalışır durumda olması değil, ürünleri belirlenen sıcaklık aralıklarında tutabilmesi de önem taşıyor.

Bu nedenle sıcaklık kontrolünün güvenilirliğinin kaybolması, ürünler fiziksel olarak zarar görmüş görünmese bile satışlarının durdurulmasına yol açabiliyor.

İsveç'te dondurucuların sıcaklığı 50 dereceye çıktı

En dikkat çekici olaylardan biri İsveç'te yaşandı.

Ülkedeki ICA ve Coop süpermarket zincirlerinin bazı mağazalarında dondurucuların sıcaklıkları beklenmedik biçimde yükseldi.

Sjöbo kentindeki ICA Kvantum mağazası, Facebook üzerinden yaptığı açıklamada dondurucuların sıcaklığının 50 dereceye kadar çıktığını bildirdi.

Mağaza yönetimi olayın bir siber saldırıdan kaynaklandığından şüphelendiğini açıkladı.

ICA Sverige sözcüsü, pazartesi günü yaptığı açıklamada sınırlı sayıda mağazanın gece saatlerinde soğutma ve dondurucu sistemlerini etkileyen bir olay yaşadığını doğruladı.

Şirket, etkilenen mağazalara teknik destek sağlandığını belirtirken olayın siber saldırı olduğunu kesin biçimde doğrulamadı.

Coop ise yedi mağazasının etkilendiğini açıkladı ve olayın siber saldırı kaynaklı olduğunu doğruladı.

Stockholm'deki ICA Baronen mağazasında bozulan soğutulmuş ürünlerin donduruculardan çıkarılarak imha edilmesi, saldırıların gıda perakendeciliği üzerindeki doğrudan etkisini ortaya koydu.

Finlandiya'da küçük marketlerde sıcaklık anomalileri tespit edildi

Finlandiya'da ülkenin ikinci büyük gıda perakendecisi Kesko da bazı mağazalarında soğutma sistemleriyle ilgili sorunlar yaşandığını bildirdi.

Kesko Kurumsal Güvenlik Başkanı Petri Käyhkö, birkaç küçük K-food mağazasındaki soğutma ekipmanlarında gece boyunca olağan dışı sıcaklık değişimleri meydana geldiğini açıkladı.

Şirket, otomatik uyarı sistemlerinden gelen bildirimler ve sabah saatlerinde mağazalara gelen çalışanların gözlemleri üzerine inceleme başlattı.

Käyhkö, olayın bilişim teknolojileriyle bağlantılı olabileceğinin dışlanmadığını belirtti.

Bununla birlikte sorunun yaygın olmadığını, yalnızca birkaç küçük mağazayı etkilediğini vurguladı.

Kesko'ya göre etkilenen mağazaların soğutma ekipmanları, şirketin merkezi güvenlik önlemlerinin kapsamı dışında bulunuyordu.

Estonya'da eski soğutma sistemi kullanan mağaza etkilendi

Estonya'da Selver market zinciri de benzer bir sorun yaşadı.

Ancak olay yalnızca zincirin eski tip Danfoss soğutma kontrol sistemi kullanmaya devam eden tek mağazasında meydana geldi.

Şirket sözcüsünün Estonya kamu yayıncısı ERR'ye yaptığı açıklamaya göre sorun birkaç dakika içinde giderildi.

Bu olay, eski teknoloji kullanan soğutma sistemlerinin güvenliğiyle ilgili tartışmaları yeniden gündeme getirdi.

Eski yazılımlar siber saldırılara karşı savunmasız mı?

Avrupa'daki olaylarda dikkat çeken ortak noktalardan biri, Danfoss tarafından üretilen soğutma kontrol ekipmanlarının kullanılması.

Ancak bu durum, sorunun doğrudan üreticiden kaynaklandığını veya bütün Danfoss sistemlerinin güvenlik açığı taşıdığını göstermiyor.

Siber saldırı ihtimali doğrulanırsa, eski yazılımlarla çalışan ve güvenlik güncellemesi yapılamayan ekipmanların saldırılara karşı savunmasız kalmış olabileceği değerlendiriliyor.

Özellikle eski sistemlerin yazılımlarına güvenlik yamaları uygulanamaması, bilinen açıkların giderilmesini güçleştirebiliyor.

Bu tür riskler yalnızca bilgisayarları değil, internet veya şirket ağları üzerinden yönetilebilen fiziksel ekipmanları da ilgilendiriyor.

Süpermarketlerde sıcaklık kontrolü sağlayan sistemler, dijital altyapı ile fiziksel işletme süreçlerinin birbirine bağlı olduğu alanlardan birini oluşturuyor.

Avrupa'daki son olaylar, bu sistemlerde meydana gelen aksaklıkların doğrudan gıda kaybına ve mağaza faaliyetlerinde kesintiye yol açabildiğini gösteriyor.

Hollanda'da geçen ay günlerce süren kesinti yaşanmıştı

Avrupa'nın gıda perakendeciliği sektöründe siber güvenlik sorunları son haftalarda farklı biçimlerde gündeme geldi.

Geçen ay Hollanda'da Ahold Delhaize mağazalarını etkileyen bir siber saldırı, günlerce süren hizmet kesintilerine ve bazı mağazalarda rafların boş kalmasına neden olmuştu.

Şirket, söz konusu olayın nedenine ilişkin henüz ayrıntılı bir açıklama yapmadı.

Bu nedenle Hollanda'daki olay ile son soğutma sistemi arızaları arasında doğrudan bağlantı bulunduğu söylenemiyor.

ABD'de Pentagon da askeri tesislerdeki dondurucu arızalarını inceliyor

Benzer sorunlar ABD'de de gündeme geldi.

Pentagon, geçen hafta çeşitli askeri tesislerdeki gıda depolama dondurucularında meydana gelen arızaları incelediğini açıkladı.

Ancak ABD'deki arızaların Avrupa'daki olaylarla bağlantılı olduğu veya siber saldırıdan kaynaklandığı henüz doğrulanmış değil.

Bu nedenle farklı ülkelerdeki olayların ortak bir saldırı kampanyasının parçası olup olmadığı konusunda kesin sonuca ulaşmak mümkün değil.

Marketlerin dijital altyapısı mercek altında

Avrupa'da beş ülkede aynı dönemde yaşanan soğutma sistemi sorunları, market zincirlerinin kullandığı dijital kontrol sistemlerinin güvenliğini gündeme taşıdı.

Fransa'da geçen ay yaklaşık 700 mağazanın etkilenmesinin ardından Belçika, İrlanda, İsveç, Finlandiya ve Estonya'da yeni olayların yaşanması, incelemelerin kapsamını genişletti.

Bazı şirketler siber saldırıyı doğrularken diğerleri teknik araştırmalarını sürdürüyor.

Henüz saldırıların arkasındaki kişi veya gruplar, kullanılan yöntem ve olayların tamamının birbiriyle bağlantılı olup olmadığı açıklığa kavuşmadı.

Bununla birlikte yaşanan aksaklıklar, soğutma sistemlerinin dijital kontrolüne yönelik bir güvenlik ihlalinin yalnızca bilişim altyapısını değil, doğrudan gıda güvenliğini ve marketlerin günlük faaliyetlerini de etkileyebildiğini ortaya koyuyor.

Bloomberg

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.