BIS Uyardı: Piyasalardaki İyimserlik Gerçek Riskleri Göz Ardı Ediyor

Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS), küresel mali piyasalarda son dönemde görülen yükselişin, artan kamu borcu ve bozulan dünya ticareti gibi ekonomik tehditleri yeterince yansıtmadığı uyarısında bulundu.

Basel merkezli kurumun para ve ekonomi dairesi başkanı Hyun Song Shin, yatırımcıların hükümet harcamaları ve faiz indirimlerine dair beklentilerle hisse senedi ve kredi piyasalarında coşkuya kapıldığını ancak bunun gerçek ekonomideki riskleri görmezden geldiğini söyledi.

“Bu fazla iyimser tablo, reel ekonomideki bazı ciddi sorunları dikkate almıyor,” diyen Shin, piyasaların “kötü haberlere yeniden fiyatlama açısından savunmasız” olduğunu vurguladı.

Piyasada “Risk Al” Havası

BIS’in yayımladığı çeyrek dönemlik değerlendirme raporunda, yatırımcı davranışlarında net şekilde bir “risk alma eğilimi” gözlemlendiği belirtildi. Avrupa ve İngiltere merkez bankalarının faiz indirimleri, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) benzer adımları atacağı beklentisi ve Almanya ile ABD’deki mali teşvik paketleri bu eğilimi destekledi.

Ancak BIS, piyasalardaki bu iyimserliğin gelişmiş ekonomilerdeki “artan mali endişelerle” tezat oluşturduğunu belirtiyor. Özellikle 10 ile 30 yıllık tahvil getirileri arasındaki farkın (getiri eğrisindeki dikleşme) büyümesi, yatırımcıların uzun vadeli mali risklere karşı tedirgin olduğunu gösteriyor.

Kamu Borcu Sınırda

Hyun Song Shin, küresel kamu borçlanmasının sürdürülebilirlik sınırlarına yaklaştığını belirterek daha önceki uyarılarını yineledi:

“Tarihsel deneyimler, piyasaların strese girmesi için borç seviyelerinin teorik eşikleri aşmasının gerekmediğini gösteriyor.”

Fed’in Enflasyona “Bakmama” Stratejisi Tartışılıyor

Rapor kapsamında yer alan bir çalışmada, Fed’in büyümeyi desteklemek amacıyla enflasyonu göz ardı eden bir strateji uygulamasının etkileri ele alındı. Bu “look-through” yaklaşımı, yüksek gümrük tarifelerinin etkilerini sınırlayabilir. Simülasyona göre bu strateji, ilk üç yılda ABD’nin toplam üretim kaybını %1,6’dan %0,1’e düşürebilir.

Ancak bu stratejinin dezavantajlarına da dikkat çekiliyor. Yazarlar, “Enflasyonun ikinci tur etkileri olabileceğini, merkez bankalarının bu stratejiyle geride kalabileceğini ve ardından faizleri hızla artırmak zorunda kalabileceklerini” ifade ediyor.

“Enflasyona geç yanıt vermek, ekonomik aktiviteye ciddi maliyet getirebilir.”

Simülasyonlar, Fed’in önce gevşeme stratejisini benimseyip dört çeyrek sonra bu politikalardan vazgeçmesi durumunda, borçlanma maliyetlerindeki artışın çok daha sert olacağını gösteriyor.

Hanehalkı Enflasyon Beklentileri Hâlâ Yüksek

Ayrı bir çalışmada ise ABD’deki hanehalklarının enflasyon beklentilerinin, hem gerçekleşen oranların hem de uzman tahminlerinin dört katı üzerinde olduğu saptandı. Bu da, toplumda enflasyonun kalıcılaşacağı yönünde endişelerin devam ettiğine işaret ediyor.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]