Yenin sert yükselişi BOJ sınavında: Piyasalar hayal kırıklığına uğrayabilir

Japon yeninin son 18 ayın en güçlü yükselişinin kaderi, Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) cuma günü vereceği faiz kararına bağlı. Piyasalarda BOJ’un faiz artırım hızını belirgin biçimde artıracağı beklentisi güçlenirken, analistler fiyatlamaların fazla iyimser olduğu ve bankanın beklentileri karşılayamaması halinde yende sert bir geri dönüş yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

Ay başında merkez bankasından gelen daha şahin mesajlar ve ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in BOJ’a “doğru olanı yapma” çağrısı, yenin dolar karşısında yaklaşık yüzde 5 değer kazanmasını sağladı.

Yen geçen hafta dolar karşısında 152,89 seviyesine kadar güçlenerek yaklaşık yedi ayın zirvesine çıktı. Ancak piyasanın BOJ’dan beklediği sıkılaşmanın boyutu, yeni bir risk yaratmaya başladı.

Piyasa BOJ’dan çok şey bekliyor

Yatırımcılar BOJ’un faiz artırım hızını üç ayda bire çıkarabileceğini fiyatlıyor. Bu senaryoda halen yüzde 1 seviyesinde bulunan politika faizinin gelecek yıl yüzde 2’nin üzerine çıkması bekleniyor.

Mizuho Securities Baş Döviz Stratejisti Masafumi Yamamoto’ya göre bu beklenti fazla agresif.

Yamamoto, BOJ bu hafta faiz artırsa bile piyasanın beklediğinden daha şahin bir mesaj vermesinin zor olacağını belirterek dolar/yen kurunun yeniden 157 seviyesine doğru yükselebileceğini düşünüyor.

Yamamoto’ya göre yüzde 2’nin üzerindeki nihai faiz beklentisi Japon ekonomisine zarar verecek kadar yüksek olabilir.

Fed de sıkılaşıyor: Faiz farkı kapanmıyor

Yenin önündeki bir başka sorun ise ABD Merkez Bankası’na (Fed) ilişkin beklentilerin yeniden şahinleşmesi.

Son ABD enflasyon verilerinin fiyat baskılarının ekonominin daha geniş kesimlerine yayıldığına işaret etmesinin ardından piyasalar Fed’in çarşamba günü faiz artırmasını neredeyse kesin olarak fiyatlıyor.

Dahası, Fed’in önümüzdeki 12 ay boyunca yaklaşık üç ayda bir faiz artırabileceği beklentisi öne çıkıyor.

BOJ ve Fed’in aynı anda para politikasını sıkılaştırması halinde ABD ile Japonya’nın 10 yıllık tahvil getirileri arasındaki fark yaklaşık 200 baz puan seviyesinde kalabilir.

Bu getiri farkı, son on yılda yenin dolar karşısındaki zayıflığının temel nedenlerinden biri oldu.

Petrol fiyatları Japonya için ayrı bir sorun

Japonya’nın dış ticaret koşulları da yen üzerinde baskı yaratıyor.

Enerji ihtiyacının önemli bölümünü ithalatla karşılayan Japonya, ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın petrol fiyatlarını yükseltmesinden doğrudan etkileniyor. Enerji ithalat maliyetlerinin artması ülkenin dış ticaret dengesi üzerinde baskı oluştururken yen açısından da olumsuz bir temel faktör yaratıyor.

Bu nedenle yalnızca BOJ’un faiz artırması, para birimindeki uzun vadeli zayıflığı tersine çevirmeye yetmeyebilir.

Carry trade yeniden sahneye çıkabilir

Yenin son yükselişi sırasında yatırımcıların Japonya’da düşük faizle borçlanıp daha yüksek getirili yabancı varlıklara yatırım yaptığı “carry trade” pozisyonlarında büyük çaplı çözülme yaşandı.

Ay başında bu işlemlerin büyüklüğü bazı göstergelere göre rekor seviyedeydi.

ABD Emtia Vadeli İşlemler Komisyonu’nun (CFTC) son verileri ise spekülatif yen pozisyonlarının şubat ayından bu yana ilk kez net uzun pozisyona geçtiğini gösteriyor.

Ancak analistler bunu yen açısından mutlaka olumlu görmüyor. Daha önce biriken kısa yen pozisyonlarının büyük bölümünün temizlenmesi, spekülatörlere yeniden yen satmak için alan açmış durumda.

BOJ piyasaları hayal kırıklığına uğratır ve ABD tahvil getirileri yüksek kalırsa carry trade işlemlerinin hızla yeniden kurulması mümkün.

Japon yatırımcıların gözü hâlâ Wall Street’te

ABD merkezli YZ yatırım temasının güçlü kalması da Japon sermayesinin ülke dışına çıkmaya devam etmesine neden olabilir.

Japon yatırımcılar ağustos ayında beş ayın en büyük yabancı hisse senedi alımını gerçekleştirdi. Maliye Bakanlığı verilerine göre yabancı hisse yatırımları 1,3 trilyon yene, yaklaşık 8,4 milyar dolara ulaştı.

Bu sermaye hareketi, Japonya’daki faizlerin yükselmesine rağmen küresel yatırım fırsatlarının Japon yatırımcılar açısından cazibesini koruduğunu gösteriyor.

GPIF yüz milyarlarca doları Japonya’ya döndürebilir mi?

Yendeki yükselişi destekleyen en önemli spekülasyonlardan biri ise yaklaşık 2 trilyon dolarlık varlığı yöneten Japonya Devlet Emeklilik Yatırım Fonu’nun (GPIF) portföyünde değişikliğe giderek daha fazla Japon hisse senedi ve tahvili satın alabileceği beklentisi.

GPIF’in yönetim kurulunun yakın zamanda gerçekleştirdiği toplantının tutanaklarında “temel portföy” konusunun gündemin üst sıralarında yer alması bu beklentileri artırdı.

Toplantının yaz tatili döneminde yapılması da piyasanın dikkatini çekti. Mart ayında aynı konu görüşüldüğünde portföy yapısının değiştirilmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştı.

Ancak o tarihten bu yana Japonya’nın 10 yıllık tahvil getirisi yaklaşık 100 baz puan yükselerek 30 yıldan uzun bir sürenin ardından ilk kez yüzde 3’ün üzerine çıktı.

Başbakan Sanae Takaichi ve Maliye Bakanı Satsuki Katayama’nın temmuz ayında emeklilik fonlarına yurtiçinde daha fazla yatırım yapma çağrısında bulunmaları da beklentileri güçlendirdi.

Morgan Stanley: Yen 167’ye gidebilir

Bununla birlikte analistler GPIF senaryosunun hem gerçekleşme ihtimali hem de piyasalara etkisi konusunda beklentilerin abartılı olduğunu düşünüyor.

Fonun yönetim kuralları, portföy değişikliklerinin piyasalar üzerindeki etkisinin minimum düzeyde tutulmasını gerektiriyor. Bu nedenle olası bir varlık değişiminin aylar boyunca kademeli şekilde gerçekleştirilmesi bekleniyor.

Morgan Stanley Japonya Makro Strateji Başkanı Koichi Sugisaki’ye göre yurtdışındaki yatırımların Japonya’ya geri getirilmesi, döviz piyasasına yapılan müdahalelere benzer şekilde yalnızca geçici bir etki yaratabilir.

Sugisaki, temel ekonomik dinamiklerin dolar/yen kurunda 167 seviyesine işaret ettiğini düşünüyor.

Ayrıca Japon tahvil getirileri yüzde 3 civarına yükselmiş olsa bile bu oran GPIF’in hedeflediği getiriyi sağlamakta yetersiz kalabilir. Morgan Stanley, fonun getiri hedefinin yüzde 1,9 artı nominal ücret artışı olduğunu ve bunun toplamda yaklaşık yüzde 3-3,5’e karşılık geldiğini hesaplıyor.

Bu nedenle GPIF’in Japon devlet tahvillerine ayırdığı payı ciddi biçimde artırması için güçlü bir teşvik bulunmadığı belirtiliyor.

Yen rallisinin kaderini BOJ belirleyecek

Son haftalardaki yüzde 5’lik yükseliş yen üzerindeki spekülatif kısa pozisyonları büyük ölçüde temizledi. Ancak bundan sonraki aşama daha zor olabilir.

BOJ’un piyasanın beklediği kadar hızlı faiz artırmaması, Fed’in sıkılaşmaya devam etmesi, ABD-Japonya faiz farkının yüksek kalması ve pahalı petrolün Japonya’nın dış ticaret dengesini bozması halinde yen yeniden satış baskısıyla karşılaşabilir.

Bu nedenle cuma günkü BOJ toplantısında mesele yalnızca faiz artırılıp artırılmayacağı değil. Bankanın bundan sonraki faiz artışlarının hızına ilişkin vereceği mesaj, yen rallisinin devam edip etmeyeceğini belirleyebilir.

Reuters