Küresel Enerji Şoku: Stoxx600 %3 Düştü, Brent 80 Doların Üzerinde

ABD-İsrail ile İran arasında tırmanan savaş enerji piyasalarında şok etkisi yarattı. Brent petrol 80 doların üzerine çıkarken Avrupa doğal gaz fiyatları gün içinde %48’e varan artış kaydetti. Avrupa borsaları %3’e yakın düşerken küresel piyasalarda “riskten kaçış” dalgası hızlandı.

Enerji Arzı Tehlikede: Gözler Hürmüz Boğazı’nda

İran Devrim Muhafızları’nın Hürmüz Boğazı’nı kapattığını açıklaması, küresel enerji piyasalarını sarstı. Hürmüz, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği en kritik boğaz.

Brent petrol: %8 yükselerek 84 doların üzerine çıktı Temmuz 2024’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü ABD tipi ham petrol (WTI) ise 76 doların üzerine çıktı.

Uzmanlara göre boğazın uzun süre kapalı kalması durumunda petrol 100 dolar senaryosu yeniden gündeme gelebilir.

Avrupa Borsalarında Sert Satış

Orta Doğu’daki çatışmaların genişlemesiyle Avrupa borsaları sert düştü.

Stoxx 600: %3,2 düşüş DAX (Almanya): %3,3 FTSE MIB (İtalya): %3,6 CAC 40 (Fransa): %2,7 En sert satışlar: Bankacılık (%4,3) Sigorta (%4,4) Kamu hizmetleri (%4,4) Savunma hisseleri bile geriledi. Havacılık ve turizm sektörü hava sahalarının kapanması nedeniyle %2,7 düştü.

Avrupa Doğal Gaz Fiyatları %48 Sıçradı

Hürmüz trafiğinin durma noktasına gelmesi Avrupa doğal gaz piyasasında panik yarattı.

TTF (Hollanda gaz kontratları): Gün içinde €47,2/MWh seviyesine çıktı %48’e varan intraday artış görüldü Bu artış küresel LNG arzına yönelik risk algısını büyüttü.

Katar LNG Üretimini Durdurdu

QatarEnergy: LNG üretimini durdurdu Üre, metanol, polimer ve alüminyum gibi bazı aşağı akım ürünlerde üretimi askıya aldı Ras Laffan’daki tesislere İran kaynaklı insansız hava aracı saldırısı sonrası bu karar alındı.

Bu gelişme LNG piyasasında arz şokunu daha da büyüttü.

Süpertanker Navlunları Tarihi Zirvede

VLCC (2 milyon varil taşıyan dev tanker) navlun fiyatları: Günlük 423.736 dolara çıktı Sadece bir günde %94 arttı Sigorta şirketleri Basra Körfezi’ndeki gemiler için savaş teminatlarını geri çekmeye başladı.

Bu durum enerji taşımacılığında maliyet krizini derinleştiriyor.

Küresel Piyasalarda Riskten Kaçış

Piyasalarda klasik “risk-off” modu devrede: Altın yükseldi ABD vadelileri düştü Asya borsaları sert satış gördü Güney Kore Kospi endeksi 19 ayın en sert düşüşünü yaşadı. Samsung ve SK Hynix hisseleri %10-12 arasında geriledi.

Çin’den Hürmüz Çağrısı

Çin yönetimi “tüm tarafları” Hürmüz Boğazı’nı açık tutmaya çağırdı. Çünkü boğazdan geçen petrol ve LNG’nin büyük bölümü Asya’ya gidiyor.

Enerji akışındaki kalıcı kesinti: Çin Hindistan Japonya Güney Kore ekonomileri için ciddi risk oluşturuyor.

ABD Büyükelçiliğine Drone Saldırısı

Suudi Arabistan’da ABD’nin Riyad Büyükelçiliği’ne iki drone saldırısı düzenlendiği bildirildi.

ABD Başkanı Donald Trump misilleme sözü verdi.

İsrail ise Güney Lübnan’a asker sevkiyatı yaparak güvenliği artırdı.

Bölgesel savaş riski her geçen saat büyüyor.

Enflasyon ve Merkez Bankaları İçin Yeni Risk

Petrol fiyatlarının kalıcı yükselişi: Küresel enflasyonu yeniden yukarı çekebilir Fed ve Avrupa Merkez Bankası’nın faiz indirim planlarını erteletebilir İş dünyasında güven kaybına yol açabilir Uzmanlara göre her 10 dolarlık kalıcı petrol artışı küresel büyümeyi 10–20 baz puan aşağı çekebilir.

Sonuç Şimdilik piyasa şoku enerji kanalı üzerinden yayılıyor. Hürmüz’ün ne kadar süre kapalı kalacağı ve petrolün hangi seviyede dengeleneceği belirleyici olacak.

Eğer: Petrol 100 doların üzerine çıkar ve kalıcı olursa küresel ekonomi ikinci bir enflasyon dalgasıyla karşı karşıya kalabilir.

Aksi halde bu şok geçici bir fiyatlama olarak kalabilir.

Piyasa şu anda en kötü senaryoyu fiyatlamaya başladı.

Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail.com