Hürmüz Boğazı Kapalı Kalmalı: İran’ın Yeni Lideri Mücteba Hamaney’den Sert Mesaj

İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, Hürmüz Boğazı’nın “düşmana baskı kurma aracı” olarak kapalı tutulması gerektiğini söyledi. ABD askeri üslerini hedef alan sert açıklamalar ve tanker saldırılarıyla tırmanan gerilim, küresel petrol piyasalarını sarsarken petrol fiyatları 100 dolar seviyesine yükseldi. Analistler, boğazın kapalı kalmasının enerji piyasalarında daha büyük fiyat artışlarına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.

---

Hamaney: “Hürmüz Boğazı baskı aracı olarak kullanılmalı”

İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney, Perşembe günü yaptığı ilk açıklamada Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması gerektiğini söyledi. Devlet televizyonu tarafından okunan mesajında Hamaney, boğazın “düşmana baskı uygulamak için kullanılacak bir kaldıraç” olduğunu vurguladı.

Hamaney ayrıca Orta Doğu’daki tüm ABD askeri üslerinin kapatılması gerektiğini savundu ve bu üslerin hedef alınabileceğini söyledi.

“İran, şehitlerinin kanının intikamını almaktan asla vazgeçmeyecek” diyen Hamaney, İran halkına birlik çağrısında bulundu.

İran liderinin bu açıklamaları küresel enerji piyasalarında yeni bir şok etkisi yarattı. Açıklamaların ardından petrol fiyatları yükselişini sürdürdü.

---

Petrol fiyatları 100 dolara yükseldi

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma stratejisini sürdürmesi, küresel petrol arzı açısından ciddi riskler yaratıyor.

Boğazdan normal koşullarda dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 20’si geçiyor. İran kıyılarının hemen yanında yer alan bu stratejik su yolu, Basra Körfezi’ni küresel enerji piyasalarına bağlıyor.

Savaşın başlamasından bu yana tanker trafiği büyük ölçüde durma noktasına geldi. İran yetkilileri petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara kadar çıkabileceğini öne sürüyor.

Perşembe günü petrol fiyatları 100 dolar seviyesini aşarak piyasalardaki tedirginliği artırdı.

---

ABD donanması tankerleri korumaya hazır değil

ABD Enerji Bakanı Chris Wright, CNBC’ye yaptığı açıklamada ABD donanmasının henüz tankerleri Hürmüz Boğazı’ndan güvenli şekilde geçirecek operasyonlara hazır olmadığını söyledi.

Wright’a göre ABD askeri güçleri şu anda öncelikli olarak İran’ın saldırı kapasitesini zayıflatmaya odaklanmış durumda.

Bu açıklama, enerji piyasalarında kısa vadede boğazın yeniden açılmasının zor olabileceği beklentisini güçlendirdi.

---

Tanker saldırıları tırmanıyor

Bölgede gerilim hızla tırmanırken yeni saldırılar da bildiriliyor.

Yetkililere göre:

• Irak açıklarında iki petrol tankeri

• Birleşik Arap Emirlikleri açıklarında bir yük gemisi

gece saatlerinde saldırıya uğradı.

Söz konusu saldırılar, Hürmüz Boğazı çevresinde artan güvenlik risklerinin bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.

---

IEA tarihinin en büyük petrol rezervi hamlesi

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), küresel petrol piyasasındaki şoku hafifletmek için tarihinin en büyük acil petrol rezervi satışını duyurdu.

Ancak bu adım piyasaları sakinleştirmeye yetmedi.

Analistler, rezerv satışlarının boğaz kapalı kaldığı sürece arz açığını telafi etmekte yetersiz kalacağını düşünüyor.

ING Bank stratejistleri yayımladıkları araştırma notunda şu değerlendirmeyi yaptı:

“Petrol fiyatlarının kalıcı olarak düşmesi için tek gerçek çözüm Hürmüz Boğazı’ndan petrol akışının yeniden başlamasıdır. Bu gerçekleşmezse petrol piyasasında yeni zirveler kaçınılmaz olabilir.”

---

ABD-İsrail saldırıları ve İran’ın misillemesi

Mücteba Hamaney’in liderliğe gelişi, bölgedeki savaşın en kritik gelişmelerinden biri oldu.

Hamaney, 9 Mart’ta İran’ın dini lideri olarak göreve getirildi. Bu atama, babası Ayetullah Ali Hamaney’in Şubat sonunda ABD-İsrail hava saldırılarında öldürülmesinin ardından gerçekleşti.

Saldırıda Hamaney ailesinin bazı üyeleri de hayatını kaybetti. Mücteba Hamaney’in de saldırıda yaralandığı bildirildi.

İran lideri açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Her halükarda düşmandan tazminat alacağız. Eğer bunu reddederlerse varlıklarına el koyacağız; bu mümkün olmazsa eşdeğer miktarda mülklerini yok edeceğiz.”

---

Washington’da belirsizlik

ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki yeni lider seçimi hakkında hayal kırıklığı yaşadığını söyledi.

Fox News’e konuşan Trump, Mücteba Hamaney için:

“Barış içinde yaşayabileceğini sanmıyorum” dedi.

Buna rağmen Washington yönetiminin İran’da rejim değişikliğini açık hedef olarak belirleyip belirlemediği henüz net değil.

Uzmanlara göre yalnızca hava saldırılarıyla İran’daki siyasi liderliği devirmek oldukça zor.

---

Piyasalarda daha büyük şok riski

Enerji piyasalarında temel soru şu: Hürmüz Boğazı ne kadar süre kapalı kalacak?

Eğer boğaz uzun süre kapalı kalırsa:

• küresel petrol arzında ciddi açık oluşabilir

• petrol fiyatları yeni zirvelere ulaşabilir

• enerji enflasyonu küresel ekonomiyi yeniden baskı altına alabilir.

Şimdilik tanker saldırıları, askeri operasyonlar ve sert açıklamalar Ortadoğu’daki enerji krizinin derinleşebileceğine işaret ediyor.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]