Genel
Google’ın Yapay Zeka Özelliği Haber Sitelerini Vuruyor
Dijital Gazetecilik İçin Yeni Tehdit Google’ın arama motoruna entegre ettiği “AI Overview” adlı yapay zeka özelliği, haber sitelerinin ziyaretçi trafiğini…
Dijital Gazetecilik İçin Yeni Tehdit
Google’ın arama motoruna entegre ettiği “AI Overview” adlı yapay zeka özelliği, haber sitelerinin ziyaretçi trafiğini ciddi biçimde düşürdüğü gerekçesiyle tartışma yaratıyor. Sistem, kullanıcıların haber bağlantılarına tıklamadan önce içeriklerin özetini doğrudan arama sonuçlarında gösteriyor. Uzmanlara göre bu durum dijital medya kuruluşlarının gelir modelini zayıflatırken telif hakları ve içerik kullanımına ilişkin yeni tartışmaları da gündeme getiriyor.
Google’ın Yapay Zeka Özelliği Tartışma Yarattı
Son yıllarda algoritma güncellemeleriyle haber sitelerinin arama trafiğini önemli ölçüde etkileyen Google, şimdi de arama motoruna entegre ettiği yeni yapay zeka özelliğiyle gündemde.
“AI Overview” adı verilen sistem, kullanıcıların arama sonuçlarında yer alan haber bağlantılarına tıklamadan önce içeriklerin özetini ve bazı bölümlerini doğrudan arama sayfasında göstermeye başladı.
Bu durum kullanıcıların haber sitelerine doğrudan gitme ihtiyacını azaltırken dijital yayıncıların trafik kaybı yaşamasına neden oluyor.
“Google Kullanıcıyı Kendi Platformunda Tutuyor”
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan gazeteci ve bilişim uzmanı Füsun Sarp Nebil, uygulamanın dijital gazetecilik üzerinde ciddi etkiler yarattığını söyledi.
Halk TV’de yayınlanan “Gizem Çetin ile Parantez” programında konuşan Nebil’e göre Google’ın yeni sistemi kullanıcıları arama motoru içinde tutmayı hedefliyor.
Nebil, Nisan 2024’te devreye alınan AI Overview sisteminin haber sitelerinin ziyaretçi trafiğinde ciddi düşüşe yol açtığını belirtti.
“Google’dan bir haber linkine geldiğinizde artık haberin spotu, özeti ve bazı içerikleri doğrudan arama sayfasında görünüyor. Bu nedenle kullanıcıların siteye tıklama ihtiyacı azalıyor.”
Nebil’e göre bu durum haber sitelerinin trafiklerinde 10 kata varan düşüşlere yol açtı.
Ses ve Video İçerikleri de Özetleniyor
Uzmanlara göre Google’ın yeni yapay zeka sistemi yalnızca metin içerikleri değil, ses ve video içeriklerini de analiz ederek özetleyebiliyor.
Bu gelişme, arama motorunun kullanıcıyı kendi platformunda tutma stratejisinin daha da güçlendiğini gösteriyor.
Nebil bu durumu şöyle değerlendirdi:
“Google kullanıcıyı kendi platformunda tutuyor. Artık sadece haber metinlerini değil, ses ve görüntü içeriklerini de özetleyebiliyor.”
“Bu Bir Emek ve Telif Hakkı Sorunu”
Nebil, yeni sistemin aynı zamanda telif hakları ve emek sömürüsü tartışmalarını da gündeme getirdiğini söyledi.
Google’ın yıllardır reklam gelirlerinin önemli bölümünü yayıncılarla paylaştığını iddia ettiğini hatırlatan Nebil, bu verilerin şeffaf biçimde doğrulanamadığını belirtti.
Google, reklam gelirlerinin yüzde 68’ini yayıncılara verdiğini açıklasa da bu oranların gerçekliğinin bağımsız olarak denetlenemediğini ifade eden Nebil şöyle konuştu:
“Okuyucuyu kendi platformunda tutuyor ama reklam gelirlerini nasıl paylaştığı şeffaf değil. Bu nedenle bunun adı emek ve telif hırsızlığıdır.”
Nebil’e göre özellikle yerel medya ve niş yayınlar arama sonuçlarında geri plana itilerek daha büyük trafik kayıpları yaşıyor.
Avrupa’da Google’a Karşı Hukuki Süreçler
Google’ın haber içerikleri üzerinden elde ettiği gelir uzun süredir birçok ülkede tartışma konusu.
Özellikle Fransa, Avustralya, İspanya ve Birleşik Krallık gibi ülkelerde medya kuruluşları arama motorlarının haber içeriklerinden elde ettiği gelirden pay talep ediyor.
Bu kapsamda Avrupa Birliği de teknoloji devine yönelik çeşitli incelemeler başlattı.
Bazı ülkelerde medya kuruluşları ile Google arasında telif anlaşmaları yapılması gündeme geldi.
Fransa’da 50 Milyon Euro’luk Anlaşma
Füsun Sarp Nebil’e göre Fransa’da yapılan bir anlaşma kapsamında Google medya kuruluşlarına dağıtılmak üzere yaklaşık 50 milyon euro kaynak ayırdı.
Bu kaynak, içerik üreticilerine ödeme yapılması amacıyla bir aracı kurum üzerinden dağıtılıyor.
Nebil, Google’ın arama sayfalarında haber linkleri üzerinden gelir elde ettiğini ve bu nedenle yayıncıların pay talep ettiğini söyledi.
“Eğer gazeteler o haberleri üretmese Google o arama sayfasını oluşturamazdı. Buna rağmen Google bu sayfaların üzerine reklam alarak gelir elde ediyor.”
Türkiye’de Yeni Bir Tartışma Başlayabilir
Uzmanlara göre benzer bir tartışmanın Türkiye’de de gündeme gelmesi bekleniyor.
Bazı değerlendirmelerde, Google’dan alınabilecek olası telif gelirlerinin Basın İlan Kurumu aracılığıyla dağıtılması gibi bir modelin tartışılabileceği ifade ediliyor.
Ancak bu tür bir sistemin nasıl işleyeceği ve hangi medya kuruluşlarının bundan yararlanacağı konusunda belirsizlikler bulunuyor.
Dijital Gazetecilik İçin Yeni Bir Dönem
Google’ın yapay zeka tabanlı arama sistemi, medya sektörü için önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Uzmanlara göre yapay zeka destekli içerik özetleme sistemleri yaygınlaştıkça medya kuruluşlarının trafik, reklam geliri ve içerik telifi konularında yeni modeller geliştirmesi gerekecek.
Aksi halde dijital gazetecilik özellikle küçük ve bağımsız yayınlar için daha zorlu bir döneme girebilir.
Kaynak: Halk TV Haber Merkezi
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
