Uganda Genelkurmay Başkanı gerilimi tırmandırdı: “Türkler ülkeyi terk etsin”

Uganda Genelkurmay Başkanı Orgeneral Muhoozi Kainerugaba, Türkiye ile aylardır devam eden gerilimi daha da tırmandırarak ülkedeki Türklerin Uganda'yı terk etmesini istedi. Kainerugaba ayrıca destekçilerine 18 Eylül'de Türkiye'nin Kampala Büyükelçiliği önünde gösteri düzenleme çağrısı yaptı. Ancak Uganda Dışişleri Bakanlığı veya Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni'den aynı yönde resmi bir açıklama gelmedi.

Uganda'nın Türkiye ile ilişkilerinde aylardır devam eden sıra dışı gerilim yeni bir aşamaya taşındı.

Uganda Genelkurmay Başkanı ve Cumhurbaşkanı Yoweri Museveni'nin oğlu Orgeneral Muhoozi Kainerugaba, Türkiye ile bağlantılı tüm ilişkilerini kestiğini öne sürerek ülkede bulunan Türk vatandaşlarının Uganda'yı terk etmesi gerektiğini söyledi.

Kainerugaba, X hesabından yaptığı açıklamada, “Uganda'daki Türklerle ilgili her şeyle bağımı çoktan kopardım. Bir an önce bavullarını toplayıp ülkemizden çıkmalılar” ifadelerini kullandı.

Ugandalı komutan yaklaşık iki saat sonra yaptığı ikinci açıklamayla gerilimi daha da yükseltti.

18 Eylül'de Türk Büyükelçiliği önünde gösteri çağrısı

Kainerugaba, siyasi destekçilerine 18 Eylül'de Türkiye'nin Kampala Büyükelçiliği önünde gösteri düzenlemeleri talimatını verdi.

Gösterinin organizasyonundan sorumlu olacak kişiyi de açıklayan Kainerugaba, başkanlığını yaptığı Patriotic League of Uganda'nın (PLU) protestoya geniş katılım sağlamasını istedi.

Kainerugaba paylaşımında, “18 Eylül'de Türk Büyükelçiliği önünde tam güç gösteri yapıyoruz” dedi.

Ugandalı general ayrıca bu talimata karşı çıkacak veya farklı açıklama yapacak “Türk ajanlarının” tutuklanacağı tehdidinde bulundu.

Kainerugaba'nın paylaşımına yanıt veren bazı PLU destekçileri de talimatı aldıklarını belirtti.

Uganda hükümetinden resmi karar yok

Ancak açıklamaların diplomatik statüsü konusunda önemli bir ayrım bulunuyor.

Kainerugaba Uganda'nın en üst düzey askeri yetkilisi ve aynı zamanda Cumhurbaşkanı Museveni'nin kıdemli danışmanlarından biri. Fakat ülkenin dışişleri bakanı değil.

Uganda Dışişleri Bakanlığı veya Cumhurbaşkanı Museveni tarafından Türk vatandaşlarının sınır dışı edilmesi, diplomatik ilişkilerin kesilmesi ya da Türkiye'nin Kampala Büyükelçiliği'nin kapatılmasına ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.

Dolayısıyla Kainerugaba'nın sosyal medya mesajları tek başına Uganda devletinin Türk vatandaşlarını sınır dışı etme veya Türkiye ile diplomatik ilişkileri kesme kararı aldığı anlamına gelmiyor.

Buna karşın ülkenin Genelkurmay Başkanı'nın siyasi destekçilerini yabancı bir büyükelçiliğin önünde gösteriye çağırması, Ankara-Kampala hattındaki gerilimin ulaştığı seviyeyi göstermesi açısından dikkat çekici.

Kriz aylardır devam ediyor

Kainerugaba'nın son açıklamaları ani bir çıkış değil.

Ugandalı general ile Türkiye arasında aylardır sosyal medya üzerinden yürüyen bir anlaşmazlık bulunuyor.

Kainerugaba Nisan ayında Uganda ordusunun Somali'deki faaliyetleri nedeniyle Ankara'dan 1 milyar dolar talep etmişti.

Talebinin karşılanmaması halinde Türkiye'nin Kampala Büyükelçiliği'ni kapatmak ve Türk Hava Yolları'nın Uganda'daki faaliyetlerini engellemekle tehdit etmişti.

Gerilim haziran ayında yeniden yükseldi.

Kainerugaba bu kez Uganda'nın Türk inşaat şirketi Yapı Merkezi ile yapılan milyarlarca dolarlık Standard Gauge Railway demiryolu sözleşmesini iptal ettiğini ileri sürdü.

Aynı dönemde Türk vatandaşlarına Uganda'yı terk etmeleri için 30 gün süre verildiğini iddia etmiş ve Türkiye'nin Kampala Büyükelçiliği önünde protesto çağrısı yapmıştı.

Ancak planlanan gösteriler daha sonra ertelenmişti.

Anlaşmazlığın merkezinde Fred Lumbuye var

Türkiye ile yaşanan gerilimin temel başlıklarından biri ise Ugandalı hükümet karşıtı Fred Lumbuye meselesi.

Uganda yönetimi, Türkiye'den Lumbuye'nin teslim edilmesini veya ülkeden sınır dışı edilmesini istiyor.

Kainerugaba'nın Ankara'ya yönelik sert açıklamalarında bu talep uzun süredir önemli bir yer tutuyor.

Son açıklamalar, daha önce ertelenen Türkiye karşıtı kampanyanın yeniden başlatıldığına işaret ediyor.

Bu kez Kainerugaba protesto için doğrudan 18 Eylül tarihini verdi ve siyasi hareketine organizasyon talimatı verdi.

Türkiye-Uganda ilişkileri açısından kritik hafta

Mevcut durumda Ankara-Kampala diplomatik ilişkilerinin resmen kesildiğini veya Türk vatandaşları hakkında resmi sınır dışı kararı bulunduğunu söylemek mümkün değil.

Ancak Kainerugaba sıradan bir siyasi aktör de değil.

Uganda ordusunun başındaki isim olmasının yanı sıra Cumhurbaşkanı Museveni'nin oğlu ve kıdemli danışmanı olması, açıklamalarına siyasi ağırlık kazandırıyor.

Bu nedenle 18 Eylül için yapılan gösteri çağrısının nasıl karşılık bulacağı ve Uganda hükümetinin Kainerugaba'nın açıklamalarına ilişkin resmi bir tutum alıp almayacağı önem taşıyor.

Özellikle Uganda Dışişleri Bakanlığı ve Cumhurbaşkanı Museveni'nin sessizliğini sürdürüp sürdürmeyeceği, gerilimin kişisel ve siyasi bir kampanya olarak mı kalacağını, yoksa iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilere doğrudan yansıyıp yansımayacağını belirleyecek.

Şimdilik ortaya çıkan tablo şu:

Uganda'nın Türkiye ile diplomatik ilişkilerini kestiğine dair resmi bir karar bulunmuyor. Ancak ülkenin Genelkurmay Başkanı, Türk vatandaşlarına ülkeyi terk etme çağrısı yapıyor ve kendi siyasi hareketini Türkiye Büyükelçiliği önünde protestoya hazırlıyor.

Azeri News