Kaya Özyürek
ParaAnaliz Yazarı
Yazıları
Kaya Özyürek: TL Depo Alım İhaleleri
Bu yazımda merkez bankasının 2023 yılının Aralık ayında açıkladığı Türk Lirası depo alım ihalelerine değinmek isterim. Bankalar atıl likiditelerini merkez bankasında gecelik depo (gecelik borç verme) olarak değerlendirebilmektedirler. Depo alım ihaleleri ise bankalara, merkez bankasına vadesi bir geceden uzun depo yapm…
Kaya Özyürek-Faiz Arttırımı ve KKM
Merkez Bankasının sürpriz faiz artışının ana sebeplerinden birinin KKM’den çıkış zemininin hazırlanması olarak görmekteyim. Bu bağlamda politika yapıcılar, bankaların mevduat faizleri için daha cazip faiz oranlar teklif etmelerini bekliyor olabilir. Geçen sene itibariyle yürürlüğe giren politikalar çerçevesinde Merkez…
Kaya Özyürek: Enflasyon Korumalı Ürün
Bu makalemde, Hazine ve Maliye Bakanı sayın Nureddin Nebati'nin bahsini geçtiği enflasyon korumalı finansal enstrümanın hayata geçirilmesi takdirinde bu enstrümanın tahvil/bono olarak uygulamaya konulmasıyla bir mevduat ürünü olarak ortaya çıkması arasındaki potansiyel farklılıklara ilişkin kendi fikirlerimi okuyabilir…
Kaya Özyürek: Niceliksel Sıkılaşma ve Tahvil Piyasasında Arbitraj
Yükselen enflasyon karşısında Amerikan Merkez Bankası Fed, uzun bir aradan sonra ilk defa hedef faiz aralığında bir arttırıma gitti ve önümüzdeki toplantıda niceliksel sıkılaşmaya başlayabileceğine dair bir sinyal verdi. Niceliksel sıkılaşma, diğer adıyla Quantitative Tightening (QT), Fed’in vadesi gelen tahvil ve bono…
Kaya Özyürek: Kur Korumalı Mevduata Geçişi Etkileyebilecek Faktörler
Not: Yazılarım yatırım tavsiyesi değildir, sadece bilgi amaçlıdır. KKM’ye geçişte etkili olabilecek önemli faktörlerden biri mudinin dövizin oynaklığı üzerine olan beklentisidir. Geçtiğimiz haftalarda kurlardaki oynaklık çok yüksek seviyelere çıkmıştı. Kurdaki beklenen oynaklığın azalması, KKM’ye geçişte şu yönden etki…
Kaya Özyürek: Fed'in Kâr/Zarar Muhasebesi
2 gün önce Fed, 2021 yılında tahmini olarak toplam 107.8 milyar Dolar kâr ettiğini ve bunun 107.4 milyar Dolar'ının ise hazineye aktarıldığını açıkladı. Fed'in ana gelir/gider kalemlerinin neler olduğunu beraber inceleyelim. Aşağıda Fed'in en son yayınlanan bilançosunun sırasıyla aktif ve pasif tablolarını görmektesini…
Kaya Özyürek: Kur Korumalı Mevduatın Muhasebesi
Dövizden Türk Lirası vadeli mevduatına dönen mudiler için olan uygulama talimatı paylaşıldı. Aşağıda vade başında gerçekleşen işlemleri muhasebeleştirdim. Vade başında ve sonunda baz alınacak kur merkez bankasının saat 11.00'da açıkladığı kur olmaktadır. Aşağıdaki örnekte, vade başı için, USDTRY dönüşüm kurunu 10.00 al…
Kaya Özyürek: Fed'in Hamlesi Ne Anlama Geliyor?
Bu ayın 14'ü ve 15'inde toplanan FOMC (Federal Open Market Committee) geçtiğimiz hafta Çarşamba günü politika değişikliğine gitti. Bu politika değişikliğine göre, Ocak ayından itibaren tapering'in hızı arttırılacak. Peki bu hamle ne anlama geliyor ve neden bu karar alındı? Tapering, Fed'in varlık alım programındaki var…
Kaya Özyürek: OIS Piyasası Neyi Fiyatlıyor?
Öncelikle OIS piyasasının ne olduğunu açıklamakla yazımıza başlayalım. OIS piyasası, diğer bir deyişle “overnight indexed swap” piyasası, referans alınan bir faiz oranının belirli vadeler boyunca beklenen seyrinin fiyatlandığı bir faiz swap’ı piyasasıdır. Bu piyasada ilgili para birimi cinsinden uzlaşılan bir tutar var…
Kaya Özyürek: Para Politikasının Piyasa Faizlerine Geçişkenliği
Merkez bankaları kısa vadeli faizleri kontrol ederler. En etkili oldukları faiz, bankalar-arası piyasada oluşan gecelik/kısa vadeli borçlanma faiz oranlarıdır. Bankacılık sisteminde likidite fazlası söz konusuysa bankalar-arası faiz oranı merkez bankasının gecelik borç alma ve/veya merkez bankasının bankaların rezerv h…
Kaya Özyürek: Borç Tavanı Dolar'ı Nasıl Etkileyebilir?
Bono arzının borç tavanı nedeniyle yalnızca devlet tahvillerine yatırım yapan para piyasası fonlarının yönetim altındaki varlık artışının gerisinde kalmasıyla, Fed’in RRP (reverse repo) imkânına rağmen bono fiyatları üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşabilmektedir. Bunun nedeni, tüm para piyasası fonlarının RRP'ye kat…
Kaya Özyürek: Hisse Senedi Seçimi
Hisse senedi seçimi çok ciddi bir konudur. Önceki yazımda hisse senedi değerlemesinden bahsetmiştim. Bugünkü yazımı hisse senedi seçiminde dikkat edilmesi gereken unsurlara ayırmak istiyorum. Öncelikle hisse senetleri, ünlü yatırımcı Peter Lynch'in deyimiyle birer "piyango bileti" değillerdir. Her bir hissenin altında…
Kaya Özyürek: Hisse Değerlemesine Giriş
Herhangi bir varlık sınıfı düşünelim. Söz konusu olan varlık tercihe göre hisse senedi, emlak veya tahvil olabilir. Bu varlıklara nasıl makûl bir fiyat biçeriz? Hangi fiyatı ödersek makul bir getiri elde ederiz? İşin özü kullanılan değerleme yönteminde saklı. Herhangi bir varlığa yatırım yaparken bu varlıktan bir getir…
Kaya Özyürek: Para ve CBDC
Tartışmamıza para, merkez bankası parası ve ticari banka parası tanımlarıyla başlayalım. Para bir değişim aracıdır, mal ve hizmetlerin bedelini tutarlı ve kolay bir şekilde belirlememize yardımcı olur. İnsanlar parayı çoğunlukla fiziki para türü olan nakit para olarak adlandırsalar da, para çok çeşitli biçimler alabili…
Kaya Özyürek: Ne "Taper" Ne "Faiz", Öne Çıkan "SRF" ve "FIMA"!
Geçen gün gerçekleşen Fed toplantısı için çoğu analist ve piyasa katılımcısının basın toplantısının seyrine yönelik tahminleri, öncelik olarak varlık alımlarının azaltımı (taper) ve faiz politikasının ileride nasıl bir seyir izleyeceğine yönelik bir izlenim elde edilmesine yönelikti. Her iki konu hakkında da sorular so…
Kaya Özyürek: 10 Trilyon Dolar'lık Bilanço Genişlemesi
Yardeni Research Inc.'e göre 2020'nin başından 2021 Temmuz ayına kadar 10 trilyon Dolar'lık bir bilanço genişlemesi görüldü. Yine Yardeni Research Inc. verilerine göre, dünyanın ABD Doları cinsinden en büyük bilançolarına sahip olan dünyanın önde gelen merkez bankaları ECB, FED ve BOJ bu parayı yarattı. Peki bu para na…
Kaya Özyürek: Mevduat Oluşumu ve Zorunlu Karşılıkların Kullanımı
Bir önceki yazımda TCMB’nin zorunlu karşılık hamlesini ve bu hamlenin uygulanmasıyla hedeflenen etkilerden bahsetmiştim. Bugün ise genel olarak zorunlu karşılıkların ne için kullanıldığından bahsedeceğim. Bir önceki yazımda da belirttiğim üzere zorunlu karşılıklar, bankaların merkez bankası nezdinde açtıkları hesaplard…
Kaya Özyürek: TCMB'nin Yeni Zorunlu Karşılık Hamlesi Ne Anlama Geliyor?
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) zorunlu karşılıklarda bir değişikliğe gitti. Yabancı Para cinsinden yükümlülükler için tesis edilmesi gereken zorunlu karşılık oranları her vadede 2% arttırıldı. ROM (rezerv opsiyon mekanizması) altında Türk Lirası cinsinden yükümlülüklerin zorunlu karşılıklarının döviz cinsinde…
Kaya Özyürek: Altın'da Yön Nereye?
Son FOMC toplantısında Fed, hedef faiz aralığını değiştirmedi ama rezerv paraya ödediği faiz olan IOER'yi ve ters repo faizi RRP'yi 0.05% arttırdı. Bu artış sıkılaşmadan ziyade kısa vadeli para piyasalarındaki faiz oranlarının 0% bandının üzerinde kalmasını sağlamaya yönelik bir adımdı, bu yüzden yalnızca bu hamleye ba…
Kaya Özyürek: ABD 10 Yıllık Tahvil Verimlerinin Seyri
Amerikan 10 yıllıkları her zaman olduğu üzere yine finans gündeminin en ön plana çıkan konularından. Pandeminin başlamasıyla tarihi düşük seviyelere gelen 10 yıllıkların getirileri, 2 ay kadar önce 1.7% seviyesinin de üstüne çıktıktan sonra şimdilik 1.45%’lere kadar gerileme yaptı. Peki bu düşüş kalıcı mı? Getiriler uz…
Kaya Özyürek: Faizlerdeki "Aşırı" Baskı
Aşağıda yazdıklarım, Credit Suisse çalışanı Zoltan Pozsar’ın “Global Money Dispatch” isimli yazı serisinin 4 Haziran 2021 tarihinde yayınladığı bir bölümünün, “Faizlerdeki ‘Aşırı’ Baskı” başlığı altında kısaltılmış, kendimce bir çevirisidir. Altında da kendi yorumlarım mevcuttur. Yazımın sonunda bulunan “sözlük” bölümü…