Dünya Ekonomisi
ABD İmalat Sektöründe “Stagflasyon” Alarmı: Üretim Artıyor, Maliyetler Kontrolden Çıkıyor
Özeti: Fed bu yıl faiz indirimez
ABD ISM imalat verileri, sektörün genel olarak büyümeye devam ettiğini (52.4) gösterse de, ileriye dönük talep sinyallerinde yumuşama ve girdi maliyetlerinde sert bir hızlanma dikkat çekiyor. Yavaşlayan büyüme ivmesi ile yeniden hortlayan enflasyonist baskıların birleşimi, Fed’in faiz indirimi beklentilerini öteleyebilir ve piyasaları gelen verilere karşı çok daha hassas hale getirebilir.
ABD Ekonomisinde Tarife Çıkmazı: Fabrika Çıkış Fiyatları 3,5 Yılın Zirvesinde
ABD imalat sektörü Şubat ayında istikrarlı bir büyüme sergilese de, gümrük tarifelerinin tetiklediği maliyet artışları enflasyon riskini zirveye taşıdı. Özellikle Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin petrol fiyatlarını uçurmasından hemen önce gelen ISM verileri, Amerikan fabrikalarındaki girdi fiyatlarının son 3,5 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını gösteriyor.
ISM İmalat PMI verisi Şubat ayında 52.4 olarak gerçekleşti. Bu rakam, Ocak ayındaki 52.6 seviyesine göre hafif bir düşüşe işaret etse de, büyüme sınırı olan 50 eşiğinin üstünde kalmaya devam etti. Ancak madalyonun diğer yüzü oldukça karanlık: Girdi maliyetlerini ölçen Ödenen Fiyatlar Endeksi, Ocak ayındaki 59.0 seviyesinden 70.5’e fırlayarak Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Sektör Temsilcileri Ne Diyor? “Tarifeler Bizi Vuruyor”
İmalatçılar, özellikle Trump yönetiminin uyguladığı gümrük tarifelerinin rekabet güçlerini kırdığından şikayetçi. İşte farklı sektörlerden gelen çarpıcı geri bildirimler:
-
Ulaşım Ekipmanları: “Çelik ve alüminyum gibi ABD üretimi emtialar dünyadaki en yüksek fiyatlara sahip. Tarifeler maliyetleri artırırken talebi ve kârlılığı düşürüyor.”
-
Kimyasal Ürünler: “Tedarikçilerden sürekli ‘dayanaksız’ tarife iddialarıyla fiyat artış bildirimleri alıyoruz. Maliyet disiplini önceliğimiz.”
-
Makine Sektörü: “Tarife istikrarsızlığı nedeniyle hammaddeyi içeriden tedarik etmek zorundayız ve maliyetler sürekli yükseliyor.”
-
Bilgisayar ve Elektronik: “Tarifelerden etkilenmeye devam ediyoruz. Bölgesel tedarik ağlarına yönelerek bu yükü hafifletmeye çalışıyoruz.”
Orta Doğu Savaşı Küresel Ekonomiyi Stagflasyona Sürükleyebilir
Enflasyon ve Fed Kıskacı
Capital Economics Kuzey Amerika ekonomisti Thomas Ryan, "Fiyat endeksindeki artış Fed nezdinde kaşların kalkmasına neden olacaktır. Bu durum, petrol fiyatlarındaki son sıçrama hesaba katılmadan bile mal enflasyonu baskısının yolda olduğunu kanıtlıyor," dedi.
Ocak ayında üretici fiyatlarındaki hızlanmanın ardından gelen bu veriler, piyasaların Fed'den beklediği Haziran ayı faiz indirimi ihtimalini zayıflattı. Tahvil faizleri yükselirken, dolar endeksi de güç kazandı.
İstihdam ve Teknoloji: İki Farklı Dünya
İmalat sektöründe genel istihdam zayıf seyretmeye devam ediyor. Ocak 2025'ten bu yana fabrika istihdamında 83.000 kişilik bir azalma yaşandı. Birçok işletme, personel sayısını yönetmek adına boş pozisyonları doldurmamayı tercih ediyor.
Buna karşın, yapay zeka ve veri merkezi inşaatlarındaki patlama, teknoloji odaklı imalat kollarını canlı tutuyor. Metal işleme sektöründen gelen bazı olumlu sinyaller, deneyimli mühendis ve CNC operatörü bulmanın geçen yıllara oranla kolaylaştığını gösteriyor.
