SABAH Raporu: Washington'da siyasi deprem, piyasalarda normalleşme rallisi

Özet: ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu elde etmesinin ardından küresel piyasalarda ilk olumsuz tepki yerini yükselişe bıraktı. İran savaşının sona erebileceği beklentisi Brent petrolü 94 dolara kadar geriletirken, ABD tahvil faizleri ve dolar değer kaybetti. Wall Street'te sanayi ve geleneksel sektör hisseleri yükselirken, YZ ve yarı iletken şirketleri satış baskısı altında kaldı. Borsa İstanbul'da ise fon tasfiyelerine ilişkin olumlu gelişmeler ve petrol fiyatlarındaki düşüşün desteğiyle BIST100 yüzde 4 yükseldi.

ABD seçimlerinin ardından Wall Street'te yön değişti

ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongre'nin her iki kanadında çoğunluğu ele geçirmesinin ardından, piyasaların ilk tepkisinin aksine ABD borsaları dün geceyi yükselişle tamamladı.

Washington'da ortaya çıkabilecek siyasi kilitlenmenin Başkan Donald Trump'ın öngörülemeyen politika değişikliklerini sınırlayabileceği düşüncesi, yatırımcıların risk iştahını destekledi.

İran savaşının sona erdirilmesi yönündeki siyasi baskının artabileceği beklentisi de piyasaların olumlu tepki vermesinde etkili oldu.

Öte yandan, kamu harcamalarının daha sıkı denetlenebileceği ve bütçe açığının kontrol altına alınabileceği beklentileri ABD tahvil faizlerinde gerilemeye yol açtı.

Ancak Kongre'deki güç dengesinin değişmesi, yeni siyasi ve ekonomik riskleri de beraberinde getiriyor.

Washington'da siyasi kilitlenme riski: İlk sınav 11 Aralık

Demokratların Kongre'de çoğunluğu elde etmesiyle Trump yönetiminin kalan iki yıllık görev süresinin daha zorlu geçebileceği değerlendiriliyor.

Başkan'ın veto yetkisini daha sık kullanması ve Kongre'nin yönetimin politikalarına karşı çıkması, Washington'da siyasi tıkanıklığa neden olabilir.

Bu gelişmelerin ABD ekonomisi ve dolar üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği belirtiliyor.

Siyasi çekişmenin ilk önemli sınavı 11 Aralık'ta yaşanacak.

Bu tarihe kadar yeni bütçe veya geçici finansman düzenlemesi üzerinde uzlaşma sağlanamaması halinde federal hükûmetin yeniden kapanması gündeme gelebilir.

Yılın başında da ABD varlıklarından uzaklaşma ve zayıf dolar teması öne çıkmış, kıymetli metaller rekor seviyelere yükselirken dolar endeksi DXY son dört yılın en düşük düzeyini görmüştü.

Son gelişmelerle DXY yeniden son beş haftanın en düşük seviyesine geriledi.

İran'da barış beklentisi petrol fiyatlarını çökertti

Demokratların Kongre'de kontrolü ele geçirmesinin ardından İran savaşının sona erdirilmesine yönelik beklentiler güçlendi.

Brent petrolün vadeli fiyatı dün yaklaşık yüzde 9 düşerek 94 dolar seviyesine geriledi.

Böylece haftalık kayıp yüzde 20'ye ulaştı.

Düşüşün devam etmesi halinde petrol fiyatları Nisan 2020'den bu yana en sert haftalık gerilemesini kaydedebilir.

Petrol fiyatlarındaki satış baskısında yalnızca seçim sonuçları değil, Cumhuriyetçi Parti içinde İran savaşına yönelik eleştirilerin artması da etkili oldu.

JD Vance: Seçim yenilgisinin nedeni İran savaşı

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Cumhuriyetçilerin seçim yenilgisinin düşük seçmen katılımından kaynaklanmadığını söyledi.

Vance'e göre asıl sorun, 2024 başkanlık seçimlerinde Trump'a oy veren seçmenlerin bu kez Demokratlara yönelmesi oldu.

Vance, seçmenlerin Cumhuriyetçilerden uzaklaşmasının nedenleri arasında İran savaşının sona erdirilememesini, hayat pahalılığını, "Önce Amerika" politikasından uzaklaşılmasını ve İsrail ile ilişkileri sıraladı.

Özellikle savaşın seçim yenilgisindeki rolüne yaptığı vurgu, Cumhuriyetçi Parti içinde dış politikaya yönelik eleştirilerin arttığını ortaya koydu.

Bu açıklamalar, piyasalarda İran ile diplomatik çözüm ihtimaline yönelik beklentileri güçlendirdi.

Trump ve Netanyahu nasıl bir yol izleyecek?

Şubat ayında İran'da rejim değişikliği hedefiyle başlayan savaş, sekiz ayın sonunda Tahran yönetimini deviremedi.

Buna karşılık yükselen enerji fiyatları ve hayat pahalılığı, ABD'de Trump yönetimine yönelik siyasi baskıyı artırdı.

İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu'nun da seçimlerde çoğunluğu kaybetmesi, savaşın geleceğine ilişkin belirsizlikleri artıran bir diğer gelişme oldu.

Piyasalar ABD ve İsrail'deki siyasi gelişmeleri barış ihtimalinin güçlenmesi olarak değerlendiriyor.

Ancak iki liderin siyasi kayıplarını telafi etmek amacıyla yeniden askeri seçeneğe başvurması ihtimali de göz ardı edilmiyor.

İran yönetiminin ABD seçim sonuçlarını kendi lehine yorumlayarak müzakerelerde daha sert bir tutum benimsemesi de diplomatik çözümü zorlaştırabilir.

Dolayısıyla petrol fiyatlarındaki sert gerilemeye rağmen savaşın kısa sürede sona ereceğini söylemek için henüz erken.

ABD tahvil faizleri geriledi, Dow Jones yüzde 3 yükseldi

Petrol fiyatlarındaki düşüş, enflasyon baskısının hafifleyebileceği ve faiz beklentilerinin aşağı yönlü değişebileceği düşüncesini destekledi.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,84 seviyesine gerilerken, son beş haftadaki düşüş 50 baz puanı aştı.

Wall Street'te ise sektörler arasında belirgin bir ayrışma yaşandı.

• S&P 500: Yüzde 1,6 yükseldi.

• Dow Jones: Yüzde 3'ün üzerinde değer kazandı.

• Yarı iletken endeksi: Yüzde 3'ten fazla geriledi.

• Nasdaq vadeli işlemleri: Bu sabah yaklaşık yüzde 1 düşüş gösterdi.

Sanayi şirketleri ve geleneksel sektör hisseleri yükselişe öncülük ederken, teknoloji şirketlerinde satış baskısı devam etti.

YZ hisselerinde satış dalgası Asya'ya yayıldı

Demokratların veri merkezleri ve yapay zekâ yatırımlarına yönelik denetimleri artırabileceği beklentisi, teknoloji hisselerinde satışları hızlandırdı.

Özellikle yarı iletken üreticileri ve YZ altyapısına yönelik yüksek yatırım harcamaları yapan şirketler olumsuz etkilendi.

Micron ve Dell hisseleri geceyi yüzde 7-8 civarında kayıpla tamamlarken, SpaceX ve Nvidia için aktarılan düşüşler yüzde 3-4 düzeyinde oldu.

Satış dalgası Asya piyasalarına da yansıdı.

Güney Kore'nin KOSPI endeksi yüzde 5'ten fazla gerilerken, teknoloji ağırlıklı Tayvan borsası yüzde 2,5 düşüş kaydetti.

ABD'de Demokratların YZ ve veri merkezi yatırımlarına daha sıkı denetim getirebileceği beklentisi, teknoloji sektörünün önümüzdeki dönemde karşılaşabileceği düzenleyici riskleri gündeme taşıdı.

Buna karşılık yenilenebilir enerjiye yönelik desteklerin artabileceği beklentisi, güneş enerjisi şirketlerinin hisselerini yukarı taşıdı.

Dolar gerilerken altın ve gümüş toparlandı

ABD dolarındaki değer kaybı, başlıca para birimlerinin dolar karşısında güçlenmesini sağladı.

EUR/USD paritesi 1,1265 seviyesine yükselirken, sterlin/dolar paritesi 1,35 düzeyini test etti.

Her iki para birimi de yaklaşık son bir ayın en yüksek seviyelerine yaklaştı.

Son dönemde satış baskısı altında kalan kıymetli metallerde ise belirgin bir toparlanma yaşandı.

Altının ons fiyatı haftalık bazda yüzde 7'ye yakın yükselerek 4.140 dolara ulaştı.

Gümüşün ons fiyatı da yaklaşık yüzde 8 artışla 53 dolara yükseldi.

Teknik görünümde gümüş için 49 dolar seviyesinden başlayan toparlanmanın devam ettiği belirtiliyor.

Ancak yükselişin daha güçlü bir teknik sinyal üretmesi için 55 dolar üzerinde kalıcı bir kapanış görülmesi gerektiği değerlendiriliyor.

Göreceli Güç Endeksi'nin (RSI) aşırı satım bölgesinden çıkarak yükselişe geçmesi de toparlanmayı destekleyen teknik göstergeler arasında yer alıyor.

Borsa İstanbul'da fon tasfiyesi baskısı hafifledi: BIST100 yüzde 4 yükseldi

Türkiye piyasalarında ise tasfiye sürecindeki yatırım fonlarına ilişkin gelişmeler hisse senetlerini destekledi.

Tasfiye kapsamındaki fonların portföylerinde bulunan BIST30 hisselerinin tamamının borsa dışında satıldığı haberi, piyasada ilave hisse arzı oluşabileceğine yönelik endişeleri azalttı.

Yedi haftadır aralıksız satış baskısı altında kalan Borsa İstanbul'da güçlü bir toparlanma görüldü.

• BIST100: Yüzde 4 yükseldi.

• BIST30: Yüzde 4 değer kazandı.

• Bankacılık endeksi: Yüzde 5'in üzerinde artış kaydetti.

Bankacılık hisselerindeki yükselişte petrol fiyatlarındaki düşüşün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) faiz indirimlerine alan açabileceği beklentisi etkili oldu.

Fon tasfiyelerine ilişkin satış baskısının hafiflemesi, piyasanın toparlanmasında önemli bir rol oynadı.

Petrol fiyatlarındaki düşüş TCMB'nin elini rahatlatabilir

Türkiye'nin net enerji ithalatçısı olması nedeniyle petrol fiyatlarındaki sert gerileme, cari açık ve enflasyon görünümü açısından olumlu değerlendiriliyor.

Enerji ithalat maliyetlerinin düşmesi, dış ticaret dengesi üzerindeki baskıyı hafifletebilir.

Aynı zamanda akaryakıt ve ulaştırma maliyetleri üzerinden tüketici fiyatlarına yansıyan baskının azalması da dezenflasyon sürecini destekleyebilir.

TCMB tarafından yayımlanan Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu'na göre altı ana eğilim göstergesinin Ekim ayı ortalaması yüzde 1,76 oldu.

Ana eğilimdeki gerilemenin teyit edilmesi, para politikasında ilave gevşeme beklentilerini destekledi.

Raporda, olağan Aralık ayı Para Politikası Kurulu toplantısında 100 baz puanlık faiz indirimi beklentisi korunuyor.

Dolar/TL 50'yi aşarken Türkiye'nin risk primi geriledi

Borsa İstanbul'daki toparlanmaya paralel olarak Türkiye'nin kredi risk göstergelerinde de iyileşme yaşandı.

USD/TRY kuru psikolojik 50,00 seviyesinin üzerine yükselirken, beş yıllık kredi temerrüt takası (CDS) primi 10 baz puandan fazla gerileyerek 250 baz puan seviyesini test etti.

İki yıllık gösterge tahvilin bileşik faizi ise sınırlı bir düşüşle yüzde 39,63 seviyesine indi.

Petrol fiyatlarındaki gerileme ve küresel tahvil faizlerindeki düşüş, Türkiye gibi enerji ithalatçısı gelişmekte olan ekonomiler açısından destekleyici unsurlar olarak öne çıktı.

Demokratların Kongre zaferi Türkiye-ABD ilişkilerini nasıl etkiler?

ABD'de Kongre'nin kontrolünün Demokratlara geçmesi, Türkiye-ABD ilişkilerinde de yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.

Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki kişisel diyaloğun ikili ilişkilerde önemli bir rol oynadığı biliniyor.

Ancak Kongre'nin daha etkin hale gelmesiyle özellikle savunma sanayii, yaptırımlar ve bölgesel politikalar gibi hassas başlıklarda Ankara'nın hareket alanının daralabileceği değerlendiriliyor.

Kongre'nin denetim ve yasama yetkilerinin daha belirgin hale geleceği bir dönemde, liderler arasındaki yakınlığın tek başına yeterli olmayabileceği belirtiliyor.

Öte yandan Trump ile kurulan yakın ilişkiye rağmen Türkiye'nin bugüne kadar ne ölçüde somut kazanım elde ettiği de tartışılmaya devam ediyor.

Fenerbahçe'den Liverpool karşısında tarihi galibiyet

Ekonomi ve siyasetin yoğun gündeminin ardından spor dünyasından da dikkat çekici bir sonuç geldi.

Fenerbahçe, UEFA Şampiyonlar Ligi'nde İngiliz temsilcisi Liverpool'u iki kez geriye düşmesine rağmen 3-2 mağlup etti.

Sarı-lacivertliler böylece 18 yıl aradan sonra Şampiyonlar Ligi'nde önemli bir galibiyet elde etti.

Karşılaşmanın sonucu, Türkiye'de futbol gündeminin öne çıkan gelişmelerinden biri oldu.

Kaynak: Emre Değirmencioğlu (@emredegirmenci5), Grup Müdürü, Hazine Bölümü.

Güldem Atabay ve Atilla Yeşilada tarafından kaleme alınan GADT Raporlarına abone olmak ister misiniz?

Bize e-mail atın: istanbulanalytics@gmail com

Raporlar ücretlidir, yatırım önerisi içermez.