Ukrayna savaşı Avrupa’ya mı yayılıyor? Almanya’dan Rusya ile çatışma uyarısı

Almanya dış istihbarat servisi BND'nin Başkanı Martin Jaeger, Rusya'nın Avrupa'ya yönelik operasyonlarının giderek daha tehlikeli hale geldiğini belirterek Almanya'nın Moskova ile “şiddet içeren bir çatışmaya” sürüklenebileceği uyarısında bulundu. Leipzig Havalimanı'ndaki patlayıcı yüklü İHA saldırısı girişimi, artan siber saldırılar, sabotaj girişimleri ve Avrupa hava sahasına giren Rus İHA'ları, Ukrayna savaşının NATO topraklarına taşma riskine ilişkin endişeleri büyütüyor. Moskova ise Avrupa ülkelerine yönelik hibrit saldırı yürüttüğü suçlamalarını reddediyor.

Ukrayna savaşı dördüncü yılını geride bırakırken Avrupa'da giderek daha fazla tartışılan soru şu: Savaş Ukrayna sınırlarının dışına mı taşıyor?

Almanya'nın dış istihbarat servisi BND'nin Başkanı Martin Jaeger'e göre risk giderek artıyor.

Jaeger, Rusya'nın Avrupa ülkelerine karşı daha saldırgan bir politika izlediğini belirterek Almanya'nın Moskova ile doğrudan ve şiddet içeren bir çatışmaya sürüklenebileceği uyarısında bulundu.

Jaeger, “Rusya ile karşı karşıya olduğumuz mücadele yeni ve daha tehlikeli bir boyuta ulaştı” dedi.

“Almanya, Rusya ile şiddet içeren bir çatışmanın içine çekilme tehlikesiyle karşı karşıya.”

Leipzig saldırısı Almanya'da alarm yarattı

Jaeger'in dikkat çektiği en önemli olaylardan biri ağustos ayında Leipzig/Halle Havalimanı'nda yaşandı.

Havalimanında patlayıcı taşıyan bir İHA bulundu ve etkisiz hale getirildi.

Alman hükümeti daha sonra olayın sorumluluğunu resmen Rusya'ya yükledi ve saldırı girişimini Moskova'nın Avrupa'da yürüttüğünü savunduğu daha geniş hibrit operasyonların parçası olarak değerlendirdi.

Almanya İçişleri Bakanlığı olayın ülkedeki güvenlik tehdidinde “yeni bir tehlike seviyesi” oluşturduğunu açıklarken, hükümet tehdit seviyesini daha önce “soyut” olarak değerlendirilen düzeyden “yüksek” seviyeye çıkardı.

Bununla birlikte Berlin, Alman vatandaşlarına yönelik şu anda belirlenmiş somut bir saldırı tehdidi bulunmadığını da belirtiyor.

BND: Rusya Almanya'nın Ukrayna desteğini kırmak istiyor

Almanya, Ukrayna'nın en büyük askeri ve mali destekçilerinden biri.

BND Başkanı Jaeger'e göre Moskova'nın temel hedeflerinden biri Berlin'i Kiev'e verdiği desteği azaltmaya zorlamak.

Jaeger, Rusya'nın önümüzdeki kış Ukrayna'yı teslim olmaya zorlamaya çalışacağını savunarak saldırıların daha da ağırlaşabileceği uyarısında bulundu.

“Şimdiye kadar görmediğimiz şiddet ve acımasızlıkta Rus saldırıları beklemeliyiz” dedi.

Alman hükümeti de son aylarda Rusya kaynaklı olduğunu belirttiği İHA operasyonları, siber saldırılar ve sabotaj girişimlerinin arttığını savunuyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise Moskova'nın Avrupa'yı tehdit ettiği suçlamalarını reddediyor.

Putin daha önce, “Biz kimseyi tehdit etmiyoruz” açıklamasını yaptı.

Avrupa'da “hibrit savaş” alarmı

Almanya'nın uyarısı tek başına değil.

Avrupa Birliği ve NATO son dönemde Rusya'nın Avrupa genelinde yürüttüğünü belirttikleri hibrit operasyonların yoğunlaştığını açıkladı.

NATO'nun resmi değerlendirmesine göre bu faaliyetler sabotaj, şiddet eylemleri, sınır provokasyonları, siber saldırılar, elektronik müdahale, dezenformasyon, siyasi etki operasyonları ve kritik altyapıya yönelik girişimleri kapsıyor.

NATO, Almanya, Çekya, Estonya, Letonya, Litvanya, Polonya ve İngiltere dahil çeşitli ülkelerde Rusya bağlantılı olduğu ileri sürülen operasyonlarla ilgili soruşturmalar yürütüldüğünü belirtiyor.

Özellikle Rus askeri istihbaratı GRU ile bağlantılı olduğu belirtilen APT28 adlı hacker grubu, NATO ülkelerindeki kamu kurumları ve kritik altyapılara yönelik saldırılarla ilişkilendiriliyor.

AB de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden bu yana sabotaj, kritik altyapının hedef alınması, siber saldırılar ve dezenformasyon faaliyetlerinin arttığını savunuyor.

Moskova ise Batılı hükümetlerin bu suçlamalarını reddediyor.

Kallas: Rusya Avrupa'da insanların hayatını riske atıyor

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas da hafta başında Rusya'nın Avrupa'daki hibrit operasyonlarının arttığını söyledi.

Kallas, “Avrupa son haftalarda Rus hibrit saldırıları, sabotaj girişimleri ve hava sahası ihlallerinde artış gördü” dedi.

Moldova hava sahasının Rus füze ve İHA'ları tarafından yeniden ihlal edildiğini belirten Kallas, bunun “tamamen kabul edilemez” olduğunu söyledi.

Avrupalı yetkililer özellikle Baltık ülkeleri, Polonya, Romanya ve Moldova çevresindeki İHA ve füze olaylarının yanlış hesaplama sonucunda daha ciddi bir askeri krize dönüşmesinden endişe ediyor.

Karadeniz'de ticari gemi saldırıları yeni endişe kaynağı

Savaşın coğrafi olarak genişlemesine ilişkin son işaretlerden biri de Karadeniz'den geldi.

Bulgaristan açıklarında iki ticari gemi İHA saldırılarının hedefi oldu. Gemilerden biri battı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy saldırının arkasında Rusya'nın olduğunu söylerken, Bulgaristan hükümeti olayı uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendirdi.

Rusya ise saldırıyla ilgili henüz açıklama yapmadı.

Olay, Ukrayna savaşının Batı Karadeniz'deki ticari deniz taşımacılığı açısından yarattığı risklerin büyüdüğüne ilişkin kaygıları artırdı.

NATO: Sabotajdan siber saldırılara geniş bir cephe var

NATO'nun son değerlendirmeleri, Ukrayna savaşının çevresinde giderek genişleyen bir “gri bölge” mücadelesine işaret ediyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, “hibrit tehdit” ifadesinin yaşananları hafife alan bir tanımlamaya dönüşebileceğini belirterek İHA'lar, sabotaj ve siber saldırıları “gri bölge taktikleri” olarak tanımladı.

Son dönemde Avrupa'da öne çıkan olay ve suçlamalar arasında şunlar bulunuyor:

• Almanya: Leipzig/Halle Havalimanı'nda patlayıcı yüklü İHA saldırısı girişimi. Berlin olayın sorumluluğunu Rusya'ya yükledi.

• Baltık bölgesi: NATO ülkeleri Rus İHA'ları ve savaş uçaklarının hava sahası ihlalleri konusunda giderek daha sık alarm veriyor.

• Polonya ve Romanya: Yetkililer İHA, sabotaj ve hava sahası ihlallerini Rusya'nın daha geniş baskı kampanyasının parçası olarak değerlendiriyor.

• Moldova: Rus füze ve İHA'larının hava sahasını ihlal ettiği bildiriliyor.

• Siber cephe: NATO, Rus askeri istihbaratıyla bağlantılı grupları kamu kurumları ve kritik altyapıya yönelik saldırılardan sorumlu tutuyor.

• Kritik altyapı: Enerji, iletişim ve ulaştırma sistemleri olası sabotajlara karşı Avrupa'nın en önemli güvenlik başlıklarından biri haline geldi.

Ancak Avrupa hükümetleri arasında Rusya'nın yakın gelecekte NATO'ya karşı geniş çaplı konvansiyonel bir saldırı başlatacağı yönünde ortak bir değerlendirme bulunmuyor.

Bazı Baltık ülkelerinin yetkilileri, Rus ordusunun önemli bölümünün Ukrayna'da bağlı olması nedeniyle doğrudan NATO saldırısının şu aşamada sınırlı bir ihtimal olduğunu belirtiyor.

Asıl riskin sabotaj, siber saldırılar, İHA ihlalleri ve düşük yoğunluklu askeri faaliyetler üzerinden yanlış hesaplama veya kontrolsüz tırmanma olduğu değerlendiriliyor.

Rusya: Ukrayna rafineri saldırılarının bedelini ödeyecek

Gerilim aynı zamanda Ukrayna ile Rusya arasındaki enerji savaşının yoğunlaşmasıyla büyüyor.

Ukrayna, uzun menzilli füze ve İHA saldırılarıyla Rus petrol rafinerilerini hedef almaya devam ediyor.

Kiev, saldırıların Rusya'nın petrol rafineri kapasitesinin yarısından fazlasını devre dışı bıraktığını öne sürüyor. Bu iddia bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Zelenskiy, Rusya'nın Ukrayna şehirlerini yaşanmaz hale getirmeyi amaçladığını savunduğu hava saldırılarına karşı rafineri operasyonlarını artıracaklarını söyledi.

Moskova ise Ukrayna'nın Rus enerji tesislerine yönelik saldırılarının karşılıksız kalmayacağı uyarısında bulundu.

Rusya Ukrayna'nın enerji ve liman altyapısını vuruyor

Rusya da Ukrayna'nın enerji, sanayi ve liman altyapısına yönelik saldırılarını yoğunlaştırıyor.

Son saldırılarda Odesa bölgesindeki sanayi ve liman tesisleri hedef alındı.

Rusya Savunma Bakanlığı, Karadeniz kıyısındaki Çornomorsk'ta yakıt depoları ve yük gemileri ile Vylkove limanını vurduğunu açıkladı.

Harkiv bölgesindeki bir elektrik santralinin de hedef alındığı bildirildi.

Ukrayna Hava Kuvvetleri'ne göre Rusya yalnızca pazarı pazartesiye bağlayan gece 205 İHA fırlattı. Kiev bunlardan 172'sinin düşürüldüğünü veya elektronik yöntemlerle etkisiz hale getirildiğini açıkladı.

Ukrayna savaşı Avrupa savaşına dönüşüyor mu?

Mevcut tablo henüz Rusya ile NATO arasında doğrudan bir savaş anlamına gelmiyor.

Ancak Avrupa güvenlik kurumlarının değerlendirmeleri, Ukrayna savaşının etkilerinin artık savaş alanının çok ötesine geçtiğini gösteriyor.

İHA'lar, siber saldırılar, sabotaj girişimleri, hava sahası ihlalleri, kritik altyapı tehditleri ve Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırılar Avrupa ile Rusya arasındaki gri bölgeyi giderek daraltıyor.

BND Başkanı Jaeger'in uyarısının merkezinde de bu risk bulunuyor: Taraflardan hiçbiri doğrudan NATO-Rusya savaşı istemese bile, giderek daha saldırgan hale gelen düşük yoğunluklu operasyonların bir noktada kontrolden çıkması ihtimali büyüyor.

Bu nedenle Avrupa açısından temel soru artık yalnızca Ukrayna savaşının ne zaman sona ereceği değil, savaş devam ederken Rusya ile NATO arasındaki sınırın ne kadar süre korunabileceği.

Grog, Sky News, ParaAnaliz