SPK’dan yedi portföy şirketinin fonlarına müdahale: Bazı fonlar tasfiye edilecek

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), finansal piyasalarda yaşanan son gelişmelerin ardından Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy tarafından kurulan ve TEFAS’ta işlem gören yatırım fonlarının alım-satım işlemlerini durdurdu. Kurul ayrıca bazı fonların belirleyeceği yöntemle tasfiye edilmesine karar verdi. Tasfiye kapsamındaki fonların bazı Borsa İstanbul şirketlerinin fiili dolaşımdaki paylarının yarısından fazlasını elinde bulundurması dikkat çekiyor.

Yatırım fonlarında yaşanan likidite sıkışıklığı ve temerrütlerin ardından Sermaye Piyasası Kurulu’ndan (SPK) yeni ve kapsamlı bir müdahale geldi.

SPK, finansal piyasalardaki gelişmeleri dikkate alarak sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı bir ortamda işlemesini sağlamak ve yatırımcıların hak ve yararlarını korumak amacıyla yedi portföy yönetim şirketinin bazı fonlarının tasfiye edilmesine karar verdiğini açıkladı.

Kurul ayrıca söz konusu şirketlerin kurucusu olduğu ve Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu’nda (TEFAS) işlem gören tüm yatırım fonlarını alım ve satım yönünde işleme kapattı.

Yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS işlemleri durduruldu

SPK kararının kapsadığı portföy yönetim şirketleri şöyle:

Tera Portföy Yönetimi A.Ş., Pusula Portföy Yönetimi A.Ş., Hedef Portföy Yönetimi A.Ş., Atlas Portföy Yönetimi A.Ş., A1 Portföy Yönetimi A.Ş., Pardus Portföy Yönetimi A.Ş. ve Bulls Portföy Yönetimi A.Ş.

Bu şirketlerin kurucusu olduğu ve katılma payları TEFAS’ta işlem gören tüm yatırım fonlarının platformdaki alım ve satım işlemleri durduruldu.

SPK ayrıca söz konusu portföy yönetim şirketlerinin bazı yatırım fonlarının Kurul tarafından belirlenecek yöntemle tasfiye edilmesine karar verdi.

Karar, son günlerde bazı fonlarda yaşanan likidite sorunları ve katılma payı iade ödemelerindeki temerrütlerin ardından geldi.

Gözler fonların elindeki hisselere çevrildi

Tasfiye kararının ardından piyasanın odağı, söz konusu fonların portföylerinde bulunan Borsa İstanbul hisselerine çevrildi.

Portföy verileri, bazı şirketlerde tasfiye edilecek fonların sahip olduğu hisselerin şirketlerin fiili dolaşımdaki paylarına oranının oldukça yüksek seviyelere ulaştığını gösteriyor.

Bu açıdan listenin ilk sırasında TEHOL bulunuyor.

Fonların TEHOL’deki toplam pozisyonu 822 milyon 606 bin 173 lot seviyesinde. Bu miktar şirketin fiili dolaşımdaki hisselerinin %77,74’üne karşılık geliyor.

TEHOL’ü %68,14 ile ANELE, %60,13 ile TRHOL, %57,52 ile OZATD ve %54,68 ile PEKGY izliyor.

PEKGY’de 1,6 milyar lotluk pozisyon

Fonların ellerinde tuttukları toplam hisse miktarı açısından ise PEKGY ilk sırada yer alıyor.

Fonların PEKGY’deki toplam pozisyonu 1 milyar 608 milyon 817 bin 294 lot olarak hesaplandı.

Bu pozisyon, şirketin 2 milyar 942 milyon 500 bin adetlik fiili dolaşımının %54,68’ine karşılık geliyor.

PEKGY’nin ardından TEHOL’de 822,6 milyon, ISKPL’de 156,3 milyon ve IEYHO’da 81,8 milyon lotluk toplam fon pozisyonu bulunuyor.

ANELE ve TRHOL’de fiili dolaşımın yüzde 60’ından fazlası

Fonların sahip olduğu hisselerin fiili dolaşıma oranı açısından ANELE ve TRHOL de öne çıkıyor.

ANELE’de fonların toplam pozisyonu 47 milyon 960 bin 455 lot seviyesinde bulunuyor. Bu miktar şirketin fiili dolaşımdaki hisselerinin %68,14’üne karşılık geliyor.

TRHOL’de ise fonların toplam pozisyonu 6 milyon 160 bin 9 lot. Bunun fiili dolaşımdaki paylara oranı %60,13 seviyesinde.

OZATD’de fonların toplam pozisyonu 10 milyon 756 bin 759 lot olarak hesaplanırken, 18 milyon 700 bin 835 adetlik fiili dolaşıma oranı %57,52 olarak gerçekleşiyor.

DSTKF dahil başka hisselerde de yüksek yoğunlaşma

Fon portföylerinde yüksek fiili dolaşım oranlarıyla dikkat çeken diğer hisseler arasında IEYHO, DSTKF, ISKPL, SELEC ve BIGEN bulunuyor.

IEYHO’da fonların 81 milyon 775 bin 746 lotluk pozisyonu şirketin fiili dolaşımının %43,09’una karşılık geliyor.

DSTKF’de 29 milyon 129 bin 321 lotluk fon pozisyonunun fiili dolaşıma oranı %34,46 seviyesinde.

ISKPL’de 156 milyon 334 bin 285 lotluk pozisyon fiili dolaşımın %26,39’una, SELEC’te 19 milyon 88 bin 782 lotluk pozisyon %20,62’sine ve BIGEN’de 30 milyon 374 bin lotluk pozisyon %20,24’üne karşılık geliyor.

Büyük BIST şirketleri de portföylerde

Tasfiye kapsamına giren fonların portföyleri yalnızca fiili dolaşımı görece düşük şirketlerden oluşmuyor.

Fonlarda THYAO, ASELS, KCHOL, TUPRS, EREGL, PGSUS, GARAN, AKBNK, SAHOL, TCELL, PETKM ve FROTO gibi Borsa İstanbul’un büyük şirketlerinin hisseleri de bulunuyor.

Ancak bu şirketlerde fonların sahip olduğu hisselerin fiili dolaşımdaki toplam paylara oranı, listenin üst sıralarında bulunan şirketlere kıyasla daha düşük seviyelerde kalıyor.

Bu nedenle tasfiye sürecinin Borsa İstanbul üzerindeki etkisinin boyutu açısından yalnızca fonların portföy büyüklükleri değil, hangi hisselerde ne ölçüde yoğunlaştıkları ve tasfiyenin hangi yöntem ve takvimle gerçekleştirileceği de önem taşıyor.

Kredili işlemlerde özkaynak oranı yüzde 20’ye indirilebilecek

SPK aynı zamanda piyasalardaki dalgalanmanın etkilerini sınırlamaya yönelik bir başka karar daha aldı.

Mevcut düzenlemeye göre kredili sermaye piyasası işlemlerinin devamı sırasında yatırımcıların asgari %35 özkaynak koruma oranını sağlaması gerekiyor.

SPK, aracı kurumların kendi risk politikalarına uygun olması ve müşteri taleplerinin mümkün olduğunca gözetilmesi şartıyla bu oranın geçici olarak %20’ye kadar esnek uygulanabilmesine izin verdi.

Uygulama ikinci bir duyuruya kadar ve en geç 2 Ekim 2026 seans sonuna kadar geçerli olacak.

Bu adım, sert fiyat hareketleri nedeniyle kredili pozisyonlarda oluşabilecek ilave teminat ihtiyacını ve buna bağlı zorunlu satış baskısını sınırlamaya yönelik bir tedbir niteliği taşıyor.

Tasfiye yöntemi kritik olacak

SPK’nın son kararları, yatırım fonlarında başlayan likidite sorunlarına karşı düzenleyici müdahalenin yeni bir aşamaya geçtiğini gösteriyor.

Yedi portföy yönetim şirketinin TEFAS fonlarının alım-satıma kapatılması yatırımcı çıkışlarını durdururken, bazı fonların tasfiye edilmesi kararı bundan sonraki süreçte portföylerde bulunan hisselerin nasıl yönetileceği sorusunu gündeme getiriyor.

Özellikle fonların fiili dolaşımın %50-78’ine kadar ulaşan paylara sahip olduğu şirketlerde, tasfiyenin yöntemi ve takvimi piyasa açısından yakından izlenecek.

SPK’nın aynı anda kredili işlemlerde asgari özkaynak oranının %35’ten %20’ye kadar düşürülebilmesine izin vermesi ise olası zorunlu satışların piyasa üzerindeki baskısını azaltmaya yönelik tamamlayıcı bir adım olarak öne çıkıyor.

BloombergHT, Ekonomim