İran Ateşkes Görüşmelerine Kapıyı Kapattı: “Saldırılar Sürerken Müzakere Olmaz”

ABD Başkanı Donald Trump savaşın yakında sona erebileceğini söylese de İran cephesinden ateşkes için henüz bir işaret gelmedi. Tahran, ABD ve İsrail saldırıları devam ettiği sürece müzakere masasına oturulmayacağını açıkladı. İsrail ise operasyonların İran’ın nükleer ve füze kapasitesi tamamen ortadan kaldırılana kadar süreceğini belirtiyor.

Tahran: “Savaş devam ederken ateşkes konuşulamaz”

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ve İsrail’in askeri saldırıları sürerken ateşkes görüşmelerinin gündemde olmadığını açıkladı.

Bekayi, düzenlediği basın toplantısında İran’ın savaşın başlatıcısı olmadığını vurguladı ve çatışmalar başladığında ülkesinin hâlâ diplomatik müzakereler yürüttüğünü söyledi.

“ABD ve Siyonist rejimin askeri saldırganlığının on birinci günündeyiz. Bu savaşı biz başlatmadık,” diyen Bekayi, mevcut koşullarda İran’ın önceliğinin yalnızca savunma olduğunu ifade etti.

“Askeri saldırı devam ederken savunma dışında başka bir konuyu konuşmanın anlamı yok. Tüm odak noktamız ülkeyi savunmak ve düşmana ezici bir karşılık vermektir,” dedi.

ABD Başkanı Donald Trump ise savaşın “çok yakında sona ereceğini” savunmuş ve nihai kararın İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ile yapılacak görüşmeler sonrasında verileceğini söylemişti. Ancak İsrail tarafının İran rejiminin tamamen etkisiz hale getirilmesini hedefleyen sert tutumunda herhangi bir değişiklik görülmüyor.

İran: Türkiye, Azerbaycan ve Kıbrıs’a saldırı iddiaları doğru değil

Bekayi ayrıca İran’ın Azerbaycan, Türkiye veya Kıbrıs’a yönelik drone ya da füze saldırısı gerçekleştirdiği yönündeki iddiaları da reddetti.

İranlı yetkili, ülkesinin savunma operasyonlarının bölgedeki diğer devletlere karşı düşmanca bir tutum olarak yorumlanmaması gerektiğini söyledi.

“Silahlı kuvvetlerimizin genelkurmayı, söz konusu saldırıların İran topraklarından veya İran ordusu tarafından gerçekleştirilmediğini açık ve resmi şekilde duyurmuştur,” dedi.

Bu açıklama, Azerbaycan’ın Nahçıvan bölgesinde dört insansız hava aracının hava sahasına girdiğini ve bir havaalanı terminali ile bir okul yakınında patlama meydana geldiğini açıklamasının ardından geldi.

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, olayı “terör eylemi” olarak nitelendirerek Tahran’dan açıklama ve özür talep etti. Bakü ayrıca İran’daki diplomatik personelini geri çekme kararı aldı.

İran: Öncelik savunma ve karşılık verme

İran Dışişleri Bakanlığı ve hükümet yetkilileri, ülkenin mevcut durumda tamamen savunmaya odaklandığını belirtiyor.

Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran’ın ateşkes talep etmediğini ve ABD yönetiminin iyi niyetine güvenmediğini söyledi.

Arakçi’ye göre daha önceki müzakere süreçlerinde dahi askeri saldırıların gerçekleşmiş olması, İran’ın Washington’a duyduğu güvensizliği artırdı.

Ancak bazı diplomatik kaynaklar, İsrail’in saldırıları durdurması halinde İran’ın da karşılık vermeyi bırakabileceğine işaret eden sınırlı sinyaller olduğunu belirtiyor. Buna rağmen şu aşamada resmi bir anlaşma veya müzakere süreci bulunmuyor.

İranlı yetkililer ayrıca ABD’nin olası bir kara harekâtı başlatması halinde bunun “işgalciler için büyük bir felaket” olacağı uyarısında bulundu.

Yeni liderlik diplomasi ihtimalini zorlaştırabilir

Çatışmalar sürerken İran’da siyasi dengeleri değiştirebilecek önemli bir gelişme yaşandı.

İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in öldürülmesinin ardından oğlu Mücteba Hamaney’in yeni lider olarak seçildiği bildirildi.

Batılı diplomatik kaynaklara göre sert çizgideki Mücteba Hamaney’in liderliği, diplomatik çözüm ihtimalini daha da zorlaştırabilir ve İran’ın daha sert bir tutum benimsemesine yol açabilir.

İsrail: Operasyonlar sürecek

İsrail hükümeti ise ateşkes ihtimaline kapıyı kapatmış görünüyor.

Başbakan Benjamin Netanyahu, İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının stratejik hedeflere ulaşılana kadar süreceğini açıkladı.

İsrail’in Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi Danny Danon, ülkesinin hedeflerinin İran’ın oluşturduğu “varoluşsal tehdidi” ortadan kaldırmak olduğunu söyledi.

Bu hedefler arasında:

• İran’ın nükleer programının tamamen ortadan kaldırılması,

• balistik füze üretim kapasitesinin yok edilmesi,

• İran’ın bölgedeki vekil milis ağının dağıtılması bulunuyor.

İsrail Savunma Bakanı Israel Katz ise İsrail ordusunun Tahran üzerinde yerel hava üstünlüğü sağladığını ve operasyonların giderek daha yoğun hale geldiğini söyledi.

Netanyahu ayrıca operasyonların yeni bir aşamaya gireceğini belirterek “birçok sürpriz” yaşanacağını ifade etti.

İsrail kamuoyunda güçlü destek

İsrail’de kamuoyu araştırmaları, İran’a karşı yürütülen askeri operasyonlara güçlü bir destek olduğunu gösteriyor.

Son anketlere göre İsrail halkının yaklaşık %85’i İran’ı ülke için varoluşsal bir tehdit olarak görüyor ve hükümetin askeri kampanyasını destekliyor.

Bu tablo, çatışmaların kısa vadede diplomatik yollarla sona ermesinin zor olabileceğine işaret ediyor.

Yabancı basın kaynakları

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]