SABAH Raporu: İki piyasanın hikâyesi

Wall Street rekor kırarken tahvil faizleri zirvede

ABD borsaları rekorlar kırmaya devam ederken, tahvil faizlerinin de yüksek seyrini koruduğunu görüyoruz. Şöyle ki, ABD'de en büyük 500 şirketi çatısı altında barındıran S&P500 şirketlerinin toplam piyasa değeri tarihte ilk kez 71 trilyon doları aştı. Bu rakam, 2026 yılında yaklaşık 126 trilyon dolara ulaşması beklenen dünya ekonomisinin yıllık büyüklüğünün yarısından fazlasına denk geliyor. Elbette şirketlerin piyasa değeri ile yıllık ekonomik üretimi birebir karşılaştırmak doğru olmasa da, özellikle yapay zekâ ve teknoloji hisseleri öncülüğünde ABD borsalarında ulaşılan değerlemelerin büyüklüğünü göstermesi açısından oldukça dikkat çekici olduğunu düşünüyoruz. Mesela ilk 13 şirketin toplam piyasa değerinin yaklaşık 31 trilyon dolara ulaşması yükselişin ne kadar büyük şirketlerde yoğunlaştığını da ayrıca gösteriyor.

ABD piyasalarında bugünlerde ilk bakışta oldukça garip görünen bir tablo var. 10 yıllık tahvil faizi %5,3'ü aşarak 24 yılın zirvesine çıkarken, S&P 500 ve Nasdaq da rekor seviyeleri test ediyor. Normal şartlarda tahvil faizlerinin yükselmesi, yatırımcıya risksiz tarafta daha yüksek getiri sunduğu ve şirketlerin gelecekteki kazançlarının bugünkü değerini düşürdüğü için borsalar açısından pek de iyi haber değildir. Ancak tarihsel olarak faizlerle borsaların aynı anda yükseldiği dönemlerin de olduğunu unutmamak gerekiyor. Burada kritik soru faizlerin yükselip yükselmediğinden ziyade, neden yükseldiği.

Tahvil yatırımcısı enflasyonu, hisse yatırımcısı büyümeyi fiyatlıyor

Bugünkü tabloya baktığımızda iki piyasanın aynı ekonomik hikâyeyi farklı açılardan okuduğunu düşünüyoruz. Tahvil yatırımcısı yüksek enflasyon, 40 trilyon doları aşan kamu borcu ve piyasaya gelecek yoğun tahvil arzı karşısında ABD'ye borç vermek için daha yüksek faiz talep ediyor. Hisse yatırımcısı ise güçlü ekonomik büyümeye ve özellikle yapay zekâ yatırımlarının şirket kârlarını büyütmeye devam edeceğine odaklanıyor. Yukarıda da değindiğim üzere S&P 500 şirketlerinin toplam piyasa değeri 71 trilyon doları aşmış durumda. Bu dengenin ne kadar devam edeceği ise önemli. Şirket kârları yüksek faizlerin yarattığı baskıyı telafi etmeye devam ettiği sürece borsalar yüksek faizlere direnebilir. Ancak tahvil faizlerindeki yükseliş bir noktada büyümeyi ve şirket kârlarını aşağı çekmeye başlarsa, bugün birbirinden bağımsız hareket ediyor gibi görünen tahvil ve hisse piyasalarının yolları yeniden kesişebilir. Bir tarafta borç ve enflasyon endişesi, diğer tarafta büyüme ve AI iyimserliği!

Türkiye’de iç talep yavaşlıyor, enflasyonun ana eğilimi geriliyor

Türkiye cephesinde ise gözler bir taraftan fon krizine çevrilirken, son enflasyon verilerinin ardından faiz indirimlerinin de daha fazla konuşulmaya başlandığını görüyoruz. TCMB dün Eylül ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımlarken, Başkan Fatih Karahan da TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bir sunum gerçekleştirdi. Sunumda özellikle iç talepteki zayıflamaya dikkat çekildiğini gördük. Perakende satış hacmindeki ivme kaybı ve reel kart harcamalarındaki belirgin yavaşlama bu tabloyu desteklerken, aslında son dönemde otomobil satışları başta olmak üzere farklı kanallardan da benzer sinyaller alıyoruz. Enflasyon tarafında ise bizim özellikle takip ettiğimiz ana eğilim göstergelerinde aşağı yönün belirginleşmesi dikkat çekiyor. TCMB'nin takip ettiği altı göstergenin ortalaması Eylül'de aylık %1,72'ye gerilerken, üç aylık ortalama da %1,8 ile son dönemin en düşük seviyelerine indi. Bu hız yıllıklandırıldığında yaklaşık %23,7'lik bir enflasyon eğilimine işaret ediyor.

22 Ekim ve 10 Aralık için 100’er baz puanlık indirim ihtimali güçleniyor

Bir tarafta iç talep belirgin şekilde hız keserken, diğer tarafta enflasyonun altında yatan ana eğilim de aşağı geliyor. Bu iki gelişmenin birlikte devam etmesi, TCMB'nin önümüzdeki dönemde faiz indirimleri için elini rahatlatabilir. Mevcut tabloda 22 Ekim ve 10 Aralık olağan PPK toplantılarında 100'er baz puanlık faiz indirimi ihtimalinin güçlendiğini düşünüyoruz. Jeopolitik risklerde ve enerji fiyatlarında anlamlı bir gevşeme görülmesi hâlinde daha fazlasının da gündeme gelebileceğini düşünsek de şimdilik bu tabloya mevcut jeopolitik risklerin gölgesinde anlam yüklemek istemiyoruz. USDTRY kuru yarın valörlü işlemlerde 49,20 seviyesine yükselirken, 5 yıllık CDS risk primi de 250 baz puana geriledi. Enflasyon verilerinin ardından faiz indirimi beklentisini fiyatlamaya başlayan tahvil piyasası dün yatay bir seyir izlerken, faiz indirimine hassas bankacılık endeksi ise son iki günde %3,5 yükseldi.

Washington-Tahran hattında diplomasi arayışı sürüyor

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'ın nükleer zenginleştirme kapasitesini anlamlı ölçüde azaltmasının herhangi bir barış anlaşmasının temel şartı olduğunu söyledi. Washington'ın İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ve Dışişleri Bakanı Arakçi ile temaslarını sürdürdüğünü belirten Vance, sözlü taahhütlerin yeterli olmayacağını ve Tahran'dan somut adım beklediklerini vurguladı. Taraflar son haftalarda hem yedi aydır devam eden savaşı sona erdirmek hem de küresel enerji ticareti açısından kritik önemdeki Hürmüz Boğazı'nı yeniden tamamen açmak amacıyla karşılıklı teklifler sunuyor. Savaşın aylık maliyetinin ABD açısından yaklaşık 3 milyar dolara ulaştığı belirtilirken, yükselen enerji fiyatları da kasım ayındaki ara seçimler öncesinde Trump yönetimi üzerindeki baskıyı artırıyor. Washington'un anlaşmaya açık olduğunu açıkça ifade etmesi diplomasi açısından olumlu bir sinyal olarak görünse de, İran'ın uranyum zenginleştirme kapasitesini ne ölçüde azaltmaya razı olacağı hâlâ temel anlaşmazlık konusu olmaya devam ediyor.

Asya borsaları gerilerken petrol yeniden 102 dolara yaklaştı

ABD borsaları rekorlar kırarken, yeni güne başlarken Pasifiğin diğer ucunda aynı iyimserliği göremiyoruz. Japonya'da gösterge endeks Nikkei ve Güney Kore borsası KOSPI %1'e yakın gerilerken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi %0,6 geriledi. Yemen'deki İran destekli Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki gerilimin tırmanması ve Meksika Körfezi'ndeki petrol üretim bölgelerine yaklaşan fırtına, arz endişelerini artırdı. Brent cinsi ham petrolün varil fiyatı bu sabah %1'in üzerinde yükselerek 102 dolar seviyesine yaklaşırken, Orta Doğu'dan son bir haftalık zaman diliminde artan petrol ihracatı şimdilik fiyatlardaki yükselişi sınırlayan unsur olarak öne çıkıyor.

Gözler ABD tahvil ihaleleri ve Fed tutanaklarında

Fransa'da Marine Le Pen'in kamu harcamalarını kısma ve bütçe açığını azaltma sözü vermesiyle Fransız tahvilleri nefeslenirken, EURUSD paritesi de 1,1250 seviyesine toparlandı. ABD'de 10 yıllık tahvil faizi %5,30 civarında seyrederken, bugün yapılacak 10 yıllık ve yarınki 30 yıllık tahvil ihaleleri ise yatırımcıların ABD borcuna ne kadar iştah göstereceğini anlamak açısından önemli bir gösterge olacaktır. Fed'in bu akşam yayımlayacağı son toplantı tutanakları da faizlerin bundan sonraki yönüne ilişkin ipucu aramak amacıyla yakından takip edilecektir. Mali piyasaların makro gündeminde ise bugün Türkiye'de Hazine nakit dengesi, Almanya'da ise sanayi siparişleri takip edilebilir.

Altın yatay, Bitcoin 84 bin dolara geriledi

Kıymetli metaller cephesinde son günlerde hâkim olan yatay seyrin korunduğunu görüyoruz. Altın 4,140 dolar, gümüş ise 61 dolar seviyelerinin kıyısında bir sonraki adım için beklemeye devam ediyor. Gümüşte defans hattı bir süredir 60 dolar seviyelerinde kurulmuş gibi görünüyor. Seviyenin ne kadar daha korunacağını hep birlikte göreceğiz. Kripto âleminde ise 87 bin dolar seviyesinin üzerine yükselmekte zorlanan Bitcoin'in bu sabah 84 bin dolar seviyelerine gerilediğini görüyoruz.

Emre Değirmencioğlu (@emredegirmenci5)
Grup Müdürü • Group Manager
Hazine Bölümü • Treasury Department, Kıbrıs İktisat Bankası