Gölge Bankacılıkta Temettü Krizi: Yatırımcılar Çıkış Arıyor

Küresel özel sermaye (private equity) sektörü, yatırımcılara kâr dağıtımında üst üste dördüncü yılda da zayıf performans gösterdi. Sektörün elinde 3,8 trilyon dolarlık satılmamış varlık bulunurken, yeni fon toplama süreci de zorlaşıyor. Yükselen faizler, zayıflayan çıkış imkanları ve artan belirsizlik yatırımcıların iştahını azaltıyor.

Dağıtımlar 2008 Krizi Seviyelerine Yakın

Danışmanlık şirketi Bain & Company tarafından yayımlanan rapora göre, özel sermaye fonlarının yatırımcılara yaptığı dağıtımlar, net varlık değerinin (NAV) yüzde 14’ünde kaldı. Bu oran, 2008 küresel finans krizinden bu yana görülen en düşük ikinci seviye.

Üstelik bu zayıf dönemin süresi, 2008 sonrası yaşanan daralmadan bile daha uzun.

2025 yılında işlem hacmi yıllık bazda yüzde 44 artarak 904 milyar dolara ulaştı. Bu artışta 56,6 milyar dolarlık Electronic Arts’ın borsadan çekilmesi gibi büyük işlemler etkili oldu. Ancak toplam işlem sayısı yüzde 6 düşerek 3.018’e geriledi.

“Herkes İçin İyi Bir Yıl Değildi” Bain’in küresel özel sermaye uygulamaları başkanı Rebecca Burack, “Herkes için harika bir yıl değildi” değerlendirmesinde bulundu.

Burack’e göre ABD Başkanı Donald Trump ’ın “Liberation Day” olarak adlandırılan gümrük tarifeleri, yılın başında hızlanan işlem trafiğini ani biçimde yavaşlattı.

Fon Toplama Süreci Zayıflıyor

Faizlerin 2022’den itibaren yükselmeye başlaması, özel sermaye yöneticilerinin yatırımcılara daha az kâr dağıtmasına yol açtı. Bu durum yeni fon toplama kapasitesini de zayıflattı.

2025’te fon toplama hacmi yüzde 16 düşerek 395 milyar dolara geriledi. Bu, üst üste dördüncü düşüş yılı oldu. Yatırımcılar daha çok altyapı ve “secondaries” (ikincil işlemler) odaklı fonlara yönelse de genel tablo zayıf kaldı.

“Yüzde 12 Yeni Yüzde 5” Rapora göre emeklilik fonları ve vakıflar gibi kurumsal yatırımcılar artık daha seçici davranıyor. Yatırım yaptıkları fonlardan yüzde 20’nin üzerinde net iç verim oranı (IRR) bekliyorlar.

Burack, geçmişte portföy şirketlerinin faiz, vergi ve amortisman öncesi kârını (FAVÖK) yıllık yüzde 5 artırmanın yeterli olduğunu, ancak mevcut faiz ve değerleme ortamında aynı getiriyi elde etmek için yıllık yüzde 12 büyüme gerektiğini vurguladı.

“Artık yüzde 12, yeni yüzde 5” ifadesi sektördeki baskıyı özetliyor.

3,8 Trilyon Dolarlık Satılmamış Varlık

Sektörün elinde yaklaşık 3,8 trilyon dolarlık satılmamış varlık bulunuyor. Dünya genelinde özel sermaye fonları yaklaşık 32 bin portföy şirketine sahip ve bu varlıklar ortalama yedi yıldır elde tutuluyor. Bu süre 2021’e kadar beş ila altı yıl seviyesindeydi.

Varlıkların elde tutulma süresi uzadıkça iç verim oranları da zayıflıyor.

Rapora göre fon yöneticileri en “parlak” varlıklarını satarken, geleceği belirsiz şirketlerde çıkış yapmakta zorlanıyor.

Sektör “Sıkışmış” Ama Bitmiş Değil

Tüm zorluklara rağmen Burack, özel sermayenin halen portföy çeşitlendirmesi açısından önemli bir araç olduğunu savunuyor. Ancak sektörün “biraz sıkışmış” durumda olduğu da kabul ediliyor.

Yükselen faizler, artan jeopolitik belirsizlik ve zayıflayan çıkış piyasaları nedeniyle özel sermaye sektörü, yatırımcılara nakit dönüşü sağlamakta zorlanıyor. Bu durumun, önümüzdeki dönemde fon yönetim stratejilerini daha da seçici ve temkinli hale getirmesi bekleniyor.

Kaynak: Bloomberg Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail.com