Trump: Erdoğan dostum, CAATSA gidecek

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'ye CAATSA kapsamında uygulanan yaptırımların kaldırılmasına ilişkin soruya olumlu bir tonla yanıt verirken henüz somut bir karar açıklamadı. Aynı dönemde Kremlin, Türkiye'deki Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerinin dost bir üçüncü ülkeye taşınması seçeneğinin gündemde olduğunu ve bu konuda çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı. Gelişmeler, Ankara-Washington hattında CAATSA yaptırımları ve F-35 dosyasının yeniden hareketlendiğine işaret ediyor.

ABD Başkanı Donald Trump, Türkiye'ye Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alması nedeniyle uygulanan CAATSA yaptırımlarının kaldırılması konusunda olumlu mesaj verdi.

Trump'a Türkiye'ye yönelik yaptırımların kaldırılmasını neyin geciktirdiği soruldu.

ABD Başkanı doğrudan bir karar açıklamak yerine Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ilişkisine vurgu yaptı.

“Başkan Erdoğan'la her zaman konuşurum. Bildiğiniz gibi kendisi benim arkadaşım. Ve onu her zaman mutlu ederim” diyen Trump, yaptırımların ne zaman veya hangi koşullarda kaldırılabileceğine ilişkin ayrıntı vermedi.

Trump temmuzda da CAATSA mesajı vermişti

Trump, temmuz ayında Türkiye'de düzenlenen NATO zirvesi sırasında Erdoğan ile yaptığı görüşmede de CAATSA yaptırımlarını kaldırmak istediğini söylemişti.

ABD Başkanı aynı görüşmede Ankara'nın yeniden F-35 savaş uçakları satın almasına izin verilmesini “kesinlikle” değerlendireceğini ifade etmişti.

Türkiye'nin F-35 programına dönüşünün önündeki temel sorun ise Rusya'dan satın alınan S-400 hava savunma sistemleri.

Washington, Türkiye'yi 2019 yılında F-35 programından çıkardı.

ABD yönetimi, S-400 sisteminin F-35'lerin güvenliği açısından risk oluşturduğunu ve NATO savunma sistemleriyle uyumlu olmadığını savunuyor.

Kremlin: S-400'lerin taşınması gündemde

Trump'ın CAATSA konusunda verdiği olumlu mesajın yanı sıra Moskova'dan da S-400 dosyası açısından dikkat çekici bir açıklama geldi.

Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, Türkiye'deki Rus yapımı S-400 sistemlerinin dost bir üçüncü ülkeye taşınması seçeneğinin gündemde olduğunu söyledi.

Peskov, Rusya'nın S-400'lerin Türkiye'den başka bir ülkeye gönderilmesi ihtimalini değerlendirip değerlendirmediğine ilişkin soruya, “Konu gündemde. İlgili çalışmalar yürütülüyor ve gerekli temaslar gerçekleştiriliyor” yanıtını verdi.

Açıklama, Türkiye'nin S-400 sistemlerinin geleceğine ilişkin Ankara ile Moskova arasında görüşmeler yürütüldüğüne dair en açık Rus mesajlarından biri oldu.

Lavrov: Rusya'nın onayı gerekiyor

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da daha önce S-400 sistemlerinin Türkiye'den dost bir üçüncü ülkeye devredilmesi ihtimaline açık olduklarını söylemişti.

Lavrov, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 81'inci dönem Yüksek Düzeyli Haftası sonrasında düzenlediği basın toplantısında, böyle bir transferin teorik olarak mümkün olduğunu belirtmişti.

Ancak Lavrov o aşamada Rusya'ya resmi bir talep ulaşmadığını ifade etmişti.

Rus Dışişleri Bakanı ayrıca Türkiye'nin S-400 sistemlerini başka bir ülkeye devretmesinin Moskova'nın onayı olmadan gerçekleşemeyeceğini vurgulamıştı.

Peskov'un son açıklaması ise bu konuda artık çalışmalar ve temaslar yürütüldüğünü ortaya koyuyor.

S-400 anlaşması F-35 krizini başlatmıştı

Türkiye, Rusya ile 2017 yılında yaklaşık 2,5 milyar dolar değerinde dört S-400 hava savunma sistemi taburunun satın alınması konusunda anlaşmaya vardı.

Rus devlet savunma ihracat şirketi Rosoboronexport, teslimat sözleşmesinin Ekim 2019'da tamamlandığını açıkladı.

Ankara'nın S-400 sistemlerini satın alması ABD ile Türkiye arasında ciddi bir savunma krizine yol açtı.

Washington önce Türkiye'yi F-35 programından çıkardı, ardından CAATSA kapsamında Türkiye'nin savunma sanayisini hedef alan yaptırımlar uyguladı.

Böylece Türkiye, üretim ortağı olduğu ve uçak satın almayı planladığı F-35 programının dışında kaldı.

Üç dosya birbirine bağlanıyor

Son açıklamalar Ankara-Washington-Moskova hattında S-400, CAATSA ve F-35 dosyalarının giderek daha fazla birbirine bağlandığını gösteriyor.

Trump yönetimi Türkiye'ye yönelik CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasına olumlu yaklaşırken, F-35 satışına da kapıyı tamamen kapatmıyor.

Buna karşılık Washington açısından temel sorun olan S-400 sistemlerinin Türkiye dışına çıkarılması seçeneği Moskova tarafından da artık açık biçimde gündemde tutulan bir konu.

Ancak henüz Türkiye'nin S-400'leri üçüncü bir ülkeye göndermesi, ABD'nin CAATSA yaptırımlarını kaldırması veya Ankara'nın F-35 programına geri dönmesi konusunda açıklanmış nihai bir anlaşma bulunmuyor.

Dolayısıyla diplomatik trafik hızlanmış olsa da S-400'lerin geleceği, CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve Türkiye'nin F-35 programına dönüşü konusunda nihai kararlar henüz alınmış değil.

TRT World, Tasnim News Agency