İran’dan Uzun Savaş Tehdidi: Trump “Tahran Yenilgiye Yakın” Dedi

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik hava saldırılarıyla başlayan savaş 12. gününe girerken gerilim tırmanmaya devam ediyor. İran yönetimi Washington ve Tel Aviv’i uzun sürecek bir yıpratma savaşına sürükleyebileceğini ve bunun küresel ekonomiyi “yıkıcı biçimde sarsacağını” savundu. ABD Başkanı Donald Trump ise İran’ın askeri kapasitesinin büyük ölçüde yok edildiğini ve ülkenin “yenilgiye çok yakın” olduğunu söyledi. Hürmüz Boğazı çevresindeki çatışmalar enerji piyasalarında büyük dalgalanma yaratırken petrol fiyatlarındaki yükseliş küresel ekonomide yeni bir şok riskini gündeme getirdi.

---

Hürmüz Boğazı Küresel Enerji Piyasalarını Sarsıyor

Orta Doğu’daki savaşın en kritik noktalarından biri Hürmüz Boğazı oldu. Küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri bu dar geçitten taşınıyor.

İran’ın misilleme saldırıları ve drone operasyonları nedeniyle boğazdan geçen tanker trafiği neredeyse durma noktasına geldi. Bu gelişme enerji piyasalarında büyük bir tedirginlik yarattı.

ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı hava saldırıları, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney’in öldürülmesiyle bölgesel bir savaşa dönüştü. O tarihten bu yana petrol fiyatlarında sert yükseliş görüldü.

Piyasalardaki panik nedeniyle ABD ve diğer büyük tüketici ülkeler stratejik petrol rezervlerini devreye alma kararı aldı.

---

Trump: İran Savaşın Sonuna Yaklaşıyor

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın askeri kapasitesinin ciddi şekilde zayıfladığını savundu.

Trump’a göre:

• İran donanması ve hava kuvvetleri büyük ölçüde yok edildi

• İran’ın füze stokları hızla tükeniyor

• ABD isterse ülkenin elektrik altyapısını bir saat içinde devre dışı bırakabilir

Trump gazetecilere yaptığı açıklamada İran’ın savaşın sonuna yaklaştığını söyledi.

“Bu savaşı hemen bitireceğimiz anlamına gelmez ama onlar için son çizgiye gelindi.”

ABD Başkanı yine de İran’ın tamamen yıkıma uğramasına yol açacak adımlardan kaçınmak istediğini belirtti.

---

İran: Uzun Bir Yıpratma Savaşı Başlayabilir

Tahran yönetimi ise çok daha sert bir söylem benimsiyor.

İran Devrim Muhafızları’na yakın isimlerden Ali Fadavi, ABD ve İsrail’in uzun sürecek bir savaş ihtimalini göz önünde bulundurması gerektiğini söyledi.

Fadavi’ye göre:

“ABD ve İsrail, Amerikan ekonomisini ve küresel ekonomiyi yıkabilecek uzun süreli bir yıpratma savaşına girebileceklerini hesaba katmalı.”

İran ayrıca ABD ve İsrail ile bağlantılı ekonomik merkezleri ve bankaları hedef alabileceği uyarısında bulundu.

---

Hürmüz’de Ticari Gemiler Hedef Alındı

İran donanması, Hürmüz Boğazı’na giren iki ticari gemiye müdahale edildiğini açıkladı. Tahran yönetimi gemilerin İran donanmasının uyarılarını dikkate almadığını iddia etti.

Bu saldırılardan birinde Tayland bayraklı “Mayuree Naree” adlı gemide yangın çıktı.

Bölgedeki saldırılar uluslararası ticaret akışını ciddi biçimde tehdit ediyor. Uzmanlara göre Hürmüz Boğazı’nda uzun süreli bir kesinti yalnızca petrol değil, küresel gübre ticaretinin yaklaşık üçte birini de etkileyebilir.

Bu durum özellikle Avrupa ve Asya ekonomileri için büyük bir ekonomik şok anlamına gelebilir.

---

Birleşmiş Milletler’de Gerilim

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi İran’ın Körfez ülkelerine yönelik saldırılarını durdurmasını isteyen bir karar kabul etti.

Ancak İran’ın BM Büyükelçisi kararı sert biçimde eleştirerek Güvenlik Konseyi’ni yetkisini kötüye kullanmakla suçladı.

---

Savaş Körfez Ekonomisini de Vuruyor

Çatışmalar Körfez ekonomisinin iki temel sektörünü doğrudan etkiliyor:

• enerji üretimi

• ticari havacılık

Dubai Havalimanı yakınlarına düşen drone parçaları dört kişinin yaralanmasına neden oldu. Umman’ın Salalah limanındaki yakıt depolarının da saldırılarda hedef alındığı bildirildi.

Bu gelişmeler bölgedeki uluslararası şirketlerin personel tahliyelerini hızlandırmasına yol açtı.

---

İsrail’den Yeni Saldırı Dalgası

İsrail ordusu Çarşamba akşamı Tahran’da bazı hedeflerin insansız hava araçlarıyla vurulduğunu açıkladı.

İran’ın Fars Haber Ajansı, saldırılarda güvenlik güçlerinden bazı kişilerin öldüğünü bildirdi.

İsrail ordusu daha sonra yaptığı açıklamada İran hedeflerine yönelik “geniş çaplı bir saldırı dalgası” başlattığını duyurdu.

Bu gelişme İran Devrim Muhafızları’nın Hizbullah ile birlikte İsrail’e yönelik ortak bir füze saldırısı düzenlediğini açıklamasının hemen ardından geldi.

---

Savaşın Maliyeti Hızla Artıyor

ABD Savunma Bakanlığı yetkilileri Kongre üyelerine yaptıkları gizli brifingde savaşın maliyetinin ilk altı günde 11,3 milyar doları aştığını bildirdi.

Çatışmalar bölge geneline yayılmaya devam ediyor.

Irak yakınlarında petrol tankerlerine düzenlenen saldırıda:

• bir mürettebat üyesi hayatını kaybetti

• 38 kişi kurtarıldı

Saldırının sorumluluğuna ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

---

Lübnan’da Çatışmalar Tırmanıyor

Savaşın bölgesel etkileri Lübnan’da da hissediliyor.

İsrail ile İran destekli Hizbullah arasında yaklaşık 10 gündür süren çatışmalarda 630’dan fazla kişi hayatını kaybetti.

Lübnan’da 800 binden fazla kişi yerinden edildi.

Çatışmalar, Hizbullah’ın İran lideri Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından İsrail’e saldırı başlatmasıyla geçen hafta tırmanmıştı.

---

İran’da Yeni Lider Sahneye Çıkmadı

İran’da ABD ve İsrail saldırılarında öldürülen Ali Hamaney’in yerine oğlu Ayetullah Mücteba Hamaney yeni dini lider olarak göreve getirildi.

İranlı yetkililer Mücteba Hamaney’in saldırılarda yaralandığını ancak hayatta olduğunu açıkladı.

İran Sağlık Bakanlığı 8 Mart itibarıyla ABD ve İsrail saldırılarında 1.200’den fazla kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Bu rakam bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanabilmiş değil.

Tahran’da savaşın başlamasından bu yana düzenlenen en büyük cenaze töreninde binlerce kişi saldırılarda hayatını kaybeden komutanlar için toplandı.

---

Küresel Ekonomi Yeni Bir Şokla Karşı Karşıya

Orta Doğu’daki savaş yalnızca bölgesel güvenliği değil, küresel ekonomiyi de sarsıyor.

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim petrol arzını tehdit ederken enerji fiyatlarındaki yükseliş dünya genelinde:

• enflasyon baskısını artırabilir

• ticaret maliyetlerini yükseltebilir

• finansal piyasaları daha da oynak hale getirebilir

Uzmanlara göre savaşın uzaması halinde enerji piyasalarında 1970’lerden bu yana görülen en büyük arz şoklarından biri ortaya çıkabilir.