Savaş ve Özel Kredi Piyasasındaki Endişeler Küresel Borsaları Sarstı

İran savaşının enerji arzını tehdit etmesi ve petrol fiyatlarının sert yükselmesi küresel borsalarda satış dalgası yarattı. Ancak piyasaları asıl tedirgin eden ikinci gelişme, yaklaşık 2 trilyon dolarlık özel kredi (private credit) piyasasında artan stres sinyalleri oldu. Morgan Stanley, Blackstone ve BlackRock gibi devlerin özel kredi fonlarındaki sorunlar yatırımcıların risk iştahını azaltırken petrolün 100 dolar seviyesine yaklaşması enflasyon ve faiz görünümünü yeniden belirsiz hale getirdi.

---

Petrol şoku küresel piyasaları sarstı

Ortadoğu’daki savaşın uzaması ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların aksaması küresel enerji piyasalarında yeni bir şok yarattı.

Brent petrol fiyatı gün içinde %10’dan fazla yükselerek 101,59 dolara kadar çıktı. Daha sonra kazançlarının bir kısmını geri verse de fiyatlar 100 dolar seviyesine yakın kalmaya devam etti.

ABD ham petrolü ise %8,7 artışla 94,85 dolar seviyesinde işlem gördü.

İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutma niyetini açıklaması, enerji piyasalarında arz kesintisinin uzun sürebileceği endişesini artırdı.

---

Küresel borsalarda sert düşüş

Petrol fiyatlarındaki yükseliş ve finansal sistemde artan stres sinyalleri küresel borsalarda satış getirdi.

ABD piyasalarında:

• Dow Jones yaklaşık %1,2

• S&P 500 yaklaşık %1,2

• Nasdaq Composite %1,4

geriledi.

Avrupa’da ise STOXX 600 endeksi %0,66 düşerken, küresel hisse senetlerini izleyen MSCI Dünya Endeksi %1,2 geriledi.

Analistler, jeopolitik şokların genellikle kısa süreli piyasa oynaklığı yarattığını ancak kalıcı yüksek petrol fiyatlarının merkez bankalarının politika alanını daraltabileceğini belirtiyor.

Morgan Stanley Wealth Management’ta ABD politika araştırmaları başkanı Monica Guerra şu değerlendirmeyi yaptı:

“Jeopolitik kaynaklı borsa oynaklığı tarihsel olarak kısa ömürlüdür. Ancak petrol fiyatları yüksek kalırsa Fed’in politika tepkisi daha karmaşık hale gelebilir ve faizlerin daha uzun süre yüksek kalmasına neden olabilir.”

---

Hürmüz Boğazı krizi tırmanıyor

İran yönetimi Perşembe günü yaptığı açıklamada:

• Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalacağını

• ABD üslerinin hedef alınabileceğini

• İran’ın misilleme saldırılarını sürdüreceğini

duyurdu.

İran lideri Mücteba Hamaney, devlet televizyonunda okunan mesajında şu ifadeleri kullandı:

“Şehitlerimizin kanının intikamını alacağız. Hürmüz Boğazı’nı kapatmak düşmana baskı kurmak için kullanılacak bir kaldıraçtır.”

Bu açıklamalar sonrası bölgede ticari gemilere yönelik saldırılar da arttı.

Irak güvenlik yetkililerine göre:

• Irak açıklarında iki yakıt tankeri

• Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında bir yük gemisi

patlayıcı yüklü botlarla hedef alındı.

Savaşın başlamasından bu yana bölgede en az 16 geminin saldırıya uğradığı bildiriliyor.

---

Enflasyon riski yeniden yükseliyor

Enerji fiyatlarındaki artış, küresel enflasyon görünümünü de yeniden gündeme taşıdı.

ABD’de açıklanan verilere göre Tüketici Fiyat Endeksi (CPI) Şubat ayında %0,3 arttı. Bu artış beklentilerle uyumlu olsa da piyasalar için artık daha az önem taşıyor.

Çünkü enerji fiyatlarındaki artışın önümüzdeki aylarda enflasyonu yeniden hızlandırabileceği düşünülüyor.

Tahvil piyasasında da bu endişeler etkili oldu. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi 4,249% seviyesine yükseldi.

---

Asıl risk: 2 trilyon dolarlık özel kredi piyasası

Ancak piyasalarda en büyük tedirginlik yalnızca enerji krizi değil.

Son dönemde hızla büyüyen ve yaklaşık 2 trilyon dolar büyüklüğe ulaşan özel kredi (private credit) piyasasında ciddi stres işaretleri ortaya çıkıyor.

Bu piyasa, bankacılık sistemi dışında faaliyet gösteren fonların şirketlere kredi verdiği bir finansman modeli olarak son yıllarda hızla büyümüştü.

Ancak son gelişmeler yatırımcıları endişelendiriyor.

• Morgan Stanley hisseleri %4 düştü

• Blackstone %3,8 geriledi

• BlackRock %2,3 kayıp yaşadı

Morgan Stanley’nin özel kredi fonlarından birinde geri çekme işlemlerini sınırlaması, daha önce Blackstone ve BlackRock tarafından atılan benzer adımların ardından geldi.

Bu gelişmeler, yatırımcıların özel kredi piyasasında likidite sıkıntısı ve değerleme sorunları oluşabileceğinden endişe ettiğini gösteriyor.

---

Fed politikası daha da karmaşık hale geliyor

Reuters anketine göre ekonomistlerin çoğu ABD Merkez Bankası’nın ilk faiz indirimini Haziran ayında yapmasını bekliyor.

Ancak beklentiler giderek daha temkinli hale geliyor.

Ankete göre ekonomistlerin yaklaşık %40’ı bu yıl yalnızca bir faiz indirimi veya hiç indirim olmayabileceğini düşünüyor.

Yüksek petrol fiyatları ve finansal piyasalardaki stres, Fed’in faiz indirimlerini geciktirebilir.

---

Güvenli liman arayışı hızlanıyor

Piyasalardaki belirsizlik yatırımcıları dolar gibi likit varlıklara yönlendirdi.

• Euro %0,4 düşerek 1,1520 dolar seviyesine geriledi

• Dolar 159,21 yen seviyesinde güç kazandı.

Enerji ithalatçısı ekonomilerin para birimleri ise baskı altında kaldı.

---

Küresel piyasaların ana gündemi: savaş ve kredi stresi

Analistlere göre şu anda piyasaların önündeki iki ana risk bulunuyor:

1. Ortadoğu’daki savaşın petrol arzını kesintiye uğratması

2. Özel kredi piyasasında büyüyen finansal stres

Miller Tabak’ta stratejist olan Matt Maley durumu şöyle özetledi:

“Piyasaların karşı karşıya olduğu en büyük sorun açıkça savaş. Petrol fiyatlarının yükselmesi buna bağlı. Ama aynı zamanda kredi piyasalarında büyüyen stres de ciddi bir risk.”

Analistler, Hürmüz Boğazı çevresindeki gerilim devam ettiği sürece enerji fiyatlarının yüksek kalabileceğini ve bunun küresel ekonomi üzerinde yeni bir enflasyon dalgası yaratabileceğini belirtiyor.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]