Türkiye yaşam memnuniyetinde Avrupa sondan ikinci: TÜİK verileri neden farklı?

Birleşmiş Milletler verilerini temel alan Geo Mapped çalışmasına göre Türkiye, 10 üzerinden 5,3'lük yaşam memnuniyeti puanıyla Avrupa'da sondan ikinci sırada yer aldı. Yalnızca savaşın sürdüğü Ukrayna Türkiye'nin altında bulunuyor. Buna karşılık TÜİK'in 2025 Yaşam Memnuniyeti Araştırması'nda ortalama yaşam memnuniyeti 5,7 olurken, kendisini “mutlu” olarak tanımlayanların oranı yüzde 53,3'e yükseldi. Peki iki tablo neden farklı?

Avrupa ülkelerinde yaşam memnuniyetini karşılaştıran yeni bir çalışma Türkiye açısından dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.

Birleşmiş Milletler verilerini temel alan Geo Mapped haritasına göre Türkiye'nin yaşam memnuniyeti puanı 10 üzerinden 5,3 oldu.

Bu sonuçla Türkiye araştırmaya dahil edilen Avrupa ülkeleri arasında sondan ikinci sırada yer aldı.

Türkiye'nin altında yalnızca savaşın sürdüğü Ukrayna bulunuyor. Ukrayna'nın yaşam memnuniyeti puanı 4,7 olarak hesaplandı.

Finlandiya yine zirvede

Listenin üst sıralarında ise İskandinav ülkelerinin ağırlığı dikkat çekiyor.

Finlandiya 7,8 puanla Avrupa'nın en yüksek yaşam memnuniyetine sahip ülkesi olurken, Danimarka ve İzlanda 7,5 puanla onu takip etti.

İsveç 7,3, Norveç ve Hollanda 7,2 puan aldı.

Lüksemburg 7,1, İsviçre 7, Almanya, İrlanda ve Belçika ise 6,9 puanda yer aldı.

İngiltere 6,7, Fransa ve İtalya 6,6, İspanya 6,5 ve Portekiz 6 puan aldı.

Çalışma genel olarak Kuzey ve Batı Avrupa'da yaşam memnuniyetinin daha yüksek, kıtanın güneydoğusu ve doğusunda ise daha düşük olduğunu gösteriyor.

Türkiye Balkan ülkelerinin de gerisinde

Türkiye'nin 5,3 puanlık sonucu bölgedeki ülkelerle karşılaştırıldığında da dikkat çekiyor.

Slovenya 6,9, Romanya 6,6, Sırbistan 6,4, Karadağ 6,1, Hırvatistan 6 ve Bulgaristan 5,9 puan aldı.

Rusya 5,8 puanda bulunurken Yunanistan, Arnavutluk, Kuzey Makedonya ve Bosna-Hersek'in puanları 5,7 olarak hesaplandı.

Böylece Türkiye, karşılaştırmaya dahil edilen ülkeler arasında Ukrayna dışında en düşük yaşam memnuniyeti puanına sahip ülke oldu.

TÜİK ise daha farklı bir tablo çiziyor

Ancak Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 Yaşam Memnuniyeti Araştırması daha olumlu bir tablo ortaya koyuyor.

TÜİK'e göre kendisini mutlu olarak tanımlayanların oranı 2024'te yüzde 49,6 iken 2025'te 3,7 puan artarak yüzde 53,3'e yükseldi.

Mutsuz olduğunu söyleyenlerin oranı ise yüzde 14,5'ten yüzde 13'e geriledi.

Kadınlarda mutluluk oranı yüzde 55,1, erkeklerde ise yüzde 51,4 olarak ölçüldü.

TÜİK'in yine 0 ile 10 arasındaki ölçeğine göre Türkiye'deki ortalama yaşam memnuniyeti 5,7 seviyesinde gerçekleşti.

Dolayısıyla uluslararası çalışmadaki 5,3 puan ile TÜİK'in 5,7 puanı arasında 0,4 puanlık fark bulunuyor.

Vatandaşı en fazla sağlık mutlu ediyor

TÜİK araştırmasına göre Türkiye'de insanların en büyük mutluluk kaynağı sağlık.

Katılımcıların yüzde 64,9'u kendilerini en fazla mutlu eden unsurun sağlıklı olmak olduğunu söyledi.

Sağlığı yüzde 14,7 ile sevgi, yüzde 9,8 ile başarı ve yüzde 7,7 ile para takip etti.

Araştırmaya katılanların yüzde 67,1'i ise geleceğinden umutlu olduğunu belirtti.

Buna karşılık vatandaşların ekonomik sorunlara ilişkin yanıtları çok daha karamsar bir tablo ortaya koyuyor.

Katılımcıların yüzde 31,3'ü hayat pahalılığını Türkiye'nin en önemli sorunu olarak tanımladı.

Hayat pahalılığını yüzde 16,5 ile yoksulluk ve yüzde 16,1 ile eğitim izledi.

Peki iki sonuç neden farklı?

Geo Mapped tarafından aktarılan uluslararası çalışma ile TÜİK araştırması arasındaki farkın birkaç olası teknik nedeni bulunabilir.

Her şeyden önce iki araştırmanın örneklem yapısı, saha çalışmasının gerçekleştirildiği dönem, kullanılan soru biçimi ve veri toplama yöntemi aynı olmayabilir.

“Hayatınızdan ne kadar memnunsunuz?” şeklindeki 0-10 ölçekli bir soru ile kişinin kendisini “mutlu”, “orta” veya “mutsuz” olarak tanımlamasını isteyen bir soru da aynı kavramı ölçmek zorunda değil.

Nitekim TÜİK verilerinin kendi içinde bile bu ayrım görülüyor: Mutlu olduğunu söyleyenlerin oranı yüzde 53,3'e yükselirken ortalama yaşam memnuniyeti puanı 5,7'de kaldı.

Dolayısıyla “mutluluk oranı” ile “ortalama yaşam memnuniyeti” doğrudan aynı gösterge olarak değerlendirilmemeli.

Ayrıca uluslararası karşılaştırmalarda kullanılan verilerin referans dönemi ile TÜİK'in 2025 araştırmasının dönemi farklıysa, 5,3 ile 5,7 arasındaki farkın bir bölümü bundan da kaynaklanabilir.

İnsanlar gerçek düşüncelerini söylüyor mu?

Bir başka tartışma ise kamu kurumlarının yaptığı anketlerde katılımcıların gerçek görüşlerini ne ölçüde rahat ifade ettiği.

Özellikle ekonomik ve siyasi ortamın insanların cevap verme davranışını etkileyip etkilemediği zaman zaman tartışılıyor.

Ancak yalnızca iki araştırma arasındaki farktan hareket ederek vatandaşların TÜİK'e gerçek düşüncelerini söylemekten çekindiği sonucuna varmak mümkün değil. Böyle bir iddianın ayrıca araştırılması ve ampirik olarak gösterilmesi gerekir.

Eldeki verilerden çıkarılabilecek daha sağlam sonuç ise şu:

Türkiye hangi veri setine bakılırsa bakılsın yaşam memnuniyetinde Avrupa'nın üst sıralarında bulunmuyor.

Uluslararası çalışmada 5,3 puanla sondan ikinci sırada yer alırken, TÜİK'in kendi araştırmasında bile ortalama yaşam memnuniyeti yalnızca 5,7 seviyesinde.

Üstelik TÜİK araştırmasına göre vatandaşların yaklaşık üçte biri ülkenin en önemli sorununun hayat pahalılığı olduğunu düşünüyor.

Bu nedenle iki araştırma arasındaki 0,4 puanlık fark kadar önemli olan başka bir soru daha var: Türkiye'de yaşam memnuniyeti neden Avrupa'nın büyük bölümünün gerisinde kalıyor?

Turkiye Today, ParaAnaliz