Borsa
Dow Jones 400 Puan Düştü, Gün İçinde 1.200 Puanı Aşan Kayıp Görüldü
Wall Street, Trump'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri koruyacağı vaadiyle toparlandı
ABD ile İran arasında tırmanan çatışma küresel piyasalarda sert dalgalanmaya yol açtı. ABD borsaları gün içinde büyük kayıplar yaşarken, petrol fiyatlarındaki yükseliş ve Hürmüz Boğazı’nın kapanma ihtimali yatırımcıların risk iştahını zayıflattı. Günün ilerleyen saatlerinde ABD Başkanı Donald Trump’ın petrol tankerlerinin korunacağı açıklaması kayıpların bir kısmını sınırladı.
ABD Borsalarında Sert Dalgalanma
ABD hisse senedi piyasaları Salı günü sert satışlarla karşı karşıya kaldı. ABD–İran savaşı ve enerji arzına ilişkin endişeler yatırımcıların riskten kaçınmasına neden oldu.
-
Dow Jones endeksi günü 423 puan (%0,9) düşüşle kapattı.
-
S&P 500 endeksi yaklaşık %1 geriledi.
-
Nasdaq Composite ise %1,1 düşüş kaydetti.
Gün içinde kayıplar çok daha sert seviyelere ulaşmıştı:
-
Dow Jones bir ara 1.200 puandan fazla (%2,6) düşüş yaşadı.
-
S&P 500 gün içi dip seviyesinde %2,5 geriledi.
-
Nasdaq ise %2,7 düşüş gördü.
Seansın ilerleyen saatlerinde ise kayıpların bir kısmı geri alındı.
Trump’tan Hürmüz Boğazı Açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı açıklamada ABD donanmasının gerekirse petrol tankerlerine eşlik edeceğini söyledi.
Trump mesajında şu ifadeleri kullandı:
“Ne olursa olsun ABD dünyanın enerji akışının serbest kalmasını sağlayacaktır. ABD’nin ekonomik ve askeri gücü dünyadaki en büyüğüdür. Daha fazla adım gelecek.”
Bu açıklama petrol fiyatlarının gün içindeki zirvelerinden geri çekilmesine yardımcı oldu.
Petrol Fiyatları Sert Yükseldi
İran Devrim Muhafızları’ndan bir komutanın Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığını açıklaması ve bu rotayı kullanacak gemilere saldırı tehdidinde bulunması enerji piyasalarını sarstı.
-
Brent petrol günü yaklaşık %2 artışla tamamladı.
-
WTI petrol de %2 yükseldi.
Her iki petrol kontratı da gün içinde %9’dan fazla yükselmişti.
Bir önceki işlem gününde de petrol fiyatları yaklaşık %6 artış kaydetmişti.
Enerji fiyatlarındaki yükseliş ilk aşamada ABD tahvil faizlerini yukarı itti. Bunun nedeni yatırımcıların artan petrol fiyatlarının enflasyonu yeniden yükseltebileceği endişesiydi. Ancak petrol fiyatları geri çekilince tahvil faizleri de gün içinde bir miktar geriledi.
Küresel Enerji Şoku: Stoxx600 %3 Düştü, Brent 80 Doların Üzerinde
Savaşın Tırmanmasına Dair İşaretler
Çatışmanın genişlediğine dair çok sayıda gelişme yaşandı:
-
Riyad’daki ABD Büyükelçiliği İran’a ait olduğu belirtilen insansız hava araçlarıyla vuruldu.
-
ABD Dışişleri Bakanlığı Bahreyn, Irak ve Ürdün’deki personelin tahliyesini başlattı.
-
İran destekli Hizbullah Tel Aviv’e füze ve drone saldırıları düzenledi.
-
Körfez ülkelerinin İran’ın artan füze ve drone saldırılarına karşı hava savunma kapasitesinin ne kadar dayanabileceği tartışılmaya başlandı.
Petrol Şoku Piyasaları Nasıl Etkileyebilir?
Liquidnet’te ABD hisse senedi piyasaları başkanı Jeffrey O’Connor, çatışmanın uzaması durumunda piyasalarda baskının devam edebileceğini söyledi.
O’Connor’a göre:
-
Petrol fiyatlarının uzun süre yüksek kalması
-
Enflasyon beklentilerinin yükselmesi
-
Tahvil faizlerinin artması
yatırımcıların risk algısını olumsuz etkileyebilir.
O’Connor şu değerlendirmeyi yaptı:
“ABD piyasaları genellikle jeopolitik şokları tolere edebilir. Ancak Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması göz ardı edilemez.”
Dünya petrol tüketiminin yaklaşık %20’si bu dar boğazdan geçiyor.
Hangi Sektörler Daha Fazla Etkilendi?
Salı günü S&P 500 sektörlerinin neredeyse tamamı düşüş yaşadı. Finans sektörü ise sınırlı şekilde pozitif ayrıştı.
En sert kayıplar şu sektörlerde görüldü:
-
Sanayi
-
Hammadde
-
Teknoloji
Yatırımcılar yüksek petrol fiyatlarının ve artan borçlanma maliyetlerinin ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceğinden endişe ediyor.
Öne çıkan gelişmelerden bazıları:
-
Nvidia ve diğer büyük teknoloji hisseleri düşüş yaşadı.
-
ABD bellek çip üreticileri Güney Kore’deki benzer şirketlerin sert satışlarının ardından geriledi.
-
Blackstone hisseleri Financial Times’ın özel kredi fonundan 1,7 milyar dolar çıkış yaşandığını bildirmesinin ardından %2 düştü.
Güvenli Limanlar da Dalgalı
Piyasadaki sert oynaklık yatırımcıların güvenli liman arayışını artırdı.
Ancak ilginç şekilde:
-
Altın fiyatları da Pazartesi günkü yükselişin ardından geriledi.
-
Wall Street’in korku göstergesi olarak bilinen VIX volatilite endeksi ise Kasım ayından bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
FHN Financial’dan Will Compernolle, piyasaların şu anda çatışmanın risklerini fiyatlamakta zorlandığını söyledi.
Uzayan Savaş Ekonomiye Darbe Vurabilir
Capital Economics ekonomisti Jennifer McKeown, petrol fiyatlarının 90–100 dolar bandında kalıcı hale gelmesinin küresel ekonomi için ciddi bir risk oluşturacağını belirtti.
McKeown’a göre merkez bankaları enerji şokuna doğrudan faiz artırımıyla karşılık vermeyebilir. Ancak bu durum faiz indirimlerinin ertelenmesine yol açabilir.
Tarihsel Deneyim: Krizler Geçince Piyasalar Toparlanıyor
Ned Davis Research analistleri Ed Clissold ve Thanh Nguyen, geçmiş krizleri inceleyen çalışmalarında şu sonuca ulaşıyor:
-
Piyasalar kriz sırasında ortalama %7 düşüş yaşıyor.
-
Ancak kriz sona erdiğinde birkaç ay içinde toparlanma görülebiliyor.
Bu tablo yalnızca krizlerin ekonomiyi kalıcı şekilde zedelemesi durumunda değişiyor.
Northlight Asset Management’tan Chris Zaccarelli ise askeri çatışmaların genellikle piyasalarda kısa vadeli şok yarattığını söyledi.
Zaccarelli’ye göre yatırımcılar aşırı tepki verirse bu durum bazı fırsatlar da yaratabilir.
Atilla Yeşilada ve Güldem Atabay tarafından kaleme alınan özel raporlarımıza abone olmak ister misiniz? Raporlarımız kurumsal müşterilere yöneliktir. Abonelik ücretlidir. Koşulları öğrenmek için bize e-mail atın: [email protected]
