İran Savaşı Üretimi Vurdu: İmalat Sanayinde Maliyet Şoku Derinleşiyor

İran savaşıyla birlikte yükselen enerji fiyatları ve bozulan tedarik zincirleri, Mart ayında küresel üretim maliyetlerini keskin şekilde artırdı. PMI verileri büyümeye işaret etse de, bu tablo büyük ölçüde arz şokunun yarattığı teknik bir yanılsamayı yansıtıyor.

Küresel Üretimde Kırılgan Toparlanma Tehlikede

Mart ayında dünya genelinde üreticiler: Artan girdi maliyetleri Uzayan teslimat süreleri Zayıf talep görünümü ile karşı karşıya kaldı.

İran savaşı kaynaklı enerji şoku, üretim sektöründeki kırılgan toparlanmayı tehdit eder hale geldi.

Enerji Fiyatları ve Lojistik Krizi Maliyetleri Şişirdi

Savaşın etkisiyle: Küresel lojistik ağları aksadı Nakliye süreleri uzadı Girdi maliyetleri hızla yükseldi Özellikle petrol ve enerji fiyatlarındaki artış, üreticileri satış fiyatlarını yükseltmeye zorladı.

Bu durum, küresel enflasyon baskısının yeniden güçlenmesine yol açıyor.

PMI Verileri “Yanıltıcı Büyüme” Sinyali Veriyor

Normalde ekonomik aktivite göstergesi olan PMI verileri, bu dönemde sağlıklı bir tablo sunmuyor.

S&P Global Başekonomisti Chris Williamson’a göre:

Teslimat sürelerindeki uzama Arz şoku kaynaklı gecikmeler PMI verilerini yapay şekilde yukarı taşıyor.

Avrupa’da Ayrışma: Büyüme Var Ama Sağlıksız

Euro Bölgesi imalat PMI verisi: Şubat: 50,8 Mart: 51,6 Bu seviye teknik olarak büyümeye işaret etse de, arkasındaki dinamikler zayıf.

Ülkeler bazında tablo farklılaşıyor: Almanya ve İtalya güçlü toparlanma Fransa durağan İspanya daralma bölgesinde İngiltere’de Maliyetler ve Gecikmeler Zirvede İngiltere’de: Girdi maliyetleri sert yükseldi Teslimat gecikmeleri 2022’den bu yana en yüksek seviyeye çıktı Bunun ana nedeni: Hürmüz Boğazı’ndan kaçınan gemiler Alternatif rotaların maliyetli olması Asya: Krizin En Sert Hissedildiği Bölge Asya ekonomileri, enerji şokundan en fazla etkilenen bölge olarak öne çıkıyor.

Çünkü: Hürmüz’den geçen petrolün yaklaşık %80’i Asya’ya gidiyor Bu nedenle fiyat artışları doğrudan üretim maliyetlerine yansıyor.

Sahadan Sinyaller: Fiyatlar ve Tedarik Sorunları

Bölgedeki etkiler somut şekilde hissediliyor: Filipinler’de dizel fiyatları üç katına çıktı Vietnam’da jet yakıtı sıkıntısı oluşuyor Güney Kore’de sanayi için plastik hammadde arayışı hızlandı Çin’de Büyüme Sürüyor Ama Yavaşlıyor Çin’de imalat sektörü büyümesini sürdürse de ivme kaybediyor: PMI: 52,1 → 50,8 Aynı zamanda: Maliyet baskısı artıyor Tedarik zinciri sorunları derinleşiyor

Asya Genelinde Yavaşlama Eğilimi

Birçok Asya ekonomisinde üretim zayıflıyor: Endonezya Vietnam Tayvan Filipinler Japonya’da ise: Girdi maliyetleri son 19 ayın zirvesine ulaştı Güney Kore Ayrışıyor Bölgedeki genel zayıflığa rağmen Güney Kore: 4 yılın en güçlü üretim büyümesini kaydetti Bu performansın arkasında: Yarı iletken talebi Yeni ürün lansmanları yer alıyor.

Asya Enerji Krizine Karşı Acil Önlemler Alıyor

Bölge ülkeleri, enerji krizine karşı kısa ve uzun vadeli çözümler geliştiriyor.

Kısa vadede: Stratejik rezervlerin kullanılması Fiyat kontrolleri Yakıt kısıtlamaları Uzun vadede: Nükleer enerji yatırımları Biyoyakıt üretimi Enerji ithalatının çeşitlendirilmesi Risk: Yüksek Petrol Fiyatları Büyümeyi Baskılayabilir Ancak uzmanlara göre: Enerji arzındaki kesinti uzun sürerse Yüksek petrol fiyatları kalıcı hale gelirse bu önlemler yeterli olmayabilir.

Bu durumda: Ekonomik büyüme yavaşlayabilir Enflasyon yüksek kalabilir Mali dengeler zorlanabilir Genel Değerlendirme İran savaşı sonrası oluşan tablo: Küresel üretimde maliyet şoku Tedarik zincirinde kırılganlık Enflasyon baskısında artış üçlüsünü yeniden gündeme taşıyor.

Önümüzdeki dönemde: Üretici fiyatları Nihai tüketici fiyatları Küresel büyüme görünümü üzerindeki baskının artması bekleniyor.

Reuters, Modern Diplomacy

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail.com