Trump'ın yeni hamlesi: Kara para zanlısı iş insanıyla dev ortaklık

Trump yönetiminin Venezuela petrol endüstrisini kontrol altına alma hamlesi, uluslararası diplomasi ve enerji piyasalarında dengeleri değiştiren sıra dışı bir ortaklıkla yeni bir boyuta taşındı. ABD hükümeti, hakkında birden fazla ülkede kara para aklama ve yolsuzluk soruşturması yürütülen Venezuelalı iş insanı Alejandro Betancourt ile devasa bir petrol anlaşmasına imza atıyor.

Bu kritik hamle, Caracas’ın Washington’a olan bağımlılığını artırırken, Betancourt’u da iki ülke arasındaki güç dengesinin tam merkezine oturtuyor.

Soruşturmalardan Muafiyet: ABD’nin Diplomatik Müdahalesi

İspanya ve İsviçre adli makamları, geçmişte Betancourt hakkında kara para aklama iddialarıyla soruşturma açmış ve İngiltere’den iadesini talep etmişti. Geçtiğimiz yıl İngiltere’de gözaltına alınan ve yurt dışına çıkış yasağı konulan 46 yaşındaki iş insanı için ABD Dışişleri ve Adalet Bakanlıkları devreye girdi.

ABD’li yetkililerin İsviçre ve İngiliz makamlarıyla temasa geçerek seyahat kısıtlamalarının kaldırılmasını sağlaması, Betancourt’un Washington ve Caracas hattında serbestçe mekik dokuyarak müzakereleri yürütmesinin önünü açtı.

100 Yıllık İmtiyaz ve Dev Rezervler

Anlaşma kapsamında ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) bünyesindeki bir finansman ofisi, Betancourt’un Barbados merkezli şirketi North American Blue Energy Partners (NABEP) ile ortaklık kurmaya hazırlanıyor.

• Rezerv Büyüklüğü: Anlaşma, Venezuela’da 17 petrol sahasının 100 yıl boyunca işletilmesini kapsıyor. Bu sahaların yaklaşık 65 milyar varillik rezerv taşıdığı tahmin ediliyor. Bu miktar, ABD'nin toplam kanıtlanmış petrol rezervlerine denk bir büyüklüğü temsil ediyor.

• Devlet Devleri Pas Geçildi: Trump yönetimi, Chevron gibi Amerikalı enerji devleri veya Venezuela devlet şirketi PDVSA ile doğrudan çalışmak yerine, üretimi hızla artırma yeteneğiyle öne çıkan Betancourt’u tercih etti.

Tarihi Benzerlik: "Rus Oligark Modeli"

Enerji uzmanları ve ekonomistler, yaşanan bu süreci Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından Rusya’da uygulanan özelleştirme politikalarına benzetiyor. Venezuelalı ekonomist Francisco Rodríguez, zayıflayan devlet yapılarının kritik enerji kaynaklarını siyasi bağlantıları güçlü kişilere devretmesinin "Rus oligark modelinin birebir kopyası" olduğunu vurguluyor.

Eski Venezuela Enerji Bakanı Rafael Ramírez ise kapalı kapılar ardında yürütülen bu anlaşmayı "sürdürülemez ve utanç verici" olarak nitelendirerek, ülkenin egemenlik haklarının ihlal edildiğini savunuyor.

Washington Mutfaktaki Riskleri Kabul Ediyor mu?

Betancourt’un sözcüsü Sara Chouraqui iddiaları reddederek projenin siyasi değil, ülke ekonomisini canlandırmaya yönelik bir kazanım olduğunu ifade etti. Ancak ABD’li hukuk uzmanları, hakkındaki davalar nedeniyle sıkışmış bir figürün tercih edilmesini Washington açısından bir "koz" olarak değerlendiriyor: ABD, Betancourt’un çizgiden çıkması durumunda askıya alınan hukuki süreçleri yeniden başlatma gücünü elinde tutuyor.

Trump yönetimi, bu hamlenin iç piyasadaki benzin fiyatlarını düşüreceğini ve ABD stratejik petrol rezervlerini takviye edeceğini savunurken; anlaşmanın hukuki zemini ve Venezuela’nın siyasi geleceğindeki yansımaları tartışılmaya devam ediyor.

New York Times