Kaya Özyürek-Faiz Arttırımı ve KKM

Merkez Bankasının sürpriz faiz artışının ana sebeplerinden birinin KKM’den çıkış zemininin hazırlanması olarak görmekteyim. Bu bağlamda politika yapıcılar, bankaların mevduat faizleri için daha cazip faiz oranlar teklif etmelerini bekliyor olabilir.

Geçen sene itibariyle yürürlüğe giren politikalar çerçevesinde Merkez Bankasının açıkladığı referans faiz oranının belli katlarının üzerinde bir faiz oranınında verilen ticari krediler için bankalar menkul kıymet tesis etmek durumunda. Devlet iç borçlanma senetleri cinsinden olan bu menkul kıymetlerin tesisi de banka kârlarında olumsuz etki yaratabileceğinden ötürü bankalar verdikleri ticari kredilerin faiz oranlarında temkinli olmakta.

Bu son faiz artışıyla beraber ticari krediler için olan Merkez Bankasının referans faiz oranları da ciddi bir artış gösterdi. Böylelikle, bankalar için yüksek oranlarda menkul kıymet tesis etmeye mecbur olmadan ticari kredi faizlerini TL mevduat faizlerinin üstüne çıkarma olanağı doğdu.

KKM müşterilerinin TL mevduat faiz oranına duyarlılığı mevcut enflasyon oranına göre düşük olması sebebiyle bankaların dönüşüm hedefini tutturmak için bu mevduatlara yüksek faiz teklif etmeleri son faiz kararından önce önemli derecede maliyetli olabilirdi. Bankaların ana pasif kalemi olan mevduatların faizlerinde bir artışa gitmek yerine bankalar, atıl likidite ile ya da repo borçlanmasını arttırarak düşük getirili devlet iç borçlanma senetleri satın alıp bloke hesaplarda tesis etmeyi tercih edebilirlerdi.

Ancak 750 bps’lik artışın beraberinde bu sefer de menkul kıymet tesisi göreli olarak daha maliyetli hale geldi çünkü atıl likidite ya da repodan elde edilen fonlar, faiz artışıyla birlikte daha cazip olan ticari krediler kaynaklı mevduatların banka dışına çıkışının finanse edilmesinde değerlendirilebilir. Bu yüzden bu kaynakların menkul kıymet tesisinde değerlendirilmesi göreli olarak elverişsiz olmakta. Karar sonrası da gördüğümüz üzere mevduat faizlerinde görülen faiz ayrışmasının yanı sıra KKM’den dönen müşterilere yönelik TL mevduat faizleri arttı.
(Merkez Bankasının EVDS üzerinden paylaştığı “TCMB İşlemleri ALIŞ Tutarı (1 Gecelik İşlem)” verisinden atıl likidite tahmin edilebilir.)

Önümüzdeki dönemde dönüşüm oranlarının tutturulmaya çalışılması ile birlikte politika faizi ve mevduat faizi arasındaki makasın bir süre daha açık kalacağını söyleyebiliriz. Aynı zamanda devlet iç borçlanma senetleri ve bankalar arası para piyasasında belirlenen borç alma-verme oranları arasındaki fark da açılabilir. Bunun sebebi olarak bankaların devlet tahvillerine daha az yüklenmeleri ve dönüşüm oranını tutturmaya daha fazla ağırlık vermeleri gösterilebilir. Dönüşüm oranlarının tutturulmasında ise beklenen enflasyon ve kurlardaki volatilite etkili olacaktır.

Not: Paylaşımlarım yatırım tavsiyesi olmamakla birlikte sadece kendi fikirlerimi yansıtmaktadır.

Twitter: @KayaOzyurek