Sektörel Güncel Gelişmeler: Demir Çelik

Küresel ham çelik üretimi 2024’ün ilk çeyreğinde yıllık bazda %0,5 düzeyindeki artış ile nispeten yatay bir görünüm sergilemiştir. Bu dönemde Çin’in üretimindeki yıllık %1,9 düzeyindeki gerilemeye rağmen Hindistan, Almanya ve Türkiye gibi diğer önemli ülkelerdeki üretim artışları toplam üretimi dengeleyici bir etki yaratmıştır. Türkiye bu dönemde deprem felaketinin yarattığı üretim kesintilerinden kaynaklı baz etkisiylegeçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla üretimini %28,4 artırmıştır.

Dünya Çelik Birliği’nin Nisan ayında yayımladığı projeksiyona göre iki yıldır daralan küresel çelik talebinin 2024 ve 2025’te sırasıyla %1,7 ve %1,2 düzeyinde artması beklenmektedir. Özellikle Türkiye’nin en önemli ihracat partneri olan AB’nin talebine yönelik bu yıllarda sırasıyla %2,9 ve %5,3’lük artış beklentisi sektörün gelecek performansına ilişkin olumlu sinyaller vermektedir.

Dış ticaret göstergeleri 2024’ün ilk üç ayında, bir önceki çeyrekte olduğu gibi olumlu bir tablo çizmiştir. Deprem felaketinin yarattığı düşük baz etkisinin de hissedildiği ilk çeyrekte ihracat tutar bazında yıllık %9,5 düzeyinde yükselirken, miktar bazında %32,6 düzeyinde artış kaydetmiştir. Bu dönemde jeopolitik gerilimler nedeniyle İsrail ve Yemen’e, zayıf iktisadi görünümün etkisiyle de Almanya’ya yapılan demir çelik ihracatındaki kaybın diğer ülkelere yapılan ihracattaki artışlarla telafi edildiği izlenmiştir. Özellikle Romanya’ya yapılan ihracatın yıllık bazda %93 yükselmesi dikkat çekmiştir. İthalat ise tutar bazında yıllık %0,7 gerilerken, miktar bazında %4,8 düşmüştür. Toplam demir çelik ithalatındaki gerilemeye rağmen bu dönemde Çin, Malezya ve Endonezya gibi fiyat avantajı yüksek Asya ülkelerinden yapılan ithalatın artması sektör açısından risk teşkil etmeye devam etmektedir İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO) yayımladığı sektörel PMI verilerine göre Nisan’da ana metal sanayi üretim, yeni siparişler ve yeni ihracat siparişleri alt endeksleri 50 eşik değerinin altındaki seyirlerini koruyarak sektörün potansiyelinin altında faaliyet göstermeye devam ettiğine işaret etmiştir.

Küresel düzeyde etkili olmaya devam eden yüksek faiz ortamının daha önce tahmin edilenden daha uzun sürebileceği yönündeki beklenti nedeniyle ham çelik üretimindeki toparlanmaya rağmen sektör üzerinde baskı oluşturan faktörlerin önümüzdeki dönemde de etkili olabileceği düşünülmektedir. Küresel çelik talebinin yaklaşık %52’sini oluşturan konut sektörünün sıkı para politikası nedeniyle zayıf bir görünüm sunması, demir çelik sektörü açısından da belirleyici bir etkiye sahiptir. Kızıldeniz ve Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimlerin seyri de sektörün ihracat kapasitesi açısından yakından takip edilmeye devam edecektir.

2024’ün ilk üç ayında hammadde fiyatlarındaki sınırlı artışlar sektörde girdi maliyetleri açısından nispeten olumlu bir görünüm sunmuştur.

Sektörün sürdürülebilirliği ve yeşil dönüşüm kapsamında önemli demir çelik üreticilerinin bu dönemde yatırımlarını artırdığı izlenmiştir.

Türkiye İş Bankası