Çin Ekonomisinde İhracat Patlaması: Trump Zirvesi Öncesi Ticaret Dengeleri Sarsılıyor

Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin, 2026 yılına beklenmedik bir ivmeyle başladı. Ocak ve Şubat aylarını kapsayan ilk iki ayda Çin’in ihracatı, dolar bazında geçen yılın aynı dönemine göre %21,8 artış gösterdi. Bu rakam, Reuters anketindeki %7,1’lik beklentiyi üçe katlayarak küresel piyasalarda şaşkınlık yarattı.

Bu devasa artış, ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping’in Mart sonunda Pekin’de gerçekleştireceği kritik zirveden hemen önce geldi. Geçtiğimiz yıl 1,2 trilyon dolarla rekor kıran Çin’in ticaret fazlası, Trump’ın bir yıldır sürdürdüğü ticaret savaşının Pekin üzerindeki etkisinin sınırlı kaldığını gösteriyor.

İthalat da Beklentileri Aştı

Sadece ihracat değil, Çin’in ithalat verileri de güçlü bir performans sergiledi. Ocak-Şubat döneminde ithalat %19,8 artarak %6,3’lük tahminlerin çok üzerine çıktı. Ancak uzmanlar, ticaret dengesizliğinin temelinde Çin’deki zayıf iç talep ve gayrimenkul krizinin yattığını belirtiyor. Nomura ekonomisti Ting Lu, “Pekin gayrimenkul sorununu çözmeli ve deflasyonu bitirmek için tüketim talebini canlandırmalı” uyarısında bulunuyor.

Çin, 100 Dolarlık Petrol Şokuna Neden Diğerlerinden Daha Dayanıklı?

İran savaşı sonrası petrol fiyatlarının son dört yılın zirvesine çıkarak 100 dolar barajını aşması, birçok Asya ekonomisini sarsarken Çin bu konuda “ayrıcalıklı” bir konumda görünüyor. Uzmanlara göre Çin, enerji stratejisinde yaptığı iki on yıllık köklü dönüşüm sayesinde bu krize en hazırlıklı giren ülke.

[Görsel: Çin limanlarındaki devasa petrol depolama tankları ve arka planda yükselen rüzgar türbinleri]

Çin’in Enerji Kalkanı: Stoklar ve Yenilenebilir Kaynaklar

Analistler, Çin’in petrol fiyatlarındaki dalgalanmalardan neden daha az etkilendiğini şu başlıklarla açıklıyor:

1. Devasa Stratejik Rezervler: Çin’in elinde Ocak ayı itibarıyla 1,2 milyar varil ham petrol stoku bulunuyor. Bu miktar, ülkenin 3-4 aylık ihtiyacını karşılayabilecek seviyede olup ekonomik darbeyi geciktirme gücüne sahip.

2. Hürmüz Boğazı Bağımlılığının Azalması: Çin, son 20 yılda deniz yoluyla gelen petrole olan bağımlılığını azaltmak için kara boru hatlarına yatırım yaptı. Bugün Çin, deniz yoluyla gelen petrolün sadece %40-50’si için riskli olan Hürmüz Boğazı’na güveniyor.

3. Elektrikli Araç (EV) Devrimi: Çin’de satılan yeni binek araçların yarısından fazlası artık “yeni enerji” araçlarından oluşuyor. Bu dönüşüm, günlük 1 milyon varilden fazla petrol talebinin yerini bataryaların almasını sağladı.

4. Kömür ve Yenilenebilir Güç: Çin’in elektrik üretim karmasında petrol ve doğal gazın payı sadece %4. Elektrik üretimi büyük oranda yerli kömür ve hızla genişleyen yenilenebilir kaynaklardan sağlanıyor.

Küresel Denklemde Hindistan ve ABD’nin Durumu

OPEC verilerine göre ABD dünyanın en büyük petrol tüketicisi olsa da, Çin en büyük ham petrol ithalatçısı konumunda. Ancak tüketim-ithalat dengesine bakıldığında, Hindistan %25’lik bağımlılık oranıyla petrol şoklarına karşı en kırılgan ülke olarak öne çıkıyor. Çin’de bu oran %14 iken, ABD ihtiyacının büyük kısmını yerli üretimle karşılıyor.

Sonuç olarak: Çin, bir yandan küresel fabrikaları zor durumda bırakan ucuz mal ihracatıyla ticaret fazlasını büyütürken, diğer yandan enerji stratejisiyle jeopolitik krizlere karşı bağışıklık kazanmış durumda. Trump ve Xi Jinping arasındaki görüşmede bu “ekonomik kale” görüntüsünün nasıl müzakere edileceği merak konusu.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]