SPK’dan 131 fonun tasfiyesi için yol haritası: Ödemeler nasıl yapılacak?

Sermaye Piyasası Kurulu, tasfiyesine karar verilen 131 yatırım fonunda sürecin nasıl işleyeceğini açıkladı. Fon portföyleri bankalar aracılığıyla kademeli olarak nakde çevrilecek ve elde edilen tutarlar yatırımcılara payları oranında ödenecek. Gerçekleşmeyen iade emirlerine öncelik verilirken tasfiye süreci için en fazla üç aylık süre öngörüldü.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye kararı verilen 131 yatırım fonunun portföylerinin nakde dönüştürülmesi ve yatırımcılara yapılacak ödemelere ilişkin yol haritasını belirledi.

Tasfiye işlemleri doğrudan bankalar aracılığıyla yürütülecek.

Tera Portföy Yönetimi AŞ’nin kurucusu olduğu fonların tasfiye işlemlerini Türkiye İş Bankası AŞ üstlenecek. Tasfiye kapsamındaki diğer altı portföy yönetim şirketine ait fonlarda ise süreç Ziraat Bankası AŞ tarafından yürütülecek.

SPK’nın belirlediği sistemde önce fonların varlık ve yükümlülükleri tespit edilecek, ardından portföylerdeki finansal varlıklar piyasa koşulları dikkate alınarak kademeli şekilde nakde çevrilecek. Elde edilen para, fon yatırımcılarına sahip oldukları katılma payları oranında dağıtılacak.

İlk aşama: Fonların varlıkları ve yatırımcı payları tespit edilecek

Belirlenen esasların yürürlüğe girmesinden sonraki iki iş günü içinde tasfiye kapsamındaki her fonun dolaşımdaki toplam katılma payı sayısı ile yatırımcı hesaplarında bulunan katılma payları karşılaştırılacak.

Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) ile tasfiye işlemlerinde görevlendirilen bankalar arasında mutabakat gerçekleştirilecek.

Bu süreçte yatırımcı hesaplarında bulunan rehin, haciz, tedbir ve diğer kısıtlamalar da tespit edilecek. Henüz gerçekleşmemiş emirler de mutabakat kapsamına alınacak.

Fon portföylerinde saklamaya tabi finansal varlıklar ise Takasbank bünyesinde ilgili bankalar adına açılacak hesaplarda tutulacak.

Alacak ve borçlar için 10 iş günü

Fonların repo, ters repo, mevduat, katılma hesabı, kredi ve benzeri işlemlerinden kaynaklanan alacak ve borçlarının da belirlenmesi gerekiyor.

Bu işlemlere ilişkin mutabakatın SPK kararını izleyen en geç 10 iş günü içinde tamamlanması öngörülüyor.

Böylece fonların gerçek net varlık durumunun belirlenmesinin ardından portföylerin nakde dönüştürülmesi aşamasına geçilecek.

Fonlardaki hisseler bir anda satılmayacak

Tasfiye sürecinin Borsa İstanbul açısından en önemli bölümlerinden biri fon portföylerindeki finansal varlıkların nasıl satılacağı olacak.

SPK’nın belirlediği çerçeveye göre fonların sahip olduğu finansal varlıkların tamamının aynı anda piyasaya verilmesi öngörülmüyor.

Varlıklar yatırımcıların menfaati, piyasa derinliği ve likidite koşulları dikkate alınarak bankaların belirleyeceği aralıklarla kademeli şekilde satılacak.

Bankalar, varlığın türüne göre fon hesabına doğrudan satış talimatı verebilecek veya işlemleri bir yatırım kuruluşu aracılığıyla gerçekleştirebilecek.

Bu yöntem özellikle bazı fonların belirli hisse senetlerinde taşıdığı büyük pozisyonların piyasada ilave satış baskısı yaratmasının sınırlanması açısından önem taşıyor.

Vadeli yatırımların vadesi beklenecek

Fon portföylerinde yalnızca hisse senetleri ve anında nakde çevrilebilecek finansal araçlar bulunmuyor.

Vadeli mevduat, katılma hesabı, ters repo ve benzeri belirli bir vadeye bağlı yatırım araçlarından sağlanacak tutarlar, vade sonunda fon hesabına aktarılacak.

Diğer portföy varlıklarının satışından elde edilen nakit ise yatırımcılara ödeme yapılacağı tarihe kadar para piyasası araçlarında değerlendirilebilecek.

Yatırımcılara ödeme nasıl yapılacak?

Fon portföylerindeki varlıkların nakde çevrilmesinden elde edilen tutarlar, görevlendirilen bankaların hazırlayacağı ödeme planı çerçevesinde yatırımcılara aktarılacak.

Ödemeler, mutabakatı tamamlanan bireysel saklama hesaplarına yapılacak.

Her yatırımcı, fonda sahip olduğu katılma payı oranında ödeme alacak.

Dolayısıyla yatırımcıların alacağı paranın miktarı ve ödemenin yapılacağı tarih bütün fonlar için aynı olmayabilecek.

Ödeme takvimi, fon portföyündeki varlıkların ne kadar hızlı ve hangi fiyatlardan nakde çevrilebildiğine bağlı olacak.

Gerçekleşmeyen iade emirlerine öncelik

SPK’nın yol haritasında, kriz sırasında fondan çıkmak için talimat veren ancak ödemesini alamayan yatırımcılara ilişkin özel bir düzenleme de bulunuyor.

İhbarlı fonlarda 17 Eylül 2026 saat 13.30’dan sonra verilen katılma payı iade talimatları tasfiye sürecine dahil edilecek.

Para piyasası fonlarında ise gün sonu valör atlama saatinin ardından verilen talimatlar bu kapsamda değerlendirilecek.

TEFAS üzerinden verilmesine rağmen gerçekleştirilemeyen satış emirlerinin karşılığı fon hesabına borç olarak kaydedilecek.

Fon portföyündeki varlıkların satışından nakit sağlandığında öncelikle bu borçların ödenmesi sağlanacak.

Yeni alım ve iade emirleri gerçekleştirilmeyecek

SPK kararıyla TEFAS üzerinden alım ve satıma kapatılan fonlarda işlemlerin farklı kanallar üzerinden devam ettirilmesine de izin verilmeyecek.

Kurucu veya diğer dağıtıcı kuruluşlar üzerinden TEFAS dışında verilen katılma payı iade talimatları gerçekleştirilmeyecek.

Tasfiye kararı verilen fonlar için 17 Eylül 2026 tarihinden itibaren TEFAS dışındaki dağıtım kanallarından da yeni katılma payı alım veya iade talimatı verilemeyecek.

Buna karşılık 17 Eylül ve öncesinde fon portföylerine ilişkin verilmiş ancak takası henüz tamamlanmamış varlık ve işlem talimatları normal süreç içerisinde sonuçlandırılacak.

Tasfiye için üç aylık takvim

SPK, tasfiye işlemlerinin tamamlanması için bir üst süre de belirledi.

Buna göre fonların mal varlıklarının tasfiyesi, duyuru tarihinden itibaren işleyecek en fazla üç aylık sürenin sona ermesini izleyen ilk iş gününde tamamlanacak.

Ancak yatırımcılara yapılacak ödemelerin zamanlaması, portföylerde bulunan varlıkların piyasa koşullarını mümkün olduğunca bozmadan nakde çevrilebilmesine bağlı olacak.

Böylece tasfiye sürecinde iki hedefin aynı anda gözetilmesi amaçlanıyor: yatırımcıların alacaklarının mümkün olan ölçüde korunması ve fon portföylerindeki büyük pozisyonların kontrolsüz biçimde piyasaya sürülerek Borsa İstanbul’da yeni bir satış dalgası yaratmasının önlenmesi.