Doğum Oranları Kırmızı Alarm Veriyor: Hükümetten Nüfus Hamlesi

Türkiye’de demografik yapı kritik bir eşikten geçiyor. Fransa, Bulgaristan ve Japonya gibi düşük doğum oranlarıyla mücadele eden ülkeler, ailelere yönelik doğrudan finansal teşvikler ve çalışan annelere sağlanan esnek çalışma modelleriyle doğum sayılarında artış yakalarken; Türkiye’de ise nüfus artış hızını yükseltmek amacıyla yeni bir stratejik dönem başlatıldı.

Resmî verilere göre, Türkiye’nin doğurganlık hızı 2017 yılından itibaren nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2.1 seviyesinin altına geriledi. 2024 yılı itibarıyla bu oran 1.48’e kadar düşerek Cumhuriyet tarihinin en düşük seviyesine ulaştı. 2014 yılında 1 milyon 351 bin olan yıllık canlı doğum sayısı, 2023 yılında ilk kez 1 milyon sınırının altına indi. Uzmanlar, bu tablo karşısında Fransa ve Japonya örneklerinde olduğu gibi, çocuk başına maddi destek ve kadın istihdamında köklü reformların acilen uygulanması gerektiğini vurguluyor.

Hükümet, derinleşen nüfus kriziyle mücadele kapsamında 15 maddelik bir kararnameyi yürürlüğe koydu ve 2026-2035 yıllarını kapsayan dönemi ‘Aile ve Nüfus On Yılı’ olarak belirledi. Cumhurbaşkanlığı tarafından yayınlanan genelgede, kamu kurumlarına aileyi koruma ve nüfus artışını destekleme konusunda açık talimatlar verildi.

Yayınlanan metinde, “Cinsiyetsizleştirme, çeşitli zararlı akımlar, insan hakları, bireysel özgürlükler söylemini araçsallaştırarak aile kurumunu, nesilleri tehdit etmeye başlamıştır” ifadeleriyle risklere dikkat çekilirken, hazırlanan 15 maddelik planda ailelere yönelik somut ekonomik destek paketlerinin yer almaması tartışma konusu oldu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’dan ‘Üç Çocuk’ Vurgusu

Vizyon Tanıtım Programı’nda süreci değerlendiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, nüfus artış hızındaki yavaşlamaya yönelik önemli açıklamalarda bulundu. Erdoğan, daha önce defalarca dile getirdiği nüfus artış stratejisine atıfta bulunarak şunları kaydetti:

“Üç çocuk çağrılarımızın haklılığı ispat edildi; çocuğu aileye, nüfusu ülkeye yük gören anlayış tamamen iflas etti. Bu endişe verici tablo sadece Türkiye’nin meselesi değildir. Avrupa’dan Uzak Doğu’ya kadar birçok ülke yaşlanan nüfus, azalan doğum oranları ve çözülmeye başlayan aile yapısıyla karşı karşıyadır. Oralarla kıyaslandığında Türkiye hamdolsun çok iyi bir konumdadır.”