YZ haftada bir iş günü kazandırıyor: Peki şirketler bu zamanı nasıl kullanacak?

Yapay zekânın (YZ) iş hayatında hızla yaygınlaşması çalışanlara ciddi zaman kazandırıyor. Ancak şirketlerin önünde şimdi farklı bir sorun var: YZ sayesinde kazanılan zaman nasıl ekonomik değere dönüştürülecek?

Boston Consulting Group’un (BCG) 14 ülkede yaklaşık 12 bin çalışan, yönetici ve liderle gerçekleştirdiği “İşyerinde Yapay Zekâ 2026” araştırması, YZ kullanımının hızla arttığını, ancak ortaya çıkan zaman tasarrufunun kurumlar tarafından henüz etkin biçimde yönetilemediğini gösteriyor.

Haftada sekiz saate varan tasarruf Araştırmaya göre YZ’yi düzenli kullanan çalışanların yüzde 42’si haftada sekiz saate kadar zaman kazandığını belirtiyor. Başka bir ifadeyle YZ, bazı çalışanlara neredeyse bir iş günü kazandırıyor.

Tasarruf özellikle belirli departmanlarda daha yüksek. Pazarlamada çalışanların yüzde 60’ı, bilgi teknolojilerinde yüzde 53’ü, insan kaynaklarında ise yüzde 50’si YZ sayesinde önemli ölçüde zaman kazandığını bildiriyor.

Ancak şirketler bu yeni zamanı nasıl değerlendirecekleri konusunda çalışanlarına yeterince yol gösteremiyor. Katılımcıların yüzde 66’sı kazandıkları zamanı nasıl kullanmaları gerektiği konusunda ya sınırlı yönlendirme aldıklarını ya da hiç yönlendirilmediklerini söylüyor.

Aldığı YZ eğitimini yeterli bulan çalışanların oranı da yalnızca yüzde 36.

YZ kullanımı bir yılda sıçradı Araştırmanın dikkat çeken bir başka sonucu, YZ kullanımındaki hızlı artış. Düzenli olarak YZ kullanan çalışanların oranı yalnızca bir yılda 23 puan artarak yüzde 74’e ulaştı.

YZ ajanlarını iş akışlarına entegre eden şirketlerin oranı ise yüzde 13’ten yüzde 30’a yükseldi.

Bu dönüşüm beyaz yakalı çalışanların görev tanımlarını da değiştiriyor. Katılımcıların yüzde 47’si artık işi doğrudan yapmaktan ziyade YZ tarafından üretilen çıktıları kontrol etmeye, düzeltmeye ve yönlendirmeye daha fazla zaman ayırdığını belirtiyor.

Dolayısıyla çalışanların rolü kısmen “üretici” olmaktan çıkıp YZ sistemlerini yöneten ve denetleyen bir konuma doğru kayıyor.

Kazanılan zamanı toplantılar geri alıyor Ancak verimlilik artışı otomatik olarak şirket performansına dönüşmüyor.

Araştırmaya göre YZ sayesinde boşalan zaman, kurumsal düzeyde bilinçli biçimde planlanmadığında daha stratejik faaliyetlere yönelmiyor. Kazanılan saatler çoğu zaman yeniden toplantılar, e-postalar ve günlük operasyonel işler tarafından dolduruluyor.

Böylece şirketler YZ’nin çalışanlara ne kadar zaman kazandırdığını ölçebilse de bu zamanın şirketin gelirine, inovasyon kapasitesine veya üretkenliğine ne kadar katkı sağladığını belirlemekte zorlanıyor.

“Zaman kazanılıyor ama ne için kullanılacağı tanımlanamıyor” Gilda&Partners Consulting Kurucusu Jilda Bal’a göre YZ’nin yarattığı zaman tasarrufu, beyaz yakalı çalışma hayatında yeni bir yönetim sorununu ortaya çıkarıyor.

Bal, uzun yıllar boyunca beyaz yakalı çalışanların temel probleminin yeterli zaman bulamamak olduğunu, YZ ile birlikte ilk kez bunun tersinin yaşanmaya başladığını belirtiyor: “Zaman kazanılıyor, ancak bu zamanın ne için kullanılacağı tanımlanamıyor.”

Bal’a göre kazanılan zamanı değere dönüştürme sorumluluğu yalnızca çalışanlara bırakılamaz. Şirketlerin hangi görevlerin YZ’ye devredileceğini ve ortaya çıkan zamanın öğrenme, yaratıcılık, stratejik düşünme ve daha yüksek katma değerli faaliyetlere nasıl aktarılacağını açık biçimde belirlemesi gerekiyor.

Yeni rekabet alanı: Kazanılan zamanı yönetmek YZ devriminin bir sonraki aşamasında şirketler arasındaki farkı yalnızca kimin daha gelişmiş teknolojiyi kullandığı belirlemeyebilir.

Asıl rekabet avantajı, YZ’nin kazandırdığı zamanı kimin daha verimli kullandığında ortaya çıkabilir.

BCG araştırmasının ortaya koyduğu tabloya göre teknoloji çalışanlara şimdiden önemli miktarda zaman kazandırıyor. Fakat şirketler bu zamanı toplantılar ve rutin işlerle yeniden doldurursa YZ’nin vaat ettiği üretkenlik sıçramasının önemli bir bölümü kaybolabilir.

Önümüzdeki dönemde şirket yönetimlerinin temel sorularından biri bu nedenle oldukça basit olacak: YZ bize bir iş günü kazandırdı; peki o günü ne yapacağız?