“Zaman Kaybetmeyin”: Eski Üst Düzey Yönetici, Girişimciliği Neden Seçtiğini ve Rusya Pazarının Başarısındaki Rolünü Anlattı

Tek bir depodan Rusya pazarında güçlü bir büyüme hikâyesine

Beş yıl önce Ahmet Özdemir, Türkiye’nin telekomünikasyon sektöründe faaliyet gösteren bir şirkette üst düzey yönetici olarak kariyerine devam ediyordu. Kariyeri oldukça iyi ilerlemesine rağmen, uzun yıllardır hayalini kurduğu kendi işini kurma ve e-ticaret alanına yönelme fikri giderek ağır basmaya başladı. Bir noktada kurumsal hayata veda ederek sıfırdan başlamaya ve tüm odağını online perakendeye vermeye karar verdi.

Girişimcilik yolculuğu tek bir depo ve birkaç ürün kategorisiyle başladı. Rusya’nın en büyük pazaryeri Ozon’un sınır ötesi ticaret birimi Ozon Global ise şirketin Rusya pazarına girişinde önemli bir rol oynadı.

Bugün Rusya, şirketin ana pazarı konumunda ve toplam faaliyetlerinin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturuyor. Satışların büyümesinde Ozon Global’in sunduğu lojistik imkânların da önemli bir payı bulunuyor. Türkiye’den gönderilen ürünler yaklaşık dört gün içinde Moskova’daki müşterilere ulaşıyor. Hatta bazı durumlarda bu süre, Türkiye’de iki şehir arasında yapılan teslimatlardan bile daha kısa olabiliyor.

Rusya Pazarı Neden Türk Bir Girişimcinin Önceliği Haline Geldi?

İş başlangıçta Türkiye pazarına odaklanıyordu. Şirket, ülkedeki neredeyse tüm büyük pazaryerlerinde yer alıyordu ve bugün de bu platformlarla çalışmaya devam ediyor.

Ancak yurt dışındaki fırsatları araştırmaya başladıktan sonra Özdemir’in dikkatini Rusya çekti. Türkiye’ye kıyasla çok daha büyük bir nüfusa sahip olan Rusya, aynı zamanda dünyanın en büyük ve en hızlı büyüyen e-ticaret pazarlarından biri.

İşleyişini, düzenlemelerini ve mevzuatını ayrıntılı olarak bilmediği bir ülkede ticaret yapma fikrinin başlangıçta kendisini endişelendirdiğini açıkça ifade ediyor.

En büyük soru işareti ise ödemelerin istikrarıydı: Şirket, uluslararası satışlardan elde ettiği gelirleri düzenli ve öngörülebilir bir şekilde tahsil edebilecek miydi?

Teslimat süreleri ve lojistik süreçleri konusunda da bazı soru işaretleri bulunuyordu. Ancak Ozon’un internet sitesinde süreçlere ilişkin bilgilerin yeterli ve anlaşılır biçimde sunulması ve Türkiye tarafındaki iş ortaklarının önceden belirlenmiş olması, başlangıçtaki belirsizliklerin büyük ölçüde giderilmesine yardımcı oldu.

Bugün Rusya pazarı, şirketin toplam iş hacminin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturuyor. Şirket Türkiye’deki müşterilerine hizmet vermeyi sürdürse de artık ana önceliği açık biçimde Rusya pazarı.

Fiziksel Mağazasız İş Modeli: E-Ticaret Lojistiğinin Rekabet Avantajı

E-ticaret yolculuğuna herhangi bir fiziksel mağaza açmadan başlayan girişimci, bugün de aynı iş modelini sürdürüyor. Şirket, fiziksel perakende noktaları yerine lojistik merkez işlevi gören depolar üzerinden faaliyet gösteriyor.

İlk dönemde ürün portföyünde elektronik ve kişisel bakım ürünleri bulunuyordu. Kameralar, epilatörler ve elektrikli tıraş makineleri bunlardan bazılarıydı. Zamanla ürün yelpazesi genişleyerek su ısıtıcıları, kahve makineleri ve blender gibi ev aletlerini de kapsamaya başladı.

Özdemir’e göre bu iş modelini gerçekten uygulanabilir hale getiren en önemli unsurlardan biri Ozon’un lojistik altyapısı oldu.

Türkiye’den çıkan ürünlerin Moskova’daki son kullanıcıya yaklaşık dört gün içinde ulaşabilmesi, bazı durumlarda Türkiye’de şehirler arası gönderilerde bile yakalanması zor bir teslimat hızı anlamına geliyor.

Fiziksel mağazası bulunmayan bir işletme açısından bu, yalnızca operasyonel bir kolaylık değil, aynı zamanda doğrudan bir rekabet avantajı sağlıyor.

Online İşin Büyümesini Kolaylaştıran Ozon Araçları

Platformun sunduğu reklam araçları ürünlerin tanıtımına katkı sağlarken, analitik araçlar da şirketin ürün portföyü konusunda zamanında ve veriye dayalı kararlar almasını mümkün kıldı. Hangi kategorilerin büyütülmesi, hangilerinden çıkılması gerektiği bu veriler doğrultusunda belirlenebildi.

Şirketin kurucusuna göre büyümeyi sağlayan temel unsur, “benzersiz bir ürüne” sahip olmaktan çok, platformun sunduğu araçların birlikte ve doğru biçimde kullanılmasıydı.

Pazaryerindeki rekabet oldukça yoğun. Rusya, Çin, Türkiye ve Dubai’den satıcılar, benzer ürünlerle aynı müşterilere ulaşmaya çalışıyor.

Bu durum, platformdaki ilk aylarda öğrenilen en önemli prensiplerden biriyle de doğrudan bağlantılı. Şirket, gerçekten büyük bir zarara yol açabilecek ciddi bir hata yapmadı. Bunun temel nedeni ise her kararın dikkatli hesaplamaların ardından alınmasıydı.

“Ne için ne kadar ödeme yaptığınızı kâğıt üzerinde net bir şekilde hesaplar ve fiyatlarınızı bu maliyetlere göre belirlerseniz, büyük bir engelle karşılaşmazsınız.”

Bu yaklaşım, şirketin yeni bir pazara giriş stratejisinin temelini oluşturdu.

Rus Müşteriler Türk Tüketicilerden Nasıl Farklılaşıyor?

Özdemir’e göre Rus tüketiciler ile Türk tüketiciler arasında belirgin bazı farklılıklar bulunuyor. Bunların başında, Rus müşterilerin ürün ve teslimat sürecindeki kusurlara karşı daha düşük tolerans göstermesi geliyor.

Türkiye’de uzun bir teslimat sürecinin ardından ambalajda oluşabilecek küçük bir hasar ya da ezilme, çoğu zaman müşterinin şikâyette bulunmasına neden olmayabilir. Rus müşteriler ise bu tür ayrıntıları göz ardı etmeye çok daha az eğilimli.

Gözlemlerine göre Rus tüketiciler aynı zamanda ağırlıklı olarak dünyaca tanınan markalara güveniyor. Bu nedenle şirket, özellikle en güçlü kategorilerinden biri olan elektronikte markasız ürünlerden bilinçli olarak uzak duruyor.

Pazarın bu özelliklerini anlayan ekip, müşteri deneyimindeki küçük ayrıntılara daha fazla önem vermeye başladı. Müşterilere küçük hediyeler gönderilmesi, paketlere kişiye özel notlar eklenmesi ve geri bildirim toplamak için özenle tasarlanmış yöntemlerin kullanılması bu yaklaşımın bir parçası oldu.

Müşteri yorumları art arda gelmeye başladığında ise iş modelinin doğru çalıştığı daha net biçimde görüldü.

Hâlâ Kararsız Olan Girişimcilere Tavsiye: Zaman Kaybetmeyin

Rusya pazarına girip girmeme konusunda hâlâ karar aşamasında olan Türk girişimcilere verilen tavsiye oldukça net: Zaman kaybetmeyin.

Şirket, Ozon Global ile çalışmaya ilk başladığında platformdaki Türk satıcıların sayısı oldukça sınırlıydı. Pek çok sürecin adım adım ve bağımsız olarak öğrenilmesi gerekiyordu.

Bugün ise süreç çok daha açık ve kolay ilerliyor. Platformun sunduğu araçlar ve destek hizmetleri, girişimcilerin geçmişte kendi başlarına çözmek zorunda kaldıkları pek çok konuda yardımcı oluyor.

“Rusya e-ticaret pazarına mümkün olduğunca erken girmenizi ve zaman kaybetmemenizi tavsiye ederim.”

Tek bir depo ve birkaç ürün kategorisiyle başlayan bu yolculukta beş yıl geride kaldı. Bugün Rusya pazarı, Özdemir’in işinin ana yönünü oluşturuyor.