Shiller: Piyasalar Vahşi Batı’ya döndü

Nobel ödüllü ekonomist Robert Shiller, piyasanın en sıcak ticaretlerinden bazılarında bir balon oluştuğundan endişeleniyor. Yatırımcılar arasında “Vahşi Batı” zihniyetinin görüldüğü konut, hisse senetleri ve kripto para birimleriyle özellikle kaygılı.

Hisse senetleri ve kripto para rekoru son birkaç haftadır ara vermiş olsada, Shiller yine de endişeli. Özellikle de son dönemdeki konut patlamasından rahatsız. S&P CoreLogic Case-Shiller ev fiyat endeksinin kurucularından Shiller, “Gerçek anlamda, ev fiyatları hiç bu kadar yüksek olmamıştı. Verilerim 100 yıldan daha eski bir tarihe dayanıyor, bu yüzden bu kayda değer bir durum. Olup biten her şeyin merkez bankası politikası ile açıklanabileceğini sanmıyorum. Piyasaların sosyolojisinde meydana gelen bir şey var.” dedi.

Son otuz yılda Shiller, konut fiyatlarının konut piyasasına yön verdiğini tespit etti. Aynı grafiğin yeniden ortaya çıktığını görüyor. Shiller, konut fiyatları için “Şu anda çok fazla yükseliş ivmemiz var. Yani, bir yıl beklemek muhtemelen ev fiyatlarını düşürmeyecektir “dedi. Shiller’e göre, mevcut konut fiyatı hareketi de 2005’deki düşüşün başlamasından iki yıl önceki 2003’ü anımsatıyor. Düşüşün kademeli olarak gerçekleştiğini ve nihayetinde 2008 mali krizi etrafında çöktüğünü belirtti.

Shiller, “Üç ya da beş yıl dışarı çıkarsanız, konut fiyatlarının şu anda olduğundan önemli ölçüde daha düşük olacağını hayal edebiliyorum ve belki de bu iyi bir şey,” diye ekledi. “Bir ev sahibi açısından değil, ama olası bir ev sahibi için bu iyi bir durum.”

Duygularımızın finansal kararları nasıl yönlendirdiği konusunda uzmanlaşan ve “Anlatı Ekonomisi: Hikayeler Nasıl Viral Oluyor ve Büyük Ekonomik Olayları Yönlendiriyor” kitabının yazarı Shiller, destansı borsa toparlanmasında kitle psikolojisinin büyük bir rol oynadığını belirtiyor.

Mart 2020’nin düşük seviyesinden bu yana, S&P 500 ve Dow neredeyse %90 artarken, teknoloji ağırlıklı Nasdaq %100’ün biraz üzerinde bir artış gösterdi. Hisse senetlerini yıl içinde yüksek fiyatlı olarak gören Shiller, enflasyon korkusunun nihayetinde uzun vadeli varlıkları aşağı çekebileceği konusunda uyarıyor.

Kripto para piyasası da Shiller’ı alarma geçiriyor.

Bitcoin’in son çılgın dalgalanmalarına dayanarak, coşkunun bir kısmı buharlaşıyor olabilir. Cuma kapanışıyla, son iki hafta içinde %30’dan fazla düştü

Shiller “Bu çok psikolojik bir pazar. Etkileyici bir teknoloji. Ancak değerin nihai kaynağı o kadar belirsiz ki, gerçeklikten çok anlatılarımızla ilgisi var. Etkisini deneyimlemek için kripto para satın almayı düşünüyordum. Aslında birçok insan bunu yapıyor. Hiç bitcoin satın almadım. Belki o pazarda aktif olmalıyım. ” dedi.

Kaynak: cnbc.com

Çeviri: Cem Cetinguc