Petrol Fiyatı Şoku Uyarısı: S&P Global Ratings Türkiye’yi En Kırılgan Ekonomiler Arasında Gösterdi

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, petrol fiyatlarında yaşanabilecek olası artışların Orta ve Doğu Avrupa (CEE) ülkeleri ile Türkiye ekonomileri üzerindeki etkilerini değerlendirdiği yeni bir rapor yayımladı. Raporda, enerji ithalatına yüksek derecede bağımlı olan Türkiye ve Macaristan’ın, fiyat şoklarına karşı en hassas ekonomiler arasında yer aldığı belirtildi.

Küresel ölçekte artan jeopolitik gerilimlerin enerji arzı üzerindeki baskıyı sürdürdüğü bir dönemde hazırlanan analizde, Brent petrol fiyatına ilişkin farklı senaryolar üzerinden ülkelerin kredi dayanıklılığı incelendi.

Temel senaryoda sınırlı etki öngörüsü
S&P’nin ana tahminine göre, petrol fiyatlarının 2026 yılında ortalama 80 dolar, 2027’de ise 65 dolar seviyelerinde olması bekleniyor. Bu çerçevede, kredi notları üzerinde kayda değer bir baskı oluşmayacağı değerlendiriliyor. Kurum analistlerinden Karen Vartapetov, Avrupa’da gaz fiyatlarının geçmiş zirvelerin altında kalacağı varsayımının, bölge ülkelerinin kredi profilleri üzerindeki etkinin şimdilik dengeli kalmasını sağladığını ifade etti.

Stres senaryosunda riskler büyüyor
Raporda dikkat çeken bir diğer bölüm ise olası kriz senaryosu oldu. Buna göre Brent petrolün 2026’da 130 dolara, 2027’de ise 100 dolara yükselmesi durumunda ekonomik dengelerin ciddi şekilde zorlanabileceği öngörülüyor. Bu durumda özellikle enerjiye bağımlılığı yüksek olan Türkiye ve Macaristan’ın daha büyük baskı altında kalabileceği vurgulanıyor. Etkinin şiddeti ise ülkelerin ekonomik tamponları ve uygulayacakları politika adımlarına bağlı olacak.

Ülkeler arası farklar belirleyici
Analizde, enerji fiyatlarındaki artışın her ülkeyi aynı şekilde etkilemeyeceğinin altı çizildi.

• Romanya’nın yerli enerji üretimi sayesinde şokları daha sınırlı hissedebileceği, ancak düşük büyüme ve zayıf mali yapı nedeniyle siyasi ve ekonomik dengelerde zorlanabileceği ifade edildi.
• Polonya’nın ise enerji karışımında kömürün yüksek paya sahip olması sayesinde petrol fiyatlarındaki artışlara karşı görece daha korunaklı olduğu belirtildi.

Öte yandan raporda, doğalgaz fiyatlarına ilişkin ayrı bir risk unsuru da öne çıkarıldı. Avrupa’da referans kabul edilen TTF doğalgaz fiyatlarının yeniden 2022’deki yüksek seviyelere yaklaşması halinde, kredi notları üzerinde çok daha geniş çaplı ve güçlü bir baskı oluşabileceği uyarısı yapıldı.

Genel değerlendirmede, enerji maliyetlerindeki olası dalgalanmaların; merkez bankalarının para politikası kararları, enflasyon görünümü ve ülkelerin cari denge yönetimi açısından belirleyici olmaya devam edeceği vurgulandı.